Material ona

  • Hainbat egileren antologia :: Hobe kontatzen ez badidazu

    Pasazaite, 2013

Aurreko batean Gerardo Markuletak itzulitako poeta katalanen antologiaren berri izan genuen kritikarako tarte honetan eta oraingoan ere berak itzulitako ipuin-idazle katalanen antologia batekin gatozkizu. Euskal Herria-Katalunya konexioa, again. Aritz Galarragak aukeratu eta hitzaurrea egin dio ipuinetako baten izenburua izenburu orokorrerako duen liburu honi: Hobe kontatzen ez badidazu. Ipuinei gagozkiolarik nahiko iradokorra. Bertan bost idazleren narrazioak bildu eta euskarara ekarri dizkigu bikote honek, Galarragaren arabera, berak idatzi nahiko lukeen ipuin liburua osatuz. Orotara hamalau narrazio topatuko dituzu Pasazaite argitaletxeak plazaratutako liburu honetan, eta ez zaituzte epel utziko.

Alde literariotik narrazio bati eskatu ahal zaiona betetzen dute: beste bizitza batzuk ezagutzeko aukera eta pertsonaia batzuekin identifikatzekoa. Zeinekin, irakurle bakoitzaren esku. Ipuinak oso ondo idatzita daude; tentsioa primeran mantentzen dute hainbatek eta espero ez duzun amaiera ere badute zenbaitek. Ia guztiek txertatzen dute elementu ezezaguna egoera ezagun batean, eta istorioaren garapenean asebeteta uzten zaituzte nagusiki. Honez gain, Anjel Lertxundik bere Berria-ko zutabean duela gutxi esan bezala, aurreko ezaugarriez aparte bizitzan izaten diren gai ilunei argia ematen zaio tarteka lan honetan. Hori izan da niretzat meriturik handienetako bat antologia honetan. Itzaletan eta isiluneetan galtzen direnak begien parera agertu izana.  

Alde pedagogikotik eta alde pertsonaletik ere zerbait esan nahiko nuke. Lagun batek liburu bat gustatzen zaionean “material ona” dela esaten du. Bera irakaslea da eta hori esatean adierazi nahi duena da bere ikasleekin klasean gustora landuko lukeela lan literario hori, haiekin komentatu, haiekin partekatu. Hori da liburu hau irakurri ahala behin eta berriro gertatu zaidana. Irakasle naizen aldetik ipuin batzuen irakurketa amaitzean ikasleekin irakurtzeko eta debatitzeko gogoa piztu zait. Baina baita lagun batzuei oparitzekoa ere. Niretzat, ipuin batek, eta literaturak oro har, barrua mugiarazi behar dizu, izan pentsamendua, sentimendua edo gorputza, eta interpelatuta sentitu behar zara. Liburu honetako narrazio askorekin gertatu zait hori. Orain, zure txanda da, ea zer pizten dizuten zuri.


Azkenak
Intsusaren bigarrena

Joan urteko udaberrian idatzi nuen intsusari eskainitako aurreneko artikulua eta orduan iragarri nuen bezala, testu sorta baten aurrenekoa izan zen. Sendabelar honen emana eta jakintza agortzen ez den iturriaren parekoa dela nioen eta uste dut udaberriro artikulu bat idazteko... [+]


Arrain-zoparako, besterik ezean, itsasoko igela

Amonak sarritan aipatu zidan badela arrain bat, garai batean kostaldeko herrietako sukalde askotan ohikoa zena. Arrain-zopa egiteko bereziki ezaguna omen zen, oso zaporetsua baita labean erreta jateko ere. Beti platerean oroitzen dut, eta beraz, orain gutxira arte oharkabeko... [+]


2024-04-22 | Jakoba Errekondo
Lurra elikatu, guk jan

Lurrari begira jartzea zaila da. Kosta egiten da. Landareekin lan egiten duenak maiz haiek bakarrik ikusten ditu. Etekina, uzta, ekoizpena, mozkina, errebenioa, emana, azken zurienean “porru-hazia” bezalako hitzak dira nagusi lur-langileen hizkuntzan.


2024-04-22 | Garazi Zabaleta
Txaramela
Pasta ekologikoa, ortuko barazki eta espezieekin egina

Duela hamabi urte pasatxo ezagutu zuten elkar Izaskun Urbaneta Ocejok eta Ainara Baguer Gonzalezek, ingurumen hezkuntzako programa batean lanean ari zirela. Garaian, lurretik hurbilago egoteko gogoa zuten biek, teoriatik praktikara pasa eta proiektu bat martxan jartzekoa... [+]


'Cristóbal Balenciaga' telesaila
"Nabaritu dadila euskaldun batzuok euskaldun baten istorioa kontatu dugula"

Cristóbal Balenciaga diseinatzailearen biografia kutsuko fikziozko telesaila egin du Moriarti hirukoteak, Disney+ plataformarentzat. Estreinakoa dute formatu horretan. Aitor Arregi eta Jon Garañorekin egin du hitzordua ARGIAk, Jose Mari Goenaga kanpoan baitzen,... [+]


Eguneraketa berriak daude