Idazle ezkutatua


Iratxe Esnaola
2012ko abenduaren 23a
Irudia: Antton Olariaga
Irudia: Antton Olariaga

Durangoko Azoka iragan berri, luma eskuan eta irribarrea ahoan sinadurak ezker-eskuin banatzen ikusi ahal izan ditugu euskal idazleak argitaletxeen standetan, bai eta entzun ere liburu berriei barruko arropak nola eranzten zizkieten elkarrizketetan. Gutxi barru, urtarrilean beteko dira hiru urte J. D. Salinger zendu zela. Kontrarioak erakarri egiten omen dira eta hala dirudi, azokako mugimenduak oroimenera ekarri baitit hedabide zein promozioetatik at bizi izan zen idazle estatubatuarra. J. D. Salinger bere bizitza pribatuaren zaindari zorrotza izan zen. Argazkirik apenas atera zioten, bere ahotsa ez zen grabatua izan nahiz kazetariak gogotik saiatu, eta noski, liburuen inguruko azalpenik ez zuen eman ohi. Ezaguna da, batez ere, The Catcher in the Rye (1951) eleberriaren ospeagatik, zeinak bere bakartze boluntarioa areagotu zuen. Enrique Vila-Matas-ek Bartleby y compañía (Anagrama, 2000) lanean “ezaren idazleen” artean kokatu zuen, hau da, idazteari betiko uko egindakoen artean, hain justu, Salingerrek ez zuelako deus publikatu 1963. urtetik hil zen arte. Nik nahiago dut pentsatu ez zela ukazioan jauzi. Hil ostean etxea miatu omen zioten eskuizkribu bila. Nahi nuke liburu berri bat edo mordoxka bat agertuko balira laster eta jakingo balitz uko bakarra publikotasunari egindakoa izan zela. “Atsegin dut idaztea. Maite dut idaztea. Baina nire buruarentzat eta nire gogara”. Horiek eskaini elkarrizketa bakanetako batean esan zituenak. Hitz horietara lotzen dut esperantza, beste ideia bat lagun: narrazioak berez mintzo dira, idazlearen beharrik gabe.  

Egun idazlea ezkutatzeak ez dio mesederik egiten ez liburuaren promozioari ez gonbito mediatikoaren menuari, baina ezta ere bere lana jendaurrean aurkeztu nahi duen sortzaileari. Azokak eta Ahotseneak azken honetarako eskaintzen duten espazioa onuragarri da, hortaz. Alde erantzira, ordea, euskal letren mundutxoan zail da ezkutaketara jostatzea, idazle gazteontzat, bederen. Gure izenak erraz hedatzen dira hedabideetan eta lasterka abiatu den zakurraren hedearen sigi-sagaz barreiatzen. Liburu bat kaleratu eta berehala elkarrizketatzen zaituzte bi egunkarik, hiru-lau aldizkarik eta beste hainbeste irratik, testua irakurria izan ala ez izan. Haatik, Salinger izatera heldu gabe, ezkutaketa zaleak baditugu gurean. Elkarrizketatzeko deitzen dituztenean, dela gaixorik dela etxetik urruti daudelako, eta horregatik erantzuteko ezindurik, bularrean triunfo sentipen gozo asaldagarria ernatzen zaie, partida batean tantoa bereganatu balute bezala, nahiz oso garbi ez izan jokoa noren aurka den (prentsaren, argitaletxearen, beren buruen aurka?). Ezizenez plazaratzea da aukera bat gordean irauteko, beti ere hil artean benetako nortasuna deklaratzen ez bada, eta agerpen publikoak urliaren edo sendiaren esku uzten badira. Durangoko aztoramenaren erdian gutizia horixe izan nuen. Borondatez ezkutatzen den euskal idazle bat desiratu nuen, izen anbiguo bat beste ezaugarririk izango ez zuena, ez mutil ez neska, ez iparraldeko ez hegoaldeko, ez zahar ez gazte. Bere afixarik ezingo litzateke itsatsi hormetan, ezta berari buruzko biografiarik zanpa-zanpa irakurri. Ezezaguna izaki, askeago epaituko genituzke bere izkribuetako tolesak eta gailurrak, maiteko genuke bere prosa edo batere ez genuke maiteko. Eta standek aurkituko lukete modua idazlea bertan egon gabe kondairaz baliatu eta jendea erakartzeko. Fokuak piztean orrialdeak leudeke argituak, eta berarekin, literaturaren misterioa.

Kanal honetan artxibatua: Literatura

Literatura kanaletik interesatuko zaizu...
2016-05-01 | Aritz Galarraga
Simona Skrabec. Zubi bat hizkuntzen gainean
"Beste ertzean dagoena zu bezain baliosa dela aitortzea da itzulpena"

Hegoafrikatik iritsi berritan harrapatu dugu PEN elkarteko kidea. Translation and Linguistic Rights Committee izeneko kongresuan izan da, hain zuzen, Afrikako idazle eta kazetariek bizi duten egoera gertutik ezagutzen. Egunerokoaren gogorra ikusi arren, baikor itzuli da: lortu dute herrialde afrikarrekin konplizitate sare bat sortzea.


2016-04-27 | Kanaldude.tv
Bi idazle gazteren mintzoa gaurko Euskal Herrian
MULTIMEDIA - solasaldia

Katixa Dolhare Biribilgune (Elkar) eleberriaren idazlearen eta Bea Salaberri Baionak ez daki (Susa) narrazio laburren egilearen hitzaldia.


2016-04-26 | Lander Arbelaitz
Euskararen aldeko diskurtsoak eraberritzen: Alde edo Alde

Euskararen inguruan zabalduta dauden hainbat diskurtso zalantzan jartzen dituzten komikiak zabaltzen hasi dira sarean Alde edo Alde izenburupean. Informazio gehiegirik eman gabe Facebookeko orrian azaldu dutenez, hainbat astez eduki berria sareratuko dituzte sare sozialen bidez: aipatutako Facebook orrian, Twitter bidez eta Instagramen.


Katixa Agirreren 'Atertu arte itxaron' liburuak irabazi du 111 Akademiaren Saria

Katixa Agirreren Atertu arte itxaron eleberriak jasoko du 111 Akademiaren Saria. Hiru bozketa txandaren ondoren hartu da erabakia.


Egin kasu Mafaldari

50 urte bete dira aurten, Mafaldaren istorioek egunkaritik liburura salto egin zutela. Ingurua etengabe auzitan jartzen zuen neskato argentinarraren gogoeta zorrotzek zer pentsatua ematen dute oraindik.


2016-04-01 | Mikel Asurmendi
EUSKAL LITERATURA
Idazlea bizitzaren obsesioak harrapatua

Karlos Gorrindo nobelen ezaugarrietako bat ETAko kideen presentzia da. Ni naizen hori eta Amaren begietan lehen bi nobeletan halaxe da, eta azken honetan ere bai, modu eta neurri ezberdinez bada ere. Ezpainak arrainak bezala (Erein) nobela obsesio baten kontakizuna da.


2016-03-21 | ARGIA
Lorde, Gonzalez eta Celanen itzulpenak aurkeztuz ospatu du Susak poesiaren nazioarteko eguna

Audre Lorde, Angel Gonzalez eta Paul Celan idazleen Munduko Poesia Kaierak aurkeztu ditu Susa argitaletxeak.


2016-03-21 | Barren .eus
Bost milioi laguni interesatu zaie Jairo Berbel elgoibartarraren liburua, ba al dakizu zergatik?

Argitaratu aurretik ere oihartzun zabala izaten ari da Jairo Berbel elgoibartarrak idatzi duen liburuak, Siempre, la leyenda de la pecosa de ojos verdes (Beti, begi berdeko neska pekatsuaren leienda).


Literatura eta larrua maiatzean Zarautzen: zer gehiago eska dezakezu?

"Larrua" izango da aurtengo Literaturiaren gaia, "plazer hutsa" jarri diote azpititulu. Zarautz maiatzaren 19tik 22ra literatur-saltsaren erdigune bihurtuko da ekitaldiz beteriko programari esker.


2016-03-16 | EIZIE Elkartea
Shakespeareren hiru amets
MULTIMEDIA - solasaldia

Shakespeareren Ametsa biziarazten ekimenaren barruan antolatutako mahai-ingurua: "A Midsummer Night's Dream" komediaren euskarazko hiru bertsioez jardun zuten Eli Manterolak, Karlos del Olmok eta Juan Garziak. (2014-11-20)


2016-03-16 | Mikel Asurmendi
Kultur ekitaldiak
Itxaro Borda idazlea eta Michel Iturria marrazkilaria omenduak Saran

Sarako Idazleen 33. Biltzarraren aurtengo ekitaldia gazteei berreziki zuzendurik dago. Gaur goizean ireki ditu ateak. Euskal idazleen topaguneak jende berria erakartzea du xede. Ekitaldian, Itxaro Borda idazlea eta Michel Iturria marrazkilaria omenduak izanen dira.


2016-03-16 | Mikel Asurmendi
EUSKAL LITERATURA
Hauxe epitafio puska!

Mundua betetzen zenuten-en espiritua zerutiarra irudi arren, lurtarra da.Tere Irastortzaren espirituak, tipulak legez, hamaika geruzak ditu babes. Horra, Aste Saindua delakoan irakurtzeko ene gomendioa.


2016-03-09 | Jon Torner Zabala
Futbola ere lapurtu ez diezaguten

Ez gara gu izango kirol profesionalak jasotzen dituen laguntza publikoak justifikatuko dituztenak. Alde positiboago batzuei heldu nahi izan diegu ordea, pelotazo urbanistikoak edota petrodolar exotikoak ikur dituen futbolaren aurpegi humanoagoa erakusten dutelakoan.


(H)uts argitaletxea
"Beste mundu bat posiblea dela aldarrikatzen duten liburuak plazaratu nahi ditugu"

Lakaben (H)uts argitaletxe berria jarri dute abian. Horren aurkezpena eginen du Arkaitz Leon Muela idazleak astelehen honetan Katakrak aretoan 19:00etan. Askaria eta literatura jokoak eginen dituzte ekitaldian.  


Handitan Pippi izan nahi dut

Ilobei esker berreskuratu dut harremana Pippi Galtzaluzeren istorioekin. Azkarra, independentea, bihurria, errebeldea, lotsagabea, menderakaitza, apur bat basatia, sormen handikoa, ausarta, alaia da Pippi, inguruan duen helduen mundu zurrunarentzat eredu deserosoa.


2016-02-29 | Mikel Asurmendi
Kultur ekitaldiak
Aitzina joan arau, harea (h)areago

Bernardo Atxaga eta Anarik Desertuko biztanleei buruz ikuskizuna eskaini zuten igandean Baigorriko Etxauzia jauregian. Ekitaldia Etxauzia egitasmoa sostengatzeko antolatua ederki lagundua izan zen.


Epaile frantziar baten galderak ETAko militante baten aurrean

Kontatzen duen istorioa oso gurea izan arren, euskal prentsan ari garenon aurretik nahiko oharkabean pasa zen François Sureauren Le chemin des morts eleberri laburra 2013an.


2016-02-17 | Itxaro Borda
Traumaren tramak

Euskal gatazka literaturan. Urterik urtera gero eta esanguratsuagoak dira euskal gatazka islatzen duten euskal idazleen lan anitzak.


2016-02-10 | Mikel Asurmendi
Irakurzaletasuna
Irakurri ahala hegan ikasteko

Airakurri proiektua ezagutarazi zuten atzo Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan, Euskal Editoreen Elkarteko (EEE) lehendakari Jexuxmari Mujika eta Ana Urrestarazu teknikariaren eskutik eman ere. Hegan abiatzear gaude!, da kanpainaren lema.


2016-02-10 | Arragoa Elkartea
Euskararen isobarak
MULTIMEDIA - solasaldia

Pako Aristiren "Euskararen Isobarak" liburuaren aurkezpena Zarautzen.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA