Zur bera


Jakoba Errekondo
2011eko azaroak 27
Haritz amerikarra (Quercus rubra).

Intsinis pinu beltza (Pinus radiata) bezala Ameriketatik ekarritako bi zuhaitzek nire udazkenaren paisaia erretzen dute. Akuiluak idiaren saihetsean bezala, sast! Sastatekoa begietan. Kolore deigarrienak, inondik ere, gustuko ez ditudan bi zuhaitz horienak. Ikaragarrizko zurak emango zituztenaren ustetan basozaleek ekarri eta hedatutakoak.

Norteko haritza edo haritz amerikarra bata, Quercus rubra. “Rubra” hitzak dioen eran, udazkenean hostajea gorri-gorri jartzen du, eskarlata. Zura ere halakoxea du, gorrizta. Haritz, erkametz, ametz eta arte, bertako quercustarrenaren aldean eskasa du egurra. Hori gutxi balitz, geurean gaitzak erabat jota dago, norteko harizti sano bat topatzea ez da erraza. Ipurditik eraitsitako zuhaitzen bat ez bada, arba osoak jausita edo zuhaitzean bertan ihartuta dauden adarrak ikusiko dituzu. Gaitzak jo eta eraitsi, eta aurrera egiten duten zuhaitz bakanek erdipurdiko zura... Alde hortik! Aitatzen didan guztiari norteko haritzik inolaz ere ez aldatzeko gomendioa ematen diodala urteak dira.

Haritz hori gorriz janzten duen jostun beraren titarea sumatzen da bigarrenaren udazkeneko soinekoan ere. Hori-hori, urrezkoa hau, urrutira ere nabarmena. Idi-bihotz arbola edo tuliparbola, Liriodendron tulipifera; hitzez hitz, idi-bihotza edo tuliparen tankerako liliak ematen dituen zuhaitza. Hori ere amerikarra, Mendi Harritsuetan eta Ohio ibaiaren arroan basatia. Ale bakan batzuk badira, han eta hemen, kale, parke eta baratzeetan. Basoan, ordea, sailean jartzen dela ez da urte asko. Kategoriako zura ematen zuela izan zen zuhaitz hori aldatzen hasteko aitzakia. Horixe aitzakia! Horrek ere egur makala ematen baitu. Populus nigra, makalarenaren tankerakoa, gehienez ere 480 kilo metro kuboko. Zeharo eskasa. Papera egiteko eta asko jota hilkutxetarako.

Bi zuhaitzok, baina, uztarri batean behinik elkartu daitezke: azkar hazten dira. Tuliparbolak hamaika urtean hamabost metroak harrapa ditzake. Basozale diruzale, zaletasun bikoitzaren emaitza. Eta begietan min.


Azkenak
2016-09-28 | Estitxu Eizagirre
Zehazki nor eta nola ari dira erraustegiaz dena erabakitzen?

Artikulu honen helburua zozoa da: herritar arruntok erraz ulertzea zein politikari ari diren erabakiak hartzen gure etorkizuna baldintzatuko duen erraustegiaz. Edo burujabetzaz mintzo garen hauteskunde osteko egunotan, udalei burujabetza nork kendu dien (eta ez begiratu Madrilera).


Urtzi Odriozola
"Euskarak behar du aisialdiarekin eta gazteekin lotzen den bideojokoen mundua"

Game Erauntsia webgunean nabigatu dugu gaurko elkarrizketaren tartean. Bideo jokoak euskaratzeko proiektua da, batetik, baina bideojoko zale euskaldunen komunitatea eraikitzera begirako funtzioa ere badu, bestetik.


Heriotz mehatxuak salatu ditu Madrilgo SOS Arrazakeriak, presidentearen aurka

Mohamed Gerehou kazetari, ekintzaile eta Madrilgo SOS Arrazakeriako buruak “mehatxu eta irain arrazista larriak jaso ditu Twitter bidez, bigarrengoz hiru hilabetean”, erakundeak azaldu duenez. Uztailean “enkante” baten itxurak egin zituzten sare sozialeko erabiltzaile batzuek, Gerehou esklabo gisa ipinita. Oraingoan bera hiltzeko mehatxu zuzenak egin dizkiote, legionario frankisten inguruko txio bat jartzeagatik.


2016-09-28 | Topatu.eus
Hiru urte bete ditu Errekaleor auzo askeak

Urriaren 3tik 9ra egingo dute urteurren festa. Tailerrak, hitzaldiak, bazkariak, kontzertuak eta askoz gehiago prestatu dituzte urteurrenerako.


Bardean ekintza militarrak egiten ari dira

Ekaitza operazioa entrenatuko du Espainiako armadak. Tuteran, manifestazioa egin zuten 250 lagunek Bardea herriarentzat lelopean.


Bayerrek eta Syngentak ez zuten esan euren produktuek erleak kaltetzen dituztela

Bayer eta Syngenta enpresek ezkutatu egin zituzten euren pestizidak erleen gainbeherarekin lotuta daudela frogatzen duten ikerketak. Ikerketa horien emaitzak Greenpeacek eman ditu argitara. Neonikotinoideen familiakoak dira enpresek bere probetan aztertu dituzten pestizidak.


2016-09-27 | ARGIA
Donostiako epaitegi batek bertan behera utzi du zezenketei buruzko galdeketa

2017ko otsailaren 17an Donostian egitekoa zen galdeketa bertan behera utzi du Donostiako Administrazioarekiko Auzietako 2. epaitegiak, Carlos Urquijoren helegiteari bide eman ostean.


Espainiak 19 kargudun frankista itauntzeko izapideak abiarazi ditu, Argentinak eskatuta

Bi urtez María Servini epailearen eskaerei jaramonik egin gabe egon ostean, Justizia Ministerioak lurralde auzitegitara bideratu ditu eskaerak. Martín Villa, Utrera Molina eta Muñecas daude inputatuen artean.


2016-09-27 | Ibai Intxaurrondo
Euskal Preso Politikoak
Gazteok ere UdazkenFest-era!

Euskal Presoak eta iheslari politikoak etxean nahi ditugu. Denon erantzukizuna da! Segi dezagun bada lanean. Datorren urriaren 1ean, aukera polita dugu Gasteizen egongo den Udazkenfest-en.


Florentino Perezek Urbaser txinatarrei saltzeak zer eragingo du Euskal Herrian?

Real Madrideko lehendakariarena den ACS korporazioak Txinako CNTY Tian Ying Environmental taldeari saldu dio Urbaser hondakinen kudeaketan –eta errausketan– berezitutako atala. FCC bezain sona handikoa ez izanagatik, Urbaserrek Euskal Herrian zerbitzu publikoen kontrata pribatuetan esku hartzen du aspalditik eta hauetan ere eragingo du Florentino Perezek egindako operazioak.


Indarkeriarik gabeko palmaresa

“Aurreikuspenak ez ziren batere onak eta, hori kontuan izanda, emaitzarekin nahiko kontentu gaude”. Ez dira PPko kide batek igandeko hauteskundeen emaitzak ezagutu ondoren egindako adierazpenak, lagun bati esan niona baizik, Zinemaldiko Sail Ofizialeko azken filmak ikustear nengoela Donostian topo egin genuenean.


2016-09-27 | ARGIA
EAJ "berehala hasiko da" Jaurlaritza osatzeko akordio bila

Andoni Ortuzar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak jakinarazi du bere alderdiak asmoa duela lehenbailehen eta banan-banan biltzeko Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza duten gainerako taldeekin, “gobernu sendo eta egonkorra” osatze aldera. “Akordiorako hipotesi guztiak zabalik” daudela esan dute jeltzaleek.


Espainiako bandera jartzeko aginduari helegitea jarriko dio Iru˝eak

"Zuzenbidearen araberakoa" izan zen Espainiako erregearen erretratua eta bandera mugitzea, udalaren arabera. Administrazioarekiko lehenengo epaitegiak, baina, "lehentasunezko tokian" ipintzeko agindu dio.


Behin betiko bake akordioa sinatu dute Kolonbiako Gobernuak eta FARCek

Mundu osoko hainbat agintari eta 2.000tik gora gonbidatu izan diren ekitaldian sinatu dute behin betiko bake hitzarmena Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak eta Rodrigo Londoña Echevarri Timochenko gerrillako buruak, Cartagenan (Kolonbia). Urriaren 2an plebiszitua izango da eta herritarrek akordioa baietsi ala gaitzetsiko dute.


2016-09-27 | Uztarria
Kereila kriminala jarri du Angel Otaegiren familiak, hilketaren ardura argitzeko

Haren hilketaren erantzuleak zeintzuk diren argitzea eta horiei ardurak eta erantzunkizunak eskatzea nahi dute. Horretarako, sumarioaren kopia bat eskuratzea nahi dute. Bidea "zaila" izango dela azaldu du Angel Otaegiren familiako abokatuak, baina "merezi" duela uste dutela azpimarratu du. Eneko Etxeberria alkateak, bere aldetik, "justizia eta erreparazioa" aldarrikatu ditu. 


2016-09-27 | Unai Brea
Espainiako Gobernuak helegitea jarriko dio EAEko Herri Ekimen Legegileen lege berriari

Eusko Jaurlaritzak azaldu duenez, Madrilek Espainiako Konstituzioaren aurkakotzat jotzen du “legearen barruko etorkinek” ekimen legegileak aurkeztu ahal izatea.


Borroka armatua utzi izana berretsi, eta Aieteko konpromisoak bete dituen bakarra dela dio ETAk

Gudari Egunaren karietara argitaratutako oharrean, Aieteko bide orriari jarraipenik eman ez izana gaitzetsi du ETAk. Kolonbiako Gobernuak eta FARCek sinatutako itunari “elkartasun osoa” adierazi dio.


2016-09-27 | Estitxu Eizagirre
Emakume etxeak lotuko ditu "Testurak" bertso emanaldi bereziak

Ostiral honetan egingo da lehen saioa, Eibarko Andretxean, 19:00etan. Ordutik abendura bitartean, sei bertso jaialdi gehiago egingo dira emakumeen testu literarioak oinarri hartuta.

ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude