Sarea Josten ekimena

37 elkarte getxoztar euskarari tiraka

  • 80.000 biztanle inguru ditu Getxok (Bizkaia) eta horietatik %30a dira euskaldunak. Portzentajeari begiratuta ez da kopuru handia, baina %30 hori 25.000 euskaldun dira. Horiek denak harremanetan jartzeko sortu zen 2010eko otsailean Sarea Josten ekimena.
     

Zihara Enbeita
2011ko ekainaren 26a
Sarea Josten ekimenean 37 elkartek hartzen dute parte. Bazkaltzeko ere  batzen dira.
Sarea Josten ekimenean 37 elkartek hartzen dute parte. Bazkaltzeko ere batzen dira. Ukberri.net

Euskaltzaleen arteko harreman sarea, zelan edo halan, aurretik ere egon bazegoen Getxon, baina ezkutuan, eta hori mahai gainean jartzea izan da Sarea Jostenek egin duena. Dagoenaz jabetu eta apurka-apurka sare hori indartzen eta zabaltzen joateko. Ekimen irekia, herritarra eta horizontala da sortzaileen esanetan eta 37 jostun edo elkartek osatzen dute. Tartean euskara elkarteak, kultura eta kirol arlokoak, aisialdiko taldeak, hezkuntza arlokoak, gizarte mugimenduetakoak, gaztetxeak eta baita Getxoko Udaleko Euskara Zerbitzua ere. Herrian seguruenik, ez zen egongo inoiz euskarak bezala hain jende desberdina batu duen ezer.

Udalarentzat, adibidez, euskara beti izan da bere harribitxietako bat eta euskara sustatzeko egindako lana aitortu behar zaio Bizarra Lepoan Euskara Elkarteko Lander Solozabal eta Rozio Lucesen esanetan; euskara sustatzeko erabilitako moduak ikusgarriegiak diren edo hobeto egin daitekeen aparte utzita. “Ez dugu ahaztu behar Getxo non dagoen eta ingurura begiratuz gero pribilejiatuak gara”, dio Solozabalek. Udalak euskara elkarteak diruz laguntzen ditu eta Lucesen ustez politikariak ere alde izateak asko errazten die bidea.
Sarea Josten eragileen arteko sare moduan sortu da, izan ere, Getxon elkartegintzak indar handia dauka. Hala ere, inongo taldetan ez dauden euskaltzaleentzat ere ateak zabalik daude. Azken batean herrigintzan ari dira Solozabalen esanetan: “Harreman sarea da, indar metaketa, elkar ezagutza. Oinarrian hain gauza sinplea eta era berean hain handia eta emankorra. Eta oraindik ez dugu lortu. Ez Getxon ez Euskal Herrian”.

Berbalagunen sare txiki handia

Solozabal Portugaletekoa da eta Luces Uruguaikoa, Montevideokoa. Orain bederatzi urte heldu ziren Getxora eta orain zazpi urte hasi ziren Bizarra Lepoanen lanean. “Gu hasi ginenean, adibidez, Bizarra Lepoan eta Egizuren artean –kontuan hartuta bata bestearen barruan dagoela– apenas zegoen harremanik”, dio Solozabalek. “Bulego berean egon arren, bakoitza bere proiektuekin zebilen eta ez zegoen koordinazio gunerik. Ez geneukan harremanik ez UK aldizkariarekin, ez ukberri.net agerkariarekin, ez Koska irratiarekin, ez gaztetxeekin, ez bertso-eskolarekin... Eta harremana baldin bazegoen oso puntuala zen. Eta orain, zazpi urte eta gero, familia gara”.
Berbalagunen fenomenoak urte horietan izan duen garrantzia azpimarratu gura izan dute. Biek barrutik bizi izan dutelako. Orain zazpi urte 60 berbalagun zeuden, gaur egun, ostera, 250. Gainera, Solozabalek uste du berbalagun gehienek harro esaten dutela berbalagunak direla eta familia handi baten partaide sentitzen direla. Sare barruko sarea ere osatzen dute berbalagunek. Izan ere, 250 horiek oso desberdinak dira, adinez zein bizimoduz.

Berbalagunei esker, aukera gehiago dago gaur egun Getxon euskaraz bizitzeko eta Solozabalek dioen moduan, “hizkuntza baten bilakaeran zazpi urte ez da ezer”. Datuek diotenez, hala ere, gero eta euskaldun gehiago dago Getxon. Areeta moduko lekuetan, adibidez, gero eta euskara gehiago entzuten dela dio Lucesek, baina, “goitik beherako norabidean” batez ere. Hau da, gurasoek seme-alabekin. Gurasoen artean edo umeen artean euskara entzutea zailagoa dela dio.

Alarma gorria euskalgintzan

A ereduak indar handia dauka Getxon, ikasleen %25ak ikasten du eredu horretan, eta 2008an Alderdi Popularrak eredu horren defentsa egiteko mozioa aurkeztu zuen osoko bilkuran. Horrek alarma gorria piztu zuen euskalgintzan eta ALBEk (Algortako Bertso Eskola) bultzatuta, laupabost bilera-bazkari egin zituzten. Bazkari horietan euskararen inguruan lanean zebiltzanak batzeko beharra ikusi zuten Lucesen esanetan, baina horretan geratu zen.

Iaz, ostera, Bizarra Lepoanek hamabost urte bete zituen eta bakarrik ospatu beharrean, beste elkarte batzuekin batu eta jai bat egitea pentsatu zuten. Gainera, urte berean ALBEk 30 urte bete zituen, Udal Euskaltegiak 25, Uk aldizkariak hamar urte eta Egizuk (Getxoko hiru euskaltegiek eta Bizarra Lepoanek osatzen duten elkartea) ere beste hainbeste. Euskara faktore amankomuntzat zuten bost elkarte horiek beste hainbat elkarterekin batera ospatzea erabaki eta hortik sortu zen Sarea Josten. 30 eragilerekin hasi zen martxan ekimena, baina aurten beste zazpi batu dira euskararen aldeko auzolanera.

Aurtengo ikasturteari otsailean eman diote hasiera Berba Kafearen bitartez. Word coffe metodologia erabilita sarearen inguruan eta euskararen egoeraren inguruan hausnartzeko elkartu ziren hainbat eragile. Eta bertako iritzi eta ekarpenak batuta manifestu bateratua kaleratu dute udaberrian. Euskararen aldeko testu bateratu horrek Sarea Josten zer den, zertan dabiltzan eta aurrera begira dituzten helburuak zehazten ditu. Ez da beren beregi hauteskundeei begirako manifestua izan, baina hauteskundeak baino arinago egin nahi izan dute. Izan ere, besteak beste herriko eragile zein alderdi politikoei heleraztea zen asmoa, baita herrian plazaratzea ere.

Zirimiri lana

Udan “parentesia” egingo dute, baina udagoienari begira Gure Berbakere izeneko txapelketa antolatu dute. Bestalde, Interneteko agenda bateratua martxan egongo da urrirako. Agendarena oso garrantzitsua dela deritzote. Orain elkarte, komunikabide edo talde bakoitzak bere agenda dauka eta getxoztarrek zazpi agenda desberdin jasotzen dituzte, ia-ia informazio berberarekin. Urritik aurrera hilero herritarrek Getxon euskaraz zer dagoen jakitea da helburua eta horrek “sare kontzientzia pizten” lagunduko duelakoan daude.
Sarea Josten oso epe luzerako proiektua dela uste du Solozabalek: “Ez gara ito behar abiaduragatik, ez gara ito behar gauza asko egin behar direlako... Hobe da zirimiri lana egitea”. Zirimiri lan horretan maila bi bereizten dituzte. Batetik kanpora begirakoa, eta bestetik, barrura begirakoa. Kanpora begirakoak ikusgarriagoak dira eta publizitate modu bat dira, baina horretarako aurretik etxeko lanak ondo egitea garrantzitsua dela uste dute. Sarea benetan jostea. Horretan ari dira kolpe, kolpe, kolpeka, josi ta josi, josi ta josi. 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Getxo

Getxo kanaletik interesatuko zaizu...
2018-06-29 | ARGIA
110 gaztek Euskal Herria zeharkatuko dute euskararen erabilera aktibatzea helburu dutela

EuskarAbentura du izena egitasmoak eta uztailean ia 500 kilometro egingo dituzte oinez Done Jakue bideak erabiliz. Egitasmoak euskara du ardatz eta euskal ondarea ezagutzeko geldialdiak egingo dituzte.


2018-06-26 | Hiruka .eus
Umeen kontrako indarkeriaren "zigorgabetasuna" salatu dute 800 lagunek Algortan

Zortziehun bat pertsonak eman zion atxikimendua igandean Haurren Kontrako Indarkeriarik Ez! plataformak Algortan antolatutako manifestazioari, esparru horretan dagoen zigorgabetasuna salatzeko.


"Haurren kontrako sexu-indarkeriaren aurrean ezin dugu beste alde batera begiratzen jarraitu"

Euskal Herri osoko eragileek plataforma osatu dute, umeen kontrako sexu-indarkeria salatzeko. Domeka honetan, ekainaren 24an, manifestazioa egingo dute, Algortan. Telletxe plazatik aterako da mobilizazioa, 13:00etan.


2018-06-12 | Hiruka .eus
Armada frankista Getxora sartu zeneko 81. urtemuga gogoraraziko dute martitzenean Itzubaltzetan

Martitzenean beteko dira 81 urte 1937ko ekainaren 12an Francoren tropak eta Italiako gezi beltzetako batailoi bi Getxo udalerriko kaleetara sartu zirenetik. EH Bilduk "Frankismoaren aztarnak Getxon" mahai-ingurua prestatu du Itzubaltzetako Romo kultur etxean, 19:00etan, "gaur egungo egoera ulertzeko oroitzea ezinbestekoa" delakoan.


2018-05-17 | Amaia Lekunberri
Adineko ehun pertsonatik gora itxialdian, Getxoko Nagusia Etxea espazioaren defentsan

Aste honetan zerbitzu guztiak aterako dituztela jakitearekin batera, bertan ixtearen aldeko hautua egin dute.


2018-05-17 | Hiruka .eus
Getxoko historian emakumeek egindako ekarpenari buruzko ikerketa bat egin dute

Ikerketa-lanak udalerriko emakumeen asoziazionismoaren eta mugimendu feministaren sorreraren historia berreraiki du, haren protagonisten narrazioen eta ahozko iturrien bidez, besteak beste.


"Agerian geratu da justizia patriarkalak zer irudi tamalgarria duen sexualitateaz"

Euskal Herriko mugimendu feministaren gaur egungo erreferentzia nagusietakoa da June Fernández (Bilbo, 1984), Berangon eta Getxon hazitako kazetaria. Emakume-borrokaren zenbait gakoz jardun dugu.


2018-02-28 | Hiruka .eus
Sea Shepherd talde ekologistaren "Bob Barker" ontzia porturatuko da Getxon

Sea Shepherd nazioarteko talde ekologista Getxoko gurutza-ontzien terminalean porturatuko da eguenean, martxoaren 1ean. Euren bandera-ontzian helduko dira gurera: Bob Barker. Zapatuan eta domekan barkua bisitatu ahalko da, 10:00etatik 17:00etara.


2018-02-22 | Hiruka .eus
Tosu landaren aldeko borrokaren "kriminalizazio saiakera" salatu dute

Ibarbengoako parkinga eraikitzeko obrak oztopatzeko "indarkeria" delitua egotzita auzipetutako hiru lagunen kasua artxibatu du epaileak, Tosu Betirako taldeak jakinarazi duenez.


2017-12-19 | Hiruka .eus
Obrek botatako zuhaitz bat utzi dute Algortako Batzokian, "Tosuko txikizioa" salatzeko

Tosu Betirako plataformak deituta, Ibarbengoako aparkalekua eraiki gura duten landarainoko martxa egin zuten zapatuan, hilaren 16an, 200 lagun inguruk. Tosu landa ertzainez inguratuta zegoen; hala ere, lanen hasiera salatu zuten bertan herritarrek. Ondoren, hondeamakinek obren hasieran bota zuten zuhaitz bat hartu eta Algortako Batzokira eraman zuten EAJren jarrera salatzeko, "txikizioak erantzule zuzen bat" daukalakoan.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude