Anna Hazarek XXI. mendeko Gandhi baten itxura dauka

  • Kontsumismoan arrapaladan murgiltzen ari den Indian gutxien espero zitekeen XXI. mendean gizartea astinduko zuenik Gandhi berritzat aurkeztu gizon batek. Baina jendeek kaleak bete dituzte politikoen ustelkeria salatzen duen lider aszetari erantzunez. Anna Hazarek gose grebak egiten ditu, baina agintzea zer den ere ikasita dator.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2011eko urriaren 02a

Berria egunkariak lerroburu hauekin aurkeztu zuen Anna Hazareren borroka joan den abuztuan: “Milaka lagunek bat egin dute Indian ustelkeriaren aurka hasitako protestekin. Anna Hazare ekintzaileak kartzelan geratzea erabaki du, espetxetik irteteko baimena badu ere”. Gose grebaz erkideak mobilizatzen dituen lider zahar bat Indian... Gandhi berri bat ote?

Askok izendatu dute gisa horretan. Hazarek berak ere horretarako bidea eman du: Indiaren aitapontekoa bezalatsu janzten da, Gandhiren erretratuen aurrean azaltzen zaie argazkilariei... Eta Mahatmak kolonizatzaile britainiarrak nola, Hazarek antzera samar dauzka asaldaturik Delhiko aparatu politiko zaharkituak.

2011 honetan bertan pare bat gose greba egin ditu, bata apirilean, bigarrena abuztuan, mundu osoan fama eman diotenak. Indiaren garapen ekonomikoa oztopatzen duen ustelkeria borrokatzeko ombudsman edo ararteko berezia eskatzen du, plaza publikoan barau eginez. Gobernua ahalegindu da karrikatik etxeratzen, Hazareren mezua ahultzeagatik, baina espetxean giltzaperatu duenean, orduantxe egin die gaiak ihes eskuetatik agintariei. Azkenean, gobernuak arartekoa onartu behar izan du.

Munduak uda honetan ezagutu du Hazare, baina indiarrek badute haren agintzeko moduen berri aspaldidanik. Duela 74 urte Kisan Baburao Hazare sortu zen, langile familia txiro batean. Ezin izan zuen ikasketarik burutu eta mutikotatik ahal bezala bizimodua atera behar izan zuen, tartean Mumbaiko karriketan loreak salduz.

India eta Txinaren arteko gerrak harrapatuta, 1963an eraman zuten soldadu. Armada ezin izan zuen berehalakoan laga, 1965ean India eta Pakistanen arteko gerra piztu baitzen. 12 urte eta gero 1975ean lizentziatu zuten. Militarren pentsio bat dauka irabazi bakartzat. Ezkongabea izan da beti.

Ralegan Siddhi izeneko bere sorlekura itzulita, miseriarik gorrienean murgildutako herria aurkitu zuen, Indian hain ugari direnetako bat: gosea, zorrak, basoak desegitearen ondorioz arazo ekologikoak, kriminalitatea, alkoholismoa... Gazte talde bat bereganatuta, herrigintzari heldu zion Hazarek.

Alkohola debekatu zuten herrian, ostatu eta bestelako saltokiak itxiaraziz. Inor harrapatzen bazuten edaten, zutoin bati lotu eta zigorrez jotzen zuten. “India baserritarra lurralde gogorra zen” erantzuten die Annak hertsikeria hura aurpegiratzen diotenei.

Baina moralizaziotik harago –tabakoa pipatzea ere debekatu zuten– herria biziberritzeko estrategia abiarazi zuten. 1980an hazien bankua sortu zuten: laborari aberatsenek beren uzten zati txiki bana utzi behar dute txiroenak ere hurrengo urtean zer ereina eduki dezan. Urtegi bat eraiki zuten, erregadio sistema antolatu, egarri handiko ekoizpenak –azukre kanabera, esaterako–  galarazi.

Beste aldaketa asko ekarri zituen kasta ezberdinen integrazioan, haur eta gazteen hezkuntzan eta abar.

Komunikatzen nagusi

Ralegan Siddhiko ohituretan berrikuntza bat sartu zuen, gaurko Euskal Herrian ere agian usatzeko modukoa: ezkontzako banketeekin herritarrak bizitarako zorpetzen direnez, eztei kolektiboak, gastuak partekatzeko. Gainera, Gandhiren filosofian oinarrituta, auzotarren biltzarra edo Gram Sbha zabaldu zuen herrian bezala Maharashtra estatu osoan.

1991n Hazarek Ustelkeriaren kontrako Mugimendua antolatu zuen sorterrian, oihana kontrolatu behar zuten basozainen eta zura saltzen zuten kontratisten arteko iruzurrak salatzeko. Herritik Maharashtra estatura, eta hortik India osora zabaldu ziren lider berriaren kanpainak, Hazareren fama abonatu duten gose greba, kartzelaldi, manifestazio eta bestelakoak.

Garia, garagarra, arroza eta bestelako laboreak alkohola egiteko usatzearen kontra burututako kanpainaren ostean, 2011n ustelkeriaren kontrakoari ekin dio. Lokpal edo ararteko berezi baten eske apirilaren 5ean gose greban sartu zen, Delhin. Laster 150 bildu zitzaizkion barau egiteko. Beste aktibista ezagunek adostasuna erakutsi zuten eta Twitter eta Facebook bidez sekulako oihartzuna eman zioten militante gazteagoek. 2011ko udaberria ez baitzen Magrebean soilik suertatu.

Apirilaren 9an utzi zion barauari, gobernuak amore emanda. Baina Hazarek abisatu zuen: “Benetako borroka orain hasi da. Lan handia daukagu legedi berria josten. Munduari erakutsi diogu elkar hartuta bost egunez zer lortu dezakegun. Mugimendu honetako gazteria da itxaropen ezaugarri”.

Ekainerako afera nahastu zen berriro. Ustelkeriaren kontrako mugimendua ohartu zen gobernua luzapenetan zebilela, hitzez onartua egintza bihurtu nahi ezean. Hazarek mehatxu egin zuen, abuztuaren 16an gose grebari helduko ziola berriz. Mumbaiko 30.000 taxi gidariek hitz eman zioten liderrari barauaren hasierarekin haiek greba egingo zutela.

Gobernuak Hazareri debekaturik plazan barau egitea, abuztuaren 16a heldu eta atxilotu egin zuten. Epaileak fidantzapean askatzea eskaini zion eta Hazarek pagatzeari uko egin. Istiluak kalean. 1.300 atxilotu gehiago. Albiste nagusia hedabide orotan. Oposizioko alderdi politikoak protestan. Ordu gutxiren buruan, poliziak berak eskatuta, libre utzi zuen jujeak.

Milioika herritarrentzako Anna Hazarek ekarri du egitura politiko zaharkitu ustelduetatik at diharduen lider karismatikoaren indarra. Aldiz, arerio eta kritiko zorrotzik ez du falta. Badirudi inoiz berari egin zaizkion ustelkeria salaketak erraz argitu dituela, ustelkeriak baino kontuetan irregulartasunak baizik ez dizkiotela aurkitu.

Serioagoak dira bestelako kritikak. Hazareri aurpegiratzen zaio, esaterako, agindu duen lekuetan jokabide oso demokratikoa erakutsi ez izana, hindu kastakoen balio, hizkera eta ikurrak erabiltzea, haragia jatea debekatzea, Dalit eta bestelako tribu txikiagoekiko begirunerik eza, eta abar.

Arundhati Roy idazle eta ekintzaile altermundialista famatua dago Hazare kritikatzen dutenen artean, uste baitu bere politika moralistekin politikoei egurra eman bai baina bakean lagatzen dituela Indiako milioika herritar baso eta lurrez desjabetzen ari diren konpainia handiak, benetako agintariak.

Gaur Anna Hazare bihurtu da lehen mailako gertakizun Indian. Mezuak adina, hau zabaltzen laguntzen dioten komunikatzaileen lanak dauka horren meritua. Telebista eta Internet barrutik ondo ezagutzen duten profesional gazteak bildu zaizkio. Irudietan jokatzen direlakoan gaur egungo iraultzak.

Versatile Genie blogak Internetez zabaldu duen irudiak poster bat erakusten du,  Anna Hazare buru zela Bangalore hirian India Ustelkeriaren Aurka mugimenduak maiatzean antolatu zuen bilkura-deia. Testuek diote: “India modernoko Gandhitarra. Ustelkeriaren kontrako mugimenduaren mesiasa. Zatoz. Borrokatu ustelkeria”. Delhiko Open astekariak plazaratu duenez, apirileko mobilizazioetako agerpen publikoetan Bharat Mata jainkosa hindua atzean zuela azaldu zen Hazare, erlijio horretakoak ez diren askoren kexuak eraginez. Geroztik, telebista, zinea, Facebook eta Twitter ondo ezagutzen dituzten aholkulari gazteen gomendioz, Mahatma Gandhiren irudiaren ondoan agertzen da beti, Indiaren aita biziberritua bailitzan. Kaleko lana liderrak eginik, komunikazio taldeko militante gazteen gain doa etxean geratu diren milioika indiarrei mezua helaraztea.


Azkenak
Esther Quintana auzia: mossoen deklarazioen sinesgarritasuna kolokan

Esther Quintanaren auzian “egia osoa” esan ez duten mossoak daudela onartu du komisario buru Josep Lluís Traperok El Matí de Catalunya Rádio saioan. Quintanak 2012ko maiatzaren 14ko greba egunean galdu zuen begia, mossoen jaurtigai baten kolpeak eraginda.


2016-05-31 | Topatu.eus
Larunbatean egingo da gazte mugimenduaren komunikazio jarduna berpentsatzeko topaketa

Militantzia komunikatiboa berpentsatu eta eztabaidan jarriko dira tresnak zein proiektuak. Txantxarreka gaztetxean (Antiguo, Donostia) jarri da hitzordua, goizeko 10:00etan.


2016-05-31 | Ibai Trebiņo
Gabirel Ezkurdia: “Siriako gerraren irabazleetariko bat Israel da”

Siriako gerraren inguruan hitzaldia eman berri du Gabirel Ezkurdia (Bilbo, 1966) politologoak Arrasaten. Orain dela bost urte hasi zen gatazka odoltsu hau “Israelen existentzia kolokan jartzen duten estatuak desagerraraztea helburu duen plan” bati erantzunez hasi zen bere esanetan.


Oinarrizko errenta unibertsala ezarriko al duten erabakiko dute suitzarrek igandean

"Irudikatu gizarte bat, jaio eta esango dizutena: Ongi etorri mundura, hemen zutaz arduratzen gara. Zertan jardun nahi duzu bizitzan?". Suitzan Oinarrizko Errenta Unibertsala ezartzeko ekimenaren bultzatzailea da mintzo dena. Errenta ezarri edo ez, ekainaren 5ean erabakiko dute herritarrek, erreferendum bidez.


2016-05-31 | Estitxu Eizagirre
Pello Zubiria: "Sistemak erakutsi digu gure hondakinak gorrotatzen"

Pello Zubiriaren hitzaldiak ireki zuen Gipuzkoa Zutik! kanpalekuko egitaraua, maiatzaren 30ean. “Errausketa eta eredu soziala” izenburupean, Gipuzkoako Foru Aldundi aurreko ibilbidea jendeak eta hitzak hartu zuten. Bertaratutako askorentzat errausketaz entzungo zuen lehenbiziko hitzaldia zen.


Soldataren %5 itzultzeko eskatzeko lanuzteak EITBn

Langileek eskatu diete zuzendaritzari eta Jaurlaritzari itzul diezaietela soldatatik kendu zieten %5.


2016-05-31 | Unai Brea
"Errausketaren aurkako giza katearen atzean ezker abertzalearen kanpaina dago", Gipuzkoako Aldundiaren ustez

Gipuzkoan erraustegia eraikitzeko proiektuaren aurka izan diren azken mobilizazio eta adierazpenak gogor kritikatu ditu Imanol Lasa Aldundiko bozeramaileak, Onda Vasca irratiari emandako elkarrizketan. Zehazki, ezker abertzalea kritikatu du Lasak, "gezurretan aritzea eta ikara zabaltzea" leporatuz.


Estrasburgok zortzigarrenez zigortu du Espainia, tortura salaketak ez ikertzeagatik

Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiak Espainia zigortu du Xabier Beortegiren tortura salaketak ez ikertzeagatik.


2016-05-31 | ARGIA
Gipuzkoa Zutik kanpaldiaren hirugarren gaua, orain arteko jendetsuena

Erraustegiaren kontrako giza kate jendetsuaren ostean, Gipuzkoa Plazan bildu ziren ehunka herritar igande arratsaldean. Plazan lotan geratzea erabaki dute. Gertatzen ari dena jarraitzen ari gara.


2016-05-31 | Uriola.eus
'Autopista kanpora' eskatzeko manifestazioa egingo dute Bilboko Errekalde auzoan

"41 urte autopistaren arriskuak jasaten, nahikoa da" diote Errekaldeko auzotarrek. Asteazkenean, ekainak 1, manifestazioa deitu dute 'Autopista kanpora' lelopean. 


2016-05-30 | ARGIA
'Egunkaria'ren sorrerari buruzko 'Gaur irekiko ditu ateak' filma estreinatu dute Docs Barcelona jaialdian

Docs Barcelona nazioarteko film dokumentalen jaialdian estreinatu da Euskaldunon Egunkariaren hasiera kontatzen duen Gaur irekiko ditu ateak, aste honetatik aitzina Euskal Herrian ere ikusi ahal izango dena. Eriz Zapirainen lana Latitud atalean lehiatu da Espainiako eta Latinoamerikako beste bost finalistarekin.


Kutxazain bat erre dute Ziburun, ustez lan erreformaren aurka

Société Générale bankuaren kutxazaina erre dute bart gauean Ziburun. Ustez, Frantziako Gobernuak ezarri nahi duen lan erreformaren aurkako ekintza izan da.


Amaitu da Fresneseko euskal presoen gose greba: Itziar Moreno isolamendutik aterako dute

Fresneseko presoek bertan behera utzi dute hemeretzi egun iraun dituen gose greba, espetxeko zuzendaritzak Itziar Moreno lekualdatuko duela baieztatu ostean. Neurri horrekin, bertan behera geldituko da haren isolamendu egoera.


2016-05-30 | ARGIA
Prekarietatea salatu eta alternatibak proposatu dituzte milaka lagunek Bilbon

LAB sindikatuak deituta, prekarietatearen aurka manifestazioa egin dute milaka lagunek larunbatean Bilbon, Langileok bideak batuz lelopean.


Argazkilari bat koman utzi du Frantziako poliziak jaurtitako granada batek

Maiatzaren 26an, Frantziako argazkilari bat larri zauritu zuen Parisko poliziak granada bat jaurti ondoren. Lan-erreformaren aurkako manifestazio batean gertatu zen, AraInfo hedabideak argitaratu duenez.


2016-05-30 | Goiena
EH Bilduk eta Podemosek erraustegiak osasunean dituen kalteez azterketa batzordea eskatu dute

Gipuzkoako Batzar Nagusietan eskatu dute bi alderdiek hondakin-erraustegi batek pertsonen osasunean eta ingurumenean izan ditzakeen arriskuak eta kalteak ebaluatzeko azterketa-batzorde bat eratzeko.


700 errefuxiatu baino gehiago hil dira Mediterraneo itsasoan azken astean

Acnurren arabera, 700 pertsona baino gehiago hil dira Mediterraneo itsasoan, hiru itsasontzik hondoa jo ondoren, ElDiario.es hedabideak jaso duenez.


2016-05-30 | Arabako Alea
Kulturaren plaza izan da Aiaraldea astebetez

Euskarazko sorkuntza aldarrikatzea helburu, Jalgi ekimenaren lehenengo edizioa ospatu dute Aiaraldean; joan den astelehenean hasi eta larunbata bitarte hirurogei jarduera baino gehiago garatu dituzte eskualdeko bederatzi udalerrietan.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA