Zubiak eraikitzen


Ainhoa Aznarez Igarza
2011eko azaroak 20

Gerra hasi zenetik, erakunde bakezaleetako kide gehienak emakumeak izan gara. Emakumeek erakunde horietan parte har dezagun normaltzat jotzen da, erkidegoko gainerako pertsonak zaintzea edo haiengatik kezka hartzea, zauritutakoak artatzea, edota babesa eta kontsolamendua ematea emakumeei berez dagozkien jarduera naturalak direla uste baita. Alabaina, ohartu gara emakumezkoen ezaugarri horiek gaizki erabiltzen direla gurea bezalako gizarte militarizatu batean; eta, gainera, aurkari demokratikoek eta bakearen aldeko mugimenduak berak ere eredu patriarkalak errepikatzen dituztela. Hortaz, bada, erabakia hartu dugu gerrari aurre egiteko dugun jarrera jendaurrean azaltzeko, ez berez dagokigun zeregin ‘natural’ bat balitz bezala, baizik eta jakinaren gainean egonda egin dugun aukera politiko baten modura.

Beltzez jantzitako emakumeak

UNIFEMek Emakumeak, gerra eta bakea izeneko txostena prestatu zuen 2002. urtean gatazkan zeuden hamalau tokitan egindako azterketa konparatu bat oinarritzat hartuz: Ginea, Liberia, Sierra Leona, Ekialde Ertaina, Latinoamerika, Balkanak, Kanputxea, Ekialdeko Timorra, eta Laku Handietako eskualdea izan ziren. Txosten horren ondorioei jarraiki, Irantzu Mendia Azkuek kaleratutako Emakumeek bakearen alde egiten duten aktibismoari buruzko oharrak koadernoan, hain testuinguru desberdinetan aritzen diren emakumeek bakearen alde egindako ekimenek osagai bateratuak dituztela dio. Alde batetik, gaitasuna dute estatuetako mugetatik harantz begiratzeko, nahiz eta dagozkien gobernuek bakartzearen aldeko jarrerak izan edo, zuzenean, gerraren aldeko jarrerak izan; bestetik, bakeari buruz duten ikuspegiaren oinarria norbanakoaren duintasuna errespetatzea da, berdin dio norbanako horren herritartasuna, etnia edo egoera ekonomikoa zein den; eta azkenik, haien ustez, bakea eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna guztiz lotuta daude.

Hori dela eta, ezinbestekoa da emakumeek indarkeriaren biktima gisa izan duten esperientzia onartzea eta ikustaraztea, baina, aldi berean, oinarrizkoa da emakumeen jardueraren neurriak ezartzea eta aintzat hartzea, bai emakumeak indarkeria sortzeko eta sustatzeko eragile gisa hartuta, bai bakea eraikitzeko eragile modura. Baina kontutan hartu beharko genuke, bakea ezin dela eraiki funtsezko egitura batzuk aldatu gabe: gatazkaren azpian daudenak eta desberdintasuna sustatzen dutenak. Hortik hasita, gure asmo bakarra, bakoitza dagoen lekutik, egungo egoerari bultzada ematea da, bai eta konponbidea bilatze lanetan laguntzen saiatzea ere, aurreiritzirik eta baldintzarik gabeko elkarrizketa abiapuntu ona dela baieztatuz, pertsona guztien eskubideen errespetua ere den moduan.

Gaur egun, eta bizi dugun gizarte eredua kontuan hartuta, gure herriko bizitza politikoan gizon eta emakumeon papera ez da bera. Hala ere, dagokigun gatazka politikoaren ondorioak pairatzen ditugun heinean, konponbideak bilatzerakoan emakumeok ere izan behar dugun parte-hartzea eta protagonismoa aldarrikatzera gatoz. Konponbidearen subjektu aktibo izan behar dugu, orain arte gertatutakoaren subjektu izan garen bezala. Hau guztia nabaria da nazioartean, emakumearekin, bakearekin eta segurtasunarekin zerikusia duten auziei atentzio handiagoa jartzen baitzaie. Agerian geratzen da, alde batetik, gero eta garrantzi gehiago ematen zaiela emakumeen erakundeek bakea eraikitzeko dauden arazoak eraginkortasunez konpontzeko betetzen duten zereginari eta, beste alde batetik, gero eta garrantzi gehiago hartu dute bakea emakumezkoaren nortasunarekin lotzen duten interpretazioek. Beraz, emakumeok bakearen aldeko eragile aktibo izan behar dugu, bai eta gure herrian ireki den itxaropenezko garai berrian parte hartu ere.
 


Azkenak
"Irlandan politika herritarrengandik urruti dagoela sentitzen dute gazteek, elite batzuen kontrolpean"

Grian Ni Dhaimhin Strabanen (Ipar Irlanda) jaiotako gaztea da. Belfasteko Queens unibertsitatean historia ikasten du. Ikasle mugimenduan, Fosil Free erregai fosilen ustiategien aurkako mugimenduan eta gaelikoaren aldeko hainbat kanpainatan parte hartzen du besteak beste. Sinn Feineko gazte erakunde Sinn Fein Republican Youth taldeko kide izan da, nahiz eta bere “formakuntza sozialista behar bezala aurrera eraman ezin izanagatik” taldea uztea erabaki zuen. Bere aita IRAko militantea izateagatik hamabi urtez izan zen espetxean. Ipar Irlandako gazteriaren egoeraz eta problematikaz, feminismoaz eta gazteen egoera prekarioa iraultzeko alternatibez mintzatu gara berarekin Dublinen.


2016-07-24 | Hegoi Belategi
Atzoko teknologia, gaurko hondakinak

Ezin da zalantzan jarri zaborraren kudeaketak eztabaida eragiten duela gure gizartean. Bada ordea, oharkabean pilatzen ari den zabor mota bat; ia ikusezina da eta gizakion buruen gainean dago, 30.000 bat metro gorago. Espazioko zaborra da, eta arazo larria bilakatzen ari da espazioko ikerlarientzat.


2016-07-24 | Xuban Zubiria
Turismoak itoko du Venezia

“Itsasoak jango du Venezia” zenbat aldiz entzun ote dugun. Erresuma zaharrak badu itsasoa baino arazo handiagorik: XXI. mendeko neurrigabeko masa turismoa. Gaur egungo turismo eredu horrek Venezia eta bertako herritarren bizimodua kolokan jarri du.


Ukazioak sendatzen
"Homeopatia ura eta azukrea baino gehiago da"

Luc Montagnier 2008ko Medikuntzaren Nobel Sariduna eta 300 mediku bildu ditu Homeopatiaren VII. Kongresuak Donostian. Homeopatiaren oinarriak ezagutarazi, hura zientifikoki frogatu eta zalantzak argitu dituztela kontatu digute Txusa Balbas eta Iñigo Altuna adituek. Balorazio positiboa egin arren, “eszeptizisten zauriak” aipatu dituzte behin eta berriro.


2016-07-24
Turista katalanek argi dute: euskal herritarrok gara independentistenak

Hasi da opor sasoia eta turista katalanak saldoka ditugu Euskal Herrian eta gure harridurarako, Baskitisaren gaintza sendatu gabe dagoela berretsi digute. “Pozgarria da behatzea Euskal Herriak, paisaia eta gastronomia bikainei ez ezik eusten diola oraindik Espainiako Estatutik bereizi nahi duten herrien abangoardia izateari”, plaçaratu du Cesc Punyotancat, Bartzelonako Gràcia Zarautzen astebetez ematera etorri den independentzia zale sutsuak.


2016-07-24 | Xavier Aldekoa
Egarriari eta denborari aurre egin dion herria

Himba herriaren jatorrizko lurretan, Namibia eta Angola artean, azken 30 urteetako lehorterik larriena bizi dute. Beren kulturan errotuta dagoen usadioari jarraiki, zaharrenak egunero biltzen dira herrixka guztietako erdigunean dagoen sutondoan ura aurkitzeko lekurik onena zein den eztabaidatzeko. Ombentjiyane Kukandjuriak (argazkiko emakumea) lehortuta ez dauden putzuak bilatzeko gero eta urrunago joan behar du. “Nire seme-alaba eta ahuntzentzako behar beste ura lortzeko, egunean hirutan joan behar dut ur bila. Bakarrik uzteak beldurtzen nau, jakina. Arrisku asko daude hemen, baina ez dago beste konponbiderik”, dio.


XŁbŁkota haurtzaindegia
Euskaraz ari dira Zuberoako txikienak

Haurtzaindegi elebidunak badira Zuberoan. Euskara hutsean arituko zena nahi zuten ordea guraso batzuek. 2016ko urtarrilean lortu zuten abian jartzea Maulen. Hamaika haur dira eta bi haurtzain, Luxi Agergarai eta Marion Cazenave. ARGIA Luxi Agergarairekin mintzatu da. Joana Etxarten eta Sylvie Genezen esanak Kanaldude telebistak egindako bideo lanetik hartuak dira.


2016-07-24 | Jakoba Errekondo
Zuhaitzen adorea

Zuhaitzen balorea etengabe berritu eta gogora ekarri behar izateko odola behar da! Halakoxeak gara. Kopeta galanta eta gibela zabal askoa izango ditugu berriz ere... Azalaren lodiera ez aipatzeagatik.

Azala ere ihartu zaio, ia erabat, zuhaitz erraldoi bati. Amorrazio politarekin eman dit berria lagun batek: tragedia Vauc

...

2016-07-24 | Estitxu Eizagirre
Eskolek itzuli diete emakumeei tradizioak isildutako ahotsa

Uztailaren 11tik 16ra inprobisatzaileen Kulturarteko Topaketak egin dira bigarrenez Euskal Herrian, lehen aldi hartatik 13 urtera. Mintzolak antolatu ditu, Donostia2016 Kultur Hiriburutzaren babesean. Transmisioa, hizkuntza gutxituak eta genero ikuspegia ardatz hartuta, goizean jardunaldi akademikoak egin dira eta arratsaldez emanaldiak.
Herri bakoitza mundu bat izanik ere, emakumeak urratzen ari diren bidea bera dela ondorioztatu dezakegu Kuba, Huasteca, Gales, Mallorca eta bertako inprobisatzaileen bizipenak entzunda.


2016-07-24
Zer gertatzen da bertsolaria emakumea denean?

Jone Miren Hernandezek uztailaren 13an eman zuen hitzaldia. 2008tik ari da bertsolaritza genero ikuspegitik aztertzen, eta argitaratzear du bere ikerlana. 1990eko hamarkadan hasi ziren bertsolaritza ikuspuntu horretatik aztertzen duten ikerketak agertzen, eta Hernandezek azaldu zuen denetan badela elementu komun bat: &ldquo

...

Liburua
Gaur egungo balada

Euskal baladen artean ezagunetarikoa dugu oreina bilakatu zen neskaren istorioa kontatzen duena, eta balada horixe du oinarri Mariasun Landaren azken lan honek. Baladan, izenburuak dioen bezala, oreina bilakatzen den neska baten istorio tragikoa kontatzen da; anaia ehiztariak harrapatu eta hiltzen duen oreinarena. Mariasun

...

Santurtzi ARGIAren arkupe

Erretiroa hartu du Arkupe kioskoko jabe zaharrak eta testigua pasa dio Joxi gazteari. Ilusioz beterik hartu du lan berria. Santurtziko Mamariga auzoa, 2010eko uztaila. Sei urte dira Joxi Martin prentsa eta liburu saltzaile hasi zela, eta sei urte dira baita ere bere dendan ARGIA saltzeko aukera egin zuela. Zergatik ARGIA? g

...

Erosoago (eta gehiago) erosteko orga

1936an Sylvan N. Goldman Standard eta Piggly-Wiggly janari-denda kateen jabea zen Oklahoman (AEB). Bezeroak kutxetara paperezko poltsak erdi hutsik iristen zirela konturatu zen, poltsak erraz puskatzen zirelako eta bezeroei ez zietelako dendan lasai ibiltzen uzten. Aulki tolesgarri bati gurpil batzuk eta bi saski erantsi zi

...

2016-07-24 | Garazi Zabaleta
Jantoki jasangarriak
Elikadura ere badelako hezkuntza

Isere departamendura (Rhône-Alpeak eskualdea, Frantzia) bidaia egin zuten, Gure Platera Gure Aukera plataformak antolatuta, Etxaldeko hainbat baserritar, Jata Ondo eta Urkiola Landa Garapenerako Elkarteetako ordezkariak, EHIGE Euskal Herriko Gurasoen Elkarteko kideak, VSF Herrien Bidezko Elikadura GKEko partaideak edo

...

Mendatako Nostradamus

Mendata (Bizkaia), 1819. Eulalio Intxausti Gomeztegi jaio zen –hainbat iturrik, hala nola Joxemiel Barandiaranek eta Jose Luis Ortigosak diote Hilario zuela izena–. Gaztetan baserriko lanetan aritu zen eta ez zuen sekula gaztelania ikasi; euskara hutsez moldatu izan zen beti. Azken Gerra Karlistan, iragarpenak z

...

2016-07-24
Eneko Goia: "Donostiakoak ez dira zezenketak, pintxo handiak baizik"

Donostiako alkateak gezurtatu egin du Aste Nagusian zezenketak antolatu dituztenik eta harrituta agertu da herritarrak gai horri buruz hitz egiten ari direla ikusita.


Kontzertuak
Abuztuko ibilbide musikala

Musikazaleok badugu, urtero bezala, hitzordu berezi bat Donostiako Musika Hamabostaldian. Krisiak jota eta guzti, jaialdi honek mantentzen ditu betiko kalitate maila, proposamen interesgarriak eta publikoarentzako ziklo erakargarriak.

Aurtengo edizioak harribitxi batzuk eskaintzen ditu, hala nola, Mozarten Don Giovanni o

...

ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude