Hustu gabeko iturria

  • Andrej Longo::Hamar

    Pasazaizte, 2012

    Itzultzailea::Josu Zabaleta

Saioa Ruiz Gonzalez
2013ko martxoaren 03a
Hamar zenbaki esanguratsuak (Dieci, 2007) eman dio izena Andrej Longoren liburuari. Bertan, Hamar Aginduak hari narratibo gisa hartuta, Napoliko egunerokotasun bortitza irudikatzen duten kopuru bereko istorioak biltzen dira.

Jainkoak agindu bezala zintzotasunez bizi beharra dugu, eta horretarako 1etik 10erako lehentasun-ordena sortu zuen. Hau da, zeruan bake eternoa eskuratu ahal izateko, lege moral perfektuaz jabetzeko errezeta pasa zigun.

Denborak aurrera egin ahala Lege Santuak guregan eraginik ez duela uste dugu baina, tantak badira ere, iturri beretik edaten jarraitzen dugu. Ihesi egin nahi izan badiogu ere, 1etik 10era edo dena dela, estruktura jerarkiko baten menpe bizi gara. Horregatik, katolizismoak ezarri digun Jainkoaren gauza guztien gaineko lehentasunaren dogma forma eta irudi desberdinak hartuz joan dela esan daiteke. Horren errepresentazio argia, hain ezaguna zaigun mafia siziliarrean aurkitzen dugu.

Napoliko bazter ilun itogarrietan girotzen diren ipuinek helarazi bezala, mafiak ordezkatu du Jainko Jaunaren irudia. Katolizismoaren printzipioetatik ez oso urrun, La Cosa Nostrak ezarri duen arau zerrenda –Capo(jainko)aren esanei kasu egin, lanean zintzoa izan, familia eta oinordekotzaren garrantzia, ondasunak, emakumearen isiltasuna– bilakatu da Napolin bizirauteko lege sakratua. Liburuan barrena murgildu ahala konturatzen gara, jainkoak gauza guztien motor gisa funtzionatzen duen bezala, gertakizun ororen atzean mafia ezkutatzen dela: “…eta arauak bete nahi ez badituzu, ez dago dudarik bala bat sarraraziko dizula buruan. Horrela funtzionatzen baitute hemen gauzek” (8. orr).

Josu Zabaletak euskaratu dituen hamar istorio gordin hauetan, Longok, beste askok aurretik egin duten bezala, jainkotasunaren sinbologia zapuztu nahi izan duela pentsa dezakegu. Oraindik ere kultura judu-kristauan errotzen den tradizio bati uko eginez, miseria gizakiarena baino ez dela agerian uzten duen errealismo zikinaren korronteari heldu dio Napoliko alderdi gogorrenaren ereduaz baliatuz. Azken finean  “norbaitek egin behar zuen, ezin genuen betirako jarraitu horrela” (43. orr).

Ipuin liburu gehienetan bezala, honetan ere denetarik topatzen dugu. Badira astun egiten direnak, hotz uzten dutenak, amaiera irekikoak eta alderantziz, baita bitan edo gehiagotan irakurtzea merezi dutenak ere. Borobilduz, Longorena liburu irakurrien zerrendan sar genezake.
Kanal honetan artxibatua: Liburuak

Liburuak kanaletik interesatuko zaizu...
2016-05-01 | Igor Estankona
Liburua
Black, lesbian, mother, warrior

Eta poeta. Nor da soilik gauza bat, kolorea eta sexua, klasea eta adina, auzoa eta zigorrez jotako arbasoak: “Eta hemen eserita hausnarrean nabil/ nire buruetako zeinek biziraungo duen/ askapen hauen guztien ondorenean”.

Danele Sarriugarteren gustua, momentu honetan opatzea halako ahots bat… Munduko Poes

...

2016-04-01 | Mikel Asurmendi
EUSKAL LITERATURA
Idazlea bizitzaren obsesioak harrapatua

Karlos Gorrindo nobelen ezaugarrietako bat ETAko kideen presentzia da. Ni naizen hori eta Amaren begietan lehen bi nobeletan halaxe da, eta azken honetan ere bai, modu eta neurri ezberdinez bada ere. Ezpainak arrainak bezala (Erein) nobela obsesio baten kontakizuna da.


2016-02-10 | Mikel Asurmendi
Irakurzaletasuna
Irakurri ahala hegan ikasteko

Airakurri proiektua ezagutarazi zuten atzo Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan, Euskal Editoreen Elkarteko (EEE) lehendakari Jexuxmari Mujika eta Ana Urrestarazu teknikariaren eskutik eman ere. Hegan abiatzear gaude!, da kanpainaren lema.


Gabonetako zuhaitza

Liburu-dendak aldatzen ari dira; batzuk bederen –Katakrak, Garoa, Kaxilda–, Lander Garrok Hegats aldizkarirako eginiko erreportajean kontatzen duen moduan. Duela 17 urte You’ve Got Mail filman islatzen zen egoera penagarria ekidingo al dute?


Periko Solabarriaren bizitza eta ibilbideaz liburua aurkeztuko dute Barakaldon

Ernai gazte antolakundeko hainbat kidek Solabarriarekin bi urtetan egindako elkarrizketekin osatu dute Periko gazteekin hizketan liburua. Gaur aurkeztuko dute 19:00etan Barakaldoko San Bizente kultur etxean.


'Sutondoko kontuak' liburua: soziolinguistika dosiak pasadizoka

Txerra Rodriguezek soziolinguistika du lanbide eta ikasbide. Jakintza hori modu ulerterrazean zabaltzea du helburu. Intentzio horrekin argitaratu berri du Sutondoko kontuak (Autoedizioa) liburua.


Emakumeak bakardadean, indartsu eta independente

Halakoak dira Sarah Orne Jewett XIX. mendeko idazlearen (AEB) protagonistak. Ez dute heroi izatea helburu, eta bakarrik eta ausart eusten diote eguneroko bizitza gogorrari. Jewetten nobela bat gaztelaniaz irakurtzeko moduan da hemendik aurrera: La tierra de los abetos puntiagudos.


2015-10-02 | Mikel Asurmendi
LITERATURA
Famatua ez dena, ez da ezer

Demencia Andoni Urzelairen hirugarren liburua duzu, gaztelaniaz idatzia. Nobela den aldetik fikzioa da, alta, saio baterako ematen duen liburu interesgarria bezain zirraragarria. Saiorako oharra: “Ikonosferak inguraturik bizi da gaur egungo gizabanakoa. Geruza artifizial mass-mediatiko honetan telebista dugu ikuskari eraginkorrena”. Reality Showa ote gure bizitza?


2015-04-30 | Estitxu Eizagirre
Asteartean "Bizi Baratzea" aurkeztu eta jada bigarren edizioa inprentara

Asteartean aurkeztu zen Bretxan “Bizi Baratzea” eta dagoeneko bigarren edizioa martxan da. Liburuen Egunean Hontza liburudendan gehien saldu zen liburua izan zen, baita Aiako Landare Berezien azokan ere.


2015-04-29 | Estitxu Eizagirre
Bizi Baratzea liburuaren aurkezpena
Jakoba Errekondo: "Euskaraz eman-hartu esan beharko genuke"

Era guztietako jendea, bizitza, gorpuztu zen Bretxan astearte eguerdian, txotxetik eta barazki pintxoekin festa egitera. Dagoeneko etxe askotan da "liburua baino, baratzeko fruitu" den "Bizi Baratzea", eta bertako hainbat eduki aurreratu zituzten Inaxio Balberde, Arantxa Iturbe eta Jakoba Errekondok.


Zuk zer daukazu, xuxenmania depresiboa ala baskefilia militantis?

Kike Amonarrizek esan digu gaixo gaudela, denok gaudela gaixo, izan erdaldun, euskaldun edo ia euskaldun. Eskerrak fundamentuzko sendagilea den tolosarra, kontsultara gerturatu ginen eta guztientzako sendagaiak prest zituen.


2014-12-11 | ARGIA
Kike Amonarrizek patologia linguistikoen errepasoa egingo du asteazkenean Donostian

Kike Amonarrizek Euskal Herriko Patologia Linguistikoak: ze gahixo gauden hitzaldi umoretsua eskainiko du abenduaren 17an Donostiako Garoa liburu-dendan. Umoreaz gogoetak egiteko eta pasadizo xelebreak kontatzeko baliatuko du ARGIArekin batera argitaratu berri duen Azken Txorakikeriak txiste liburua.


Liburutegientzako kanonaren eragina leuntzen saiatuko da Eusko Jaurlaritza

Egile eskubideen inguruko kanon ordainketak erabiltzaile eta egileengan eraginik txikiena izan dezan, liburutegi publikoekin negoziatuko duela esan du Eusko Jaurlaritzak. Espainiako Gobernuak onartutako lege-dekretuak liburutegiek liburuak erosteko duten diru-kopurua murriztu dezakeela uste du Kultura Sailak, Alberto Moyano kazetariak Diario Vascon jaso duenez.


Emakumea eta ama
MULTIMEDIA - solasaldia

"La mujer y la madre" liburuaren harira Mari Luz Esteban idazlearen hitzaldia. Aurkezlea: Beñat Sarasola.


2013-12-13 | Unai Brea
"Hil ala bizi Meatzaldean" liburua aurkeztuko dute gaur Muskizen

Durangoko Azokan ARGIAren saltokian erosteko aukera izan zen, baina ofizialki gaur aurkeztuko dute, Muskizko Meatzari antzokian eta arratsaldeko 19:30etatik aurrera, Hil ala bizi Meatzaldean/Vivir o morir bajo las chimeneas. Meatzaldea Bizirik talde ekologistaren ekimenez idatzitako liburua da, egile askoren eskuek ondutakoa. Azken hamarkadetan Petronor ondo-ondoan eduki izanak muskiztarrei zer (kalte) ekarri dien agertu gura dute lanaren sustatzaileek.


Naturarekin bat

Kristalezko begi bat (Susa, 2013)

Miren Agur Meabe

 

Ikusita Miren Agur Meaberen azken nobelak zer nolako harrera izan duen eta zein kritika desberdinak eragin dituen, ez naiz gauza gehiegi esatera ausartzen. Besterik gabe eta polemiketan sartzeko inolako intentziorik gabe, nire iritzi xumea ematera nator.


(Trans)feminismoaz hausnarketak ‘Genero-ariketak’ artikulu bilduman

Argitaletxea Edo!k atzo (urriak 10) aurkeztu zuen Hernanin (Gipuzkoa) Genero ariketak. Feminismoaren subjektuak artikulu bilduma. Hainbat egileren testuak biltzen ditu, euskaraz eginak batzuk, euskarara itzuliak besteak. Egitasmoaren koordinatzaileen esanetan, isilarazitako gorputzei ahotsa ematea zen asmoa, pentsamendu (trans)feministara hurbiltzen diren gogoetei atea irekitzea.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA