Bi hanka ditu otsoak

  • Pello Añorga ::Zapatagorri

    Dononartean, 2003

    Irudiak: Jokin Mitxelena

Xabier Etxaniz Erle
2014ko otsailak 16

Pello Añorga eta Jokin Mitxelenaren azken lan honek Perraulten ipuin ezagun baten oihartzuna du hasieratik: “Herri menditsu batean, bizi omen zen neskatxa bat ama, aita eta amonarekin. Eta beti ibiltzen zenez zapata gorri batzuk jantzita, eta beti hizketan zapata gorri haiekin, denek deitzen zioten ZAPATAGORRI”. Norbaitek ez badu hasiera honetan ipuin ezaguna harrapatu, nahikoa du hurrengo orrira pasatzea eta bertan: “Eta kontua da, OTSO BELDURGARRI bat ere bizi zela herri menditsu hartan” irakurtzea eta berehala etorriko zaio, etorriko zaigu, burura Txanogorritxu, gorria, otsoa, neskatoa… Jakina, Añorgak eta Mitxelenak beste bertsio berri bat eskaintzen digute, ezberdina, lau hankatako otso hori bi hankadun bilakatuta, Txanogorritxu inuzentea egungo neskato biziaz ordezkatuta.

Narrazioan nabaria da idazleak ipuinak kontatzean erabili ohi duen erritmoa, hitzekin nola jolasten duen eta letra larrien erabileraren bidez non jartzen duen indarra. Testu horren ondoan, gainera, irudiak ditugu; kolorearen erabilera egokiaren bidez irudi koloretsuetatik, paisaia beltzetara edo basoko paraje gorri eta beldurgarrietara eramaten gaituzte Jokin Mitxelenaren irudiek; baita etxeko gozotasunera ere.

Zapatagorri basoan barneratzen da, eta ipuin ezagunean bezala entretenitu eta galdu; ondoren, basoan, otsoak harrapatu du: “Otso beldurgarriak atzaparrak luzatu eta harrapatu egin zuen. A ze animalia zen otso beldurgarria! A ze basatia! A ze hortzaundia!”; neskatoak, baina, aurre egingo dio otsoari eta ondoren ihesiari ekin.

Ipuinak amaiera zoriontsua du, Grimm anaien bertsioan bezala, eta ipuin klasiko askotan gertatzen den moduan ikaskizun batekin, aurretik azaldua, era erdi ezkutuan… gure inguruko otsoen berri emanez: “Eta harrituta geratu ziren denak: zur eta lur. Izan ere, orduantxe konturatu ziren otso beldurgarri hura ez zela animalia, baizik GIZONA. Larrua eranzterakoan konturatu ziren. Alazangoa! Ez zen otsoa, baizik GIZONA omen zen: haur-lapurra! Haur-lapur galanta! Gaizkilea!”; eta alde horretatik Perraulten hasierako bertsiora, neskatoei gizonekin kontuz ibiltzeko adierazten zien hartara, are gehiago hurbilduz.

Zapatagorri hau Txanogorritxu haren bertsio berri eta ezberdin bat dugu, harekin jolasten duena, harengana eramaten… eta irakurlearekin, gure espektatibekin, jolasten duen obra; Pello Añorgak eta Jokin Mitxelenak tradizioa eta gaur egungo mundua uztartuz lorturiko liburu guztiz interesgarria.


Azkenak
Aztarna erromatarrak Okinawan

Okinawa uhartean (Japonia), zehazki Urumako Katsuren gazteluaren arrastoetan egindako indusketa lanetan, K.o. III. eta IV. mendeko kobrezko lau txanpon erromatar aurkitu dituzte.


2017-06-25
Hamar urte

“Hamar urte egin ditut AGIFUGIn (Gipuzkoaren Etorkizunerako Ijito Elkartea), orain ere han nabil diputaziorako lanean. Hainbat gauza egin dugu: Gerra Zibilari buruzko dokumental bat, haurrei ijitoen historia erakusteko komikia... Egunero-egunero hamar urtez ijitoekin egon ez banintz, ezinezkoa zitekeen liburua egitea, ez bainuke informazioa filtratzeko tresnarik izango”.


Hondarribia-The Village Outlet Shopping, EAJk aurrera atera nahi duen astakeria urbanistikoa

40.000 metro koadro, 100 saltoki, 1.000 autorentzako aparkalekua eta urtean 5 milioi bisitari aurreikusten ditu Zaldunbordan (Hondarribia eta Irun artean) egin nahi duten megaproiektu burugabeak.


2017-06-25 | Xalba Ramirez
"Asko gara eszenatokira igo nahi dugun neskak, ateratzeko zain gaudenak"

Euskal musika eszenaz eta genero harremanekin duen loturaz aritu dira topatu eta Klitto atariak  Izaro Andres Zelaieta (Izaro), Ane Bastida Saiz (Hesian, Lauroba…) Onintza Rojas Olazabal (Koban), eta Olatz Salvador Zaldua (Skakeitan, Olatz Salvador) musikariekin.


Natura nola bizi eremu urbanoko ikastetxeetan

Ados, baso eskolak eta naturaz inguratutako ikastetxeak abagune paregabea dira pedagogia berdearen onurez gozatzeko, baina Euskal Herrian asko dira hiri eta eremu urbanoetan kokatuta, asfaltoa lagun duten eskolak. Horiek ere, ordea, uste baino gertuago dute bioaniztasuna bertatik bertara lantzeko aukera. Horren lekuko, artikuluaren bukaeran aurkituko dituzun esperientziak.


2017-06-25 | Jabi Zabala
"Jainkorik baldin badago, arrazista itzela da"

Aleida Guevara March kubatarra (Habana, 1960) pediatrian doktorea, mediku internazionalista, Alderdi Komunistako kidea eta bi alabaren ama da. Habanako William Soler haur ospitalean egiten du lan eta Che Guevara ikerketa gunean laguntzailea da. Cheren alaba izateagatik ezaguna, Kubako iraultzaren eta aitaren figuraren defentsa egiten du maiz, nazioartean parte hartzen duen foroetan. Berriki Bilbon izan da, Euskadi-Cuba elkarteak antolatutako elkartasun topaketa batean. Aitaren figuraz,... [+]


"Emakumeon borroka gerrillariaren irudira murrizten duenak ez du ikusten iraultzaren osotasuna"

Daeshen ofentsibak eta Kobaneko setioak kurduak nazioarteko lerro buruan jarri zituzten. Une kritiko hartan Meral Zin Çiçekek (Kolonia, Alemania, 1983) abiatu zuen REPAK erakundea Kurdistanen sortutako aukera eta beharrizanei erantzuteko. KCK-ko – Kurdistango Konfederazio Demokratikoa– kide gisa, emakume kurduek batasun nazionala sustatzeko tresna bilakatu da, baita internazionalista, akademiko eta kazetarien lana koordinatzeko ere.


2017-06-25
Ertzaintzak jarri dizun trafiko isuna ETAren errua da Beltran de Herediaren arabera

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun saileko buruak adierazi du arrazoia daukazula, kotxea ondo aparkatuta zeneukala, baina gogoratu behar dela nondik gatozen eta multa jarri dizun ertzaina ez dela libre sentitu urte askoan isunak jartzeko, terroristen presioen ondorioz.


2017-06-25
"Ikusten? Portugal Espainiatik banatu ez balitz orain ez lirateke holan ibiliko"

Mariano Rajoyk Espainiako presidenteak gauzak nolakoak diren esplikatu digu berriro pertsona arruntoi, Portugalen dozenaka hildako (respect) eragin duen sutea dela eta. “Katalan separatista horiek hobe lukete Portugalgo adibidea aintzat hartu”, esan du Rajoy handiak, “beren kabuz ibiltzea erabaki zutenetik begira nola dabiltzan, hondamendiz hondamendi; ze ez da sute hau bakarrik izan, ez, hiriburua ere guztiz suntsitu zitzaien [papera irakurtzen] ixa-uve-i-i-i mendean,... [+]


ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude