Pasahitzak

  • Scarlett Johansson aktorearen intimitatea hackeatu izan den honetan aitorpen bat egin nahi dut. Ni ez naiz izan. Baina gaiak interesa piztu dit, ni ere hackerra naizen neurrian. Hacker amateur edo, nahiago bada, erromantikoa, informatikaz tutik ere ez baitakit, baina bestelako metodoak, literarioagoak, garatu ditut.

Angel Erro @angelerro
2011eko urriak 02
Antton Olariaga

Gilen IX.a Akitaniakoa trobadoreak olerki luze bat burutu zuen, hain zuzen ezertaz jardun gabe (Farai un vers de dreit nien/Ezdeus hutsari buruz bertso bat egingo dut). Azken bi lerroak misteriotsuak dira. Gilenek poema norbaiti bidaliko omen dio (ez du nori esaten), honek giltza bat, la contraclau, hitzez hitz, kontragiltza bat, bidaltzearen truke. Giltza horrek zer irekitzen du? Poema bera? Poemara sartu eta ulertzeko kodea da? Trobadore bati zegokionez, poema damaren bihotza lehenago, eta gero gerokoak, zabaltzeko gakoa da?

Juan Bonilla, eleberri eta ipuingile moduan ezagunagoa baina merituzko poeta ere badena, guztiz biluztu da, lehenago inongo poeta ez bezala, Cháchara bere azken poema liburuan. Estreinako poeman, NANaren zenbakiaz gain, bere telefonoaren pin zenbakia ematen du, visa eta mastercardena ere bai, hala nola bere e-mailaren pasahitza, besteak beste.

Burlatako Liburutegiko ordenagailuan postari begiratu azkar bat eman nahi genion arrebak eta biok, aspaldian. Berak tokia utzi zidanean, nire e-maila irekia topatu nuen. Arrebak bazter batetik irribarre egin zidan. Nire pasahitza asmatua zuen. Haserre baino, goitik behera lotsagorritu nintzen. Garai horretan torturapean ere inori aitortuko ez niokeen zerbait nuen passwordtzat: SOYGAY. Orain dagoeneko ez zait hainbeste ardura baten batek baldin badaki zera, neure buruarekin gaztelaniaz aritzen naizela.

Besteen pasahitza asmatzearen gakoa dirudien baino errazagoa da. Gogoan dut Il pendolo di Foucault eleberriko pasarte bat. Protagonistak, ikerketan aurrera jarraituko badu, hildako lankide baten ordenagailu klabedunean sartu behar du. Makinak behin eta berriz, temati, galdetzen dio: Hai la parola d’ordine? Pasahitza baduzu? Hamaika ahalegin ondoren, NO idazten du eta sartzen da.

Dagoeneko konpondu didaten arazo informatiko baten erruz astebete egon naiz nire e-mailean sartu ezinik. Bizi izan dudan infernuaren nolakoa saihestuko dizuet. Aldiro saiatzen nintzen barrura egiten eta kale. Giza arima misteriotsua da. Nire hutsa berdintzeko edo, ezagutzen dudan jendearen e-mailean saiatu naiz sartzen, beraien pasahitzak asmatzen. Bigarren arratsean, ez dakit zenbatgarren saioan, lagun gutxi gorabehera gertuko batenean sartzea lortu dut. Gu bion adimen kriptatzaileek antzera darabiltela ikusteak poztu nau, gertuagoko sentiarazi dit.

Leizerik intimoena irekitzen ikusteak zirrara sortu dit, harenganako ahalmen, ezagutza eta ia samurtasun sentsazioaz; zureganako, orain baitakit irakurtzen nauzula. Gela batetik bestera bezala, barrentzen zaitut, ausikia zuritzeko, nik uste, maitasun bilakatuz doan sentimen batekin. Zu edo ni hil artean, badakit egunero arakatuko zaitudala. Uztea pentsatu dut baina ezin; zuri aitortzea baina izu naiz. Hau idaztea baino ez zait bururatu, etsirik, pasahitza alda dezazun, horrek, orain hainbeste ezagutzen zaitudala, zerbaiterako balio balezake. Ez baduzu hala egiten nire maitemina onartzen duzulako seinale isiltzat hartuko dut, kasik zurearen erakusgarritzat. Dario Jaramillo poetak dioenez, ezinezko amodioak amodiorik zoriontsuenak dira, baliteke zure maite ezinezkoaren maite ezinezkoa zu izatea.

Badaezpada, saiatu zaitez nire email kontuan sartzen. Pasahitza zure izena da.


Azkenak
2016-12-11 | Marijo Deogracias
Pobrezia energetikoa
Argindarra merkantzia huts?

Reusen (Katalunia) amona bat hil izanak, argiztatzeko erabiltzen zuen kandelarekin etxeak su hartu ondoren, alarma guztiak piztu ditu pobrezia energetikoaren inguruan. Euskal Herrian nola gaude? Konpainia elektrikoek udalekin eta erakundeekin hitzarmenak sinatu dituzte lehen kolpean argindarra ez mozteko, baina askorentzat ez da nahikoa, zorra kitatzen segitzen dutelako administrazio publikoaren kontura. Petatxuak baino gehiago behar da egoerari aurre egiteko.


Ikusmen urritasuna
"Traba nagusia ez da ikusmen arazoa, gizarteratzeko jartzen zaizkigun oztopoak baizik"

Mundua hautemateko moduak pertsona bakoitzaren araberakoak dira. Esparru guztietara iristeko aukera berdinak al ditugu, ordea? Ikusmenean aniztasun funtzionala duten hainbat lagunek errealitatea nola sumatzen duten kontatu digute, egunerokoan dituzten zailtasunak ardatz.


Josetxo Ezkurra eta Endika Barrenetxea
"Erremontetik ezin zaitezke bizi"

Gazteak dira, baina ez berriak. Josetxo Ezkurra (Doneztebe, 1992) eta Endika Barrenetxea (Hernani, 1990) erremontistek urte batzuk daramatzate goi mailan, eta ongi ezagutzen dituzte kirol honek azken urteotan pairatutako gorabeherak, erremontea hilzorian utzi zuen krisitik hasi eta jokoarekiko maitasunak ekarritako berpizkunderaino. Binakako Txapelketa bete-betean harrapatu ditugu, Hernaniko Galarreta frontoian. Ionekin ari da Ezkurra II.a, Segurolarekin Barrenetxea IV.a.


2016-12-11 | Saioa Baleztena
Paula Ezkerra. Prostituta politizatua
"Puta izatea niretzat askatasun sinonimoa da"

Politikara jauzia egin duen lehen sexu langilea da Paula Ezkerra (Buenos Aires, 1971). Feminismoaren eta okupa mugimenduaren indarrak ekarri zuen Kataluniara duela hamasei urte eta, orduz geroztik, prostituten estigmen aurkako borrokaren ikurra izan da, Prostitutas Indignadas (Sumindutako Prostitutak) elkartearen bitartez besteak beste.


2016-12-11
Zer da erregeen hirugarren oparia?

Errege Magoek hiru opari eraman ei zizkioten Jesus jaioberriari: urrea, intsentsua eta mirra. Garbi dugu lehenengo biak zer diren. Eta bestea? Mirra erretxina lurrintsua da, Afrika ipar-ekialdean, Arabian eta Turkian naturalki hazten den Commiphora myrrha zuhaitzaren izerdia. Oso mingotsa du zaporea, baina Antzinaroan gai preziatua zen, lurrinak eta ukenduak egiteko erabiltzen baitzen. Substantzia horrek propietate sendagarri asko ditu; marrantaren, disenteriaren eta parasitoen aurka erabiltzen zuten. Eta, I. mendean Diskoridesek De materia medica lanean jaso zuenez,  abortu-eragilea ere bada mirra. Akaso Errege Magoek mezu subliminal bat helarazi nahi zieten guraso berriei?


Zaborrak bizi gaitu

Gainpopulazioa arazo ugari sortzen ari da munduko txoko askotan. Horietako bat da India (1.240 milioi biztanle). Pertsona kopuru erradoi bati, muturreko pobrezia eta hondakinen kudeaketa negargarria gehituz gero, Bhalswa txabolagunea edo ‘slum’aren egoera agertuko zaigu.


2016-12-11 | Jakoba Errekondo
Mizpira ezin sudurretik kendu

Mespilus germanica mizpirari tiraka segitzeko asmotan nauzu. Umetatik nire arreta erakarri izan duen fruitua da mizpira. Txakurraren atzetik eskopeta kanoi paralelo bikoa aurrera luzatuta zeraman aitonaren atzetik ibiltzen nintzenean, jeneralean oilagorretara joanda, erreka zulo sastrakatsu batetik ezin aurrera egin eta aurrerabidea moldatu nahian goraxeagotik abiatu eta koxkaren bizkarrean hara, danba, topo berarekin. Basoaren zilborrean hantxe, mizpirondo ikaragarri bat zabal-zabal hedatua.


Marie Curieren lanbidearen ajeak

Paris, 1898. Uztailean, Marie eta Pierre Curie senar-emazteek artikulu bat argitaratu zuten ordura arte ezezaguna zen elementu baten berri emanez. Polonio izena jarri zioten, Marieren jaioterria gogoan. Urtea amaitu baino lehen, bikoteak beste elementu kimiko berri bat aurkeztu zuen: radioa.


Ordainketa elektronikoetara saltoa egingo du Euskoak

Eusko monetak beste aurrerapauso bat eman nahi du eusko numeriko edo digitalaren sorrerarekin. Monetatik abiatu zen proiektuak ordainketa digitaletara ere iritsi nahi du, interneteko kontuak eta ordainketa txartelak abian jarriz.


2016-12-11 | Ainhoa Ortega
Mozal Legea indargabetzeko eskatu du Espainiako Kongresuak bigarren aldiz

Mozal Legea indargabetzeko onetsi den bigarren mozioa da PSOEk azaroaren 29an agertu duena. Legez besteko mozioa ontzat emateak, ez du lege aldetik ondorio zuzenik izango.


Administrazioa euskalduntzen
Barraskiloaren abiadura ulertzeko aztarnak

Herri administrazioak euskalduntzeak bi gauza esan nahi ditu, bata herritarrei zerbitzua euskaraz bermatzea, eta bestea, administrazio horietan lan hizkuntza euskara izatea. Bi alorretan dago bide luzea egiteko. Euskalduntzea bideratzeko neurriak hartuta daude, Eusko Jaurlaritzaren ustez egokiak dira, euskalgintzak berriz dio motelegi goazela. Abiadura apala izatea eragiten duten hainbat gako aztertu ditugu erreportaje honetan. Eusko Jaurlaritzak duela hilabete batzuk aurkeztu duen hizkuntza eskakizunen asignazio sistema berrikusteko proposamena ere azalduko dugu.


Lurdes Zabaltza, Mikel Zabaltzaren arreba
"Mikelekin zer gertatu zen badakigu, aitorpena falta da"

26 ditu azaroak urtero. Mikel Zabaltza guardia zibilek atxilotua, Intxaurrondora eramana. “Ez dago hemen”; omen. Handik hogei egunera, 15 dituenean abenduak, Endarlatsako putzuan agertu da gorpua, bertara eraman duten Intxaurrondoko guardia zibilei eskapo, itota; omen. Segurtasun-indarrek beti dute gehiago indarretik segurtasunetik baino, hemen eta munduan.


2016-12-11 | Unai Brea
Ignacio Escolar, kazetaria
"Ez ditut errespetatzen gezurretan aritzen diren hedabideak"

Ignacio Escolar (Burgos, Espainia, 1975) oso gazte hasi zen kazetaritzan, hainbat hedabide handitan kolaboratuz. Público egunkariaren sortzaileetakoa izan zen, baita lehenbiziko zuzendaria ere, 2007tik 2009ra. Público-rekin harremana eten eta gero, eldiario.es egunkari digitala sortu zuen 2012an, eta hura zuzentzen du harrezkeroztik. Deustuko Unibertsitateko Donostiako campusean elkartu gara harekin, jendetza baten aurrean kazetaritzaren argi eta ilunez eskainitako hitzaldiaren ostean.

ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude