G kontua


Xabier Paya @xabipaya
2011eko martxoak 13
    I
Genuinoa, bat-batekoa,
sortzen dutena bi zirik,
gene “razioz” generazio
mantendu dena bizirik.
Jakinekoa eta jeniala
bereizten ditu Andonik,
baina bertsoa “degeneratzen”
hasia sumatzen dut nik:
Bertsolaritzak genitalekin
ez ei du zerikusirik,

azken aldian, aldiz, dena da
generoa, ez besterik.
        IV
Nahiz eurak izan gaia bertsotan
gizarteratzen lehenak,
genero kontu hauek ez dira
soilik emakumeenak.
Ezetz aurkitu bi “ardo-gizon”
zapore bera dutenak
nahiz kristalezko gorputz arretan
etortzen diren den-denak;
ziur ozpindu izan direla
inoiz batzuen barrenak
gorputzez arrak izatearren
kexatu ezin direnak.
 
        II
Emakumeek sufritu zuten
matxismoaren geriza
seiko saioan bost morroirekin
bakarra zenean missa;
gaur egun, aldiz, ganbaran dago
orduko argazki grisa
eta oholtzan jarduten dugu
Apolo zein Artemisa.
Zer inporta du hanken artean
izan zozo edo ziza,
generoa ez da zein komunetan
egin behar duzun txiza.
    V
Jon Sarasuak egin berri du
sekulako esklusiba
BECeko azken final handiko
bertsolariei begira:
“bertso gehienak euren artean
truka litezke” Mobida 8-O!!!
Denek ez dute genero bera
afaritik jaialdira,
baina hamalau mila pertsona
dauzkazunean begira…
tira, agian, genero batzuk
generalizatzen dira…
        III
Emakumeen umore motez
hasita gaude hizketan
komiko nola izan litezkeen
arte eszenikoetan.
Nik etsenpluak aurkitu ditut
Beterriko Txapelketan,
Kabaretean, neskaz beteta
dauden bertso-eskoletan
eta uste dut, oinarriturik
beste batzuen hitzetan,
pomada jartzen ari garela
itxitako zaurietan.
    VI
Kontrolik gabe biratu arren
gogoetaren noriak,
bada garaia praktikan jartzen
hasteko queer teoriak.
1) Denak ezberdin eta berdintsu
egin gintuen zoriak.
2) Generoaren zauririk ez du
hurrengo belaunaldiak.
Ahantz ditzagun iraganeko
damuak eta fobiak
beste zentzu bat izan ez dezan
genero indarkeriak.


Doinua: “Abokatuak esan berri dit”.

Bidali zure sortak bertsoak@argia.eus helbidera. Aukeratuak orri honetan argitaratuko ditugu.

Kanal honetan artxibatua: Feminismoa

Azkenak
2016-08-30 | Unai Brea
TTIPen negoziazioa eteteko eskatuko duela esan du Frantziak

Frantziak EBko beste estatuei eskatuko die Europa eta AEBen arteko merkataritza askeko akordioaren (TTIP) negoziazioak eteteko, Matthias Fekl Kanpo Merkataritza estatu idazkariak RMC irratiari emandako elkarrizketan esan duenez. Haren ustez, negoziazioak ezkutukeriaz egin dira orain arte, eta horrek konfiantza falta handia eragin die herritarrei. Prozesua gelditu eta etorkizunean AEBekin bestelako negoziazio bati ekitearen alde azaldu da estatu idazkaria.


Independentziatik gertu den autogobernua aldarrikatu du Gordon Brownek Eskoziarentzat

Erresuma Batu Federal baten barruan lan, nekazaritza, arrantza edota kanpo-politikaren arloetan izango lituzke eskumenak Eskoziak, Brownek proposatutakoaren arabera. Gai horietarako nazioartean ordezkaritza propioa izango luke eta erdi-independentzia egoera lortuko luke Eskoziak.


Frankismoko giza eskubideen urraketei buruzko 152 txosten ireki ditu Iru˝eko Memoriaren bulegoak

Iruñean 36ko Gerran errepresioa jasan zuten 92 lagunen lekukotzak bildu ditu eta gai berari lotutako 2.300 dokumentu digitalizatu ditu. Orain salaketak aurkeztuko dituen aztertuko du Iruñeko Udalak.


[Grafikoa] Hobi komunak eta auzo lotsa

Derrigortuta desagertutakoen Nazioarteko Eguna den honetan, beste behin gogorarazi behar dugu auzo lotsa ematen duen datu bat: Espainia da, Kanbodiaren ondoren, induskatu gabeko hobi komun gehien dituen estatua. Eta hezurrez betetako lurrean ezin da egia eta justiziarentzako zimendurik jarri.


Nafarroako Hezkuntza Departamentuko bi zuzendariak aldatuko ditu Mendozak

Nekane Oroz eta Roberto Perezek hartuko dute Juan Ramón Elorz eta Estebe Petrizanen lekua. Barkosek iragarritako Gobernuaren berrantolatzearen baitan egingo dira aldaketak.


Botoa eskatu du Rajoyk, hirugarren hauteskundeei zeharka begiratuz

Ciudadanosen babesa du PPko hautagaiak, baina ez dirudi nahikoa izango denik presidente izendatzeko. PSOEko Pedro Sánchezek ezezkoa eman dio beste behin.


Kronika Lampedusatik: zure begiekin ikustea oso desberdina da

Festa giroan ginen Lampedusako portuan eta bat batean Askabusako Giacomo arduradunak afrikarrez jositako ontzi bat zetorrela esan zuen. Lau kide ikustera abiatu ginen. 250 lagun afrikar ziren, hamabost emakume eta gainerakoak gizonak. Kostako Guardiak portu militarrean jaitsi zituen. Libiatik zetozen, nekatu aurpegiekin baina sendo. Identifikazio argazkiak egin, manta termikoa eman eta autobus batean igo zituzten Lampedusan dagoen atzerritarren internazio zentrora eramateko. Egoera benetan hunkigarria guretzat.


2016-08-30 | Xabier Letona
Espainiar eskuinaren hegemonia

Hauteskunde biharamuneko ARGIAren azal honek eskaintzen zuen irudia ez zen txantxetakoa. Hori da Mariano Rajoyren ahotan entzungo den diskurtsoa, Espainia urdinarena. Tribunatik Espainiako eskuinaren nagusitasun ia erabatekoa barreiatuko da.


2016-08-30 | Estitxu Eizagirre
GuraSOS
Abuztock jaialdian parte hartzeko deia egin eta urrats juridiko gehiago iragarri ditu GuraSOSek

Irailaren 4an "errebolta baketsua" antolatu du GuraSOSek: "Aldundiak erraustegiari buruz erabakitzeko prozesua irekitzeari ezetz eman dio eta erabaki horrek herritarrenganako begirune eza adierazten du. Gizarteari dei egiten diogu bere ahotsa entzunarazi dezan". Pertsona ezagunen hitzaldi laburrak eta musika izango dira jaialdian. Urrats juridiko gehiago iragarri dituzte.


Guggenheim museoak hezitzaile guztiak kaleratuko ditu lan baldintzak hobetzeko eskaeren ondoren

Bilboko Guggenheim museoak hemeretzi langile kaleratuko dituela salatu dute museoko lan baldintzak hobetzearen alde mobilizatzen ari ziren langileek.


Nafarroako Komiki Azokak zentsuratu duela salatu du H28 aldizkariak

Nafarroako Komiki Azokak H28 aldizkariko bi lan zentsuratu ditu, euskarazko komiki agerkariak publiko egin duenez.


2016-08-29 | Mikel Asurmendi
EUSKAL LITERATURA
Herri (h)egietan gora, zu-han-d'or-eta-n, i-he-s-i-e-ta-n

Ene premisa ez da presagioa, ez bada zantzu seinale edota iragarpen. Estalien gradora bidean ibili ostean, nirea ez da adagioa edo errefraua, ez doinu eztia, ez bada ene izan petralaren hotsa, harrabotsa. Anaia-arrebok, Joxe Austin Arrieta poetaren poesia (hau) poesia den ez den, denetz alors, ez-bai(h)an bainago.


2016-08-29 | Erran .eus
Arriskuan daude Urdazubiko leizeetako historiaurreko grabatuak, harrobi bateko obren erruz

SOS Alkerdi, Urdazubiko ondarea babesteko plataformak Berroberria, Alkerdi eta Zelaieta inguruko leize babestuetan gertatzen ari dena ezagutarazi du. Gune horretan dago gaur arte ezagutzen den Nafarroako labar arte paleolitikoaren kokaera bakarra. Haien gainean harrobi bat dago; hainbat lege prozedura urratuz, 2013an Nafarroako Gobernuak 30 urterako luzatu zuena.


TTIParen negoziazioek "huts egin dute" Alemaniako ekonomia ministroaren arabera

Alemaniako kantziler orde eta ekonomia ministro Sigmar Gabrielen ustez, akordioak kale egitearen arrazoia “europarrok amerikarren nahiei men egin nahi ez izana” da.


14 urterekin bortxatua, eraila eta zakurretara jaurtia

Larraga, 1936ko abuztuaren 15a. Guardia zibilak Vicente Lambertoren etxean agertu dira (UGTko militantea Errepublikan). Udaletxera eraman nahi dute, galdekatzeko. Lambertoren 14 urteko alabak, Maravillasek, esan du aitarekin joango dela.


Arnaldo Otegiren hautagaitza: debekuari eutsi dio Hauteskunde Batzordeak

Gipuzkoako Hauteskunde Batzordeak astelehen honetan berretsi du Arnaldo Otegi EH Bilduko lehendakarigaiak ezin izango duela irailaren 25eko hauteskundeetan hautagai izan. Orain auziak Administrazioarekiko Auzien Epaitegitik jarraituko du. Madrilgo Konstituzio Auzitegiraino iritsi liteke afera eta hauteskunde kanpaina hastear dagoela jakingo da behin-betiko erabakia.


2016-08-29 | ARGIA
"Euskaraz txikiago?": Nafarroako turismo eskuliburua aldatzeko eskatu du Administrazioan Euskarazek

Nafarroako Gobernuaren Turismo eskuliburua “euskararen kontrako hizkuntza politika bati dagokio” Administrazioan Euskaraz Taldeak (AET) salatu duenez.


Lampedusa: interes ekonomiko eta militarrek migranteekin topo egiten duten irla

Lampedusako errealitatea ezagutzen eta elkartasun sareak sortzen ari dira egunotan Euskal Herritik joandako Harresirik Gabe egitasmoko kideak. Irlan ikusten ari direnaren testigantza hau idatzi dute: irla txikiak egungo Europa ulertzeko gako asko eskaintzen ditu.


Erdogan: "Amaiera arte jarraituko dugu Siriako operazioekin"

Turkiak gogortu egin du “Eufratesko ezkutua” deituriko kanpaina militarra. Guztira, 60 tanke eta 380 bat soldadu ditu Turkiak Jarabulus inguruan.


Enrique Santiago, FARCen aholkularia: "Bakea finkatzea eraikitzea baino zailagoa da beti"

Indarrean da su-etena Kolonbian. Larunbatean sinatu zuen dekretua Kolonbiako presidente Juan Manuel Santosek eta FARCek egun bat geroago alboratu zituen armak ofizialki, Rodrigo Londoña Echevarri Timochenko gerrillako buruak Habanatik agindu ostean. Enrique Santiago negoziazioetan gerrillako aholkulari izan da eta uste du zailena hastear dagoela. La Mareari emandako elkarrizketan, “bakea sendotzeko aldia” izan du hizpide.

ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude