Zur bera

Jakoba Errekondo
2011eko azaroaren 27a
Haritz amerikarra (Quercus rubra).

Intsinis pinu beltza (Pinus radiata) bezala Ameriketatik ekarritako bi zuhaitzek nire udazkenaren paisaia erretzen dute. Akuiluak idiaren saihetsean bezala, sast! Sastatekoa begietan. Kolore deigarrienak, inondik ere, gustuko ez ditudan bi zuhaitz horienak. Ikaragarrizko zurak emango zituztenaren ustetan basozaleek ekarri eta hedatutakoak.

Norteko haritza edo haritz amerikarra bata, Quercus rubra. “Rubra” hitzak dioen eran, udazkenean hostajea gorri-gorri jartzen du, eskarlata. Zura ere halakoxea du, gorrizta. Haritz, erkametz, ametz eta arte, bertako quercustarrenaren aldean eskasa du egurra. Hori gutxi balitz, geurean gaitzak erabat jota dago, norteko harizti sano bat topatzea ez da erraza. Ipurditik eraitsitako zuhaitzen bat ez bada, arba osoak jausita edo zuhaitzean bertan ihartuta dauden adarrak ikusiko dituzu. Gaitzak jo eta eraitsi, eta aurrera egiten duten zuhaitz bakanek erdipurdiko zura... Alde hortik! Aitatzen didan guztiari norteko haritzik inolaz ere ez aldatzeko gomendioa ematen diodala urteak dira.

Haritz hori gorriz janzten duen jostun beraren titarea sumatzen da bigarrenaren udazkeneko soinekoan ere. Hori-hori, urrezkoa hau, urrutira ere nabarmena. Idi-bihotz arbola edo tuliparbola, Liriodendron tulipifera; hitzez hitz, idi-bihotza edo tuliparen tankerako liliak ematen dituen zuhaitza. Hori ere amerikarra, Mendi Harritsuetan eta Ohio ibaiaren arroan basatia. Ale bakan batzuk badira, han eta hemen, kale, parke eta baratzeetan. Basoan, ordea, sailean jartzen dela ez da urte asko. Kategoriako zura ematen zuela izan zen zuhaitz hori aldatzen hasteko aitzakia. Horixe aitzakia! Horrek ere egur makala ematen baitu. Populus nigra, makalarenaren tankerakoa, gehienez ere 480 kilo metro kuboko. Zeharo eskasa. Papera egiteko eta asko jota hilkutxetarako.

Bi zuhaitzok, baina, uztarri batean behinik elkartu daitezke: azkar hazten dira. Tuliparbolak hamaika urtean hamabost metroak harrapa ditzake. Basozale diruzale, zaletasun bikoitzaren emaitza. Eta begietan min.


Azkenak
2016-02-14 | Jabi Zabala
Jesus Ahedo. Arte galerista
"Gaur egun kolonialismoa askoz itogarriagoa da Afrikan"

Blues musikak eraman zuen Jesus Ahedo Afrikara, eta han ezagututako artearen lilurak Bilboko Kalao galeria sortzera. Oraintsu hamar urte bete ditu arte afrikar garaikidean berezitutako Euskal Herriko areto bakarrak. Arte afrikarra gutxietsita dagoela salatzen du Ahedok, aukera duenean. Hala ere, gutxiespen horri “esker”, kontinenteko lehen lerroko artistak ikus ditzakegu bertan, eta haien lanak askoz eskuragarriagoak zaizkigu.


Siriako gerrak dagoenekoz 470.000 hil ditu eta 1,9 milioi zauritu

Sirian bost urteotan hil edo zauritutako herritarrak askoz gehiago izan daitezke orain arte kontatutakoak baino, zehazki Nazio Batuen Erakundeak esandakoen bikoitza.


Ba al dakigu norenak diren Donostiako edo Bilboko erdialdean dauden etxeak?

Diru beltzarekin lortutako luxuzko etxeak erakusten dituen ‘tour’ turistikoak antolatu dituzte errusiar oposiziogileek Londresen.


Birziklatze ohiturak gora egin du EAEn, Gipuzkoan batez ere

Birziklapen datuek gora egin dute EAEn, Eustatek argitaraturiko inkestaren arabera; lurralde historikoen artean, aipatzekoak dira Gipuzkoako datuak. Bertan, organikoa bereizteko ohiturak nabarmen egin du gora, 2008ko %16,8tik 2015eko %79ra.


2016-02-11 | Unai Brea
Arabako PPk Garoņako zentralarekiko duen jarrera hipokrita salatu dute

Garoñaren Kontrako Foroak deituta, ehundik gora lagun –tartean hainbat alderdi politikotako ordezkariak– bildu dira Arabako PPren egoitza nagusiaren aurrean, Gasteizen, arabar popularrek zentralaren aferarekiko agertzen duten zurikeria salatzeko xedez.  


2016-02-11 | Lander Arbelaitz
Titiriteroen atxiloketak kriminalizazioaren aurkako mobilizazioak piztu ditu

Madrilen ihauterietan titiriteroak atxilotu izanak, estatu mailan mobilizazio ugari eragin ditu. Euskal Herrian ere antolatu dira adierazpen askatasunaren aldeko deialdiak.


Eva Rivera
"Donostia 2016n dirua kudeatu den moduarekin ez nago ados"

Kulturaldia webguneak elkarrizketa mamitsua egin dio Donostiako kultur kudeatzaileari. Besteak beste, Donostia 2016ren zenbait kontu arantzatsu aipatu ditu.


Donostiako metro proiektuaren auziak Eusko Jaurlaritzara egin du jauzi

Sator Alaia Donostiako metro proiektuaren aurkako taldea hiriko alkate Eneko Goiarekin batzartu zen astearte arratsaldean. Bileran “eztabaida eta erabaki prozesu parte-hartzaile bat” irekitzea eskatu zuen mugimenduak. Bere aldetik, eskaera Eusko Jaurlaritzara helarazteko konpromisoa hartu zuen alkateak. Horren aurrean, “proiektua gelditzeko eta herritar zein talde sozialekin iritziak elkartrukatzeko” premia helarazi nahi izan dio Sator Alaiak Eusko Jaurlaritzako sailburu Ana Oregiri.


2016-02-11 | Xabier Letona
AEBetako hauteskundeak
Transakzio finantzeroen %0,1ekin AEBetako urteko aurrekontua finantzatuko luke Smith hautagaiak

AEBetako urteko aurrekontuaren 3,9 bilioi dolarrak finantzatzeko, nahikoa litzateke herrialdeko finantza transakzioei %0,0875ko zerga bat jartzea.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA