Tribua hausnarrean

Mikel Irizar
2011ko otsailak 06
Aspaldi gabiltza “ziklo amaiera” gora eta “golde aroa” behera. Han eta hemen nabari da tarteko helmugaren sindromea, alegia, belaunaldi batek –nireak– frankismoaren hondarretan hasitako etapa bete dugula eta beste berri bat hastear ote den. Eta euskaldunon tribua mapari begira jarri gara berriro, ea nondik jo aurrerantzean. Beti ere, biziraupena helburu.

Non gauden.
Iragan luze batetik gatoz, ikerkuntza lerro berrienen arabera homo sapiens zaharraren ondorengo zuzenak ere izan omen gaitezke. Eta asmatu dugu irauten, agian 35.000 urtez jakin izan dugu galerak onartzen funtsezkoena geroratzeko, abilak izan gara zailtasunak gainditzen.

Azken txanpa egin dugu ikastola eta euskaltegi, euskara plan eta hizkuntza politika, aldarri eta eraso artean. Inoizko esparru eta maila batzuk lortu ditugu euskararentzat, beste batzuk galtzen ari garen bitartean. Esango nuke oro har aurrera goazela, baina gero eta motelago. Zenbaitetan hain motel, gu baino indartsuagoen aldean atzean ari garela gelditzen. Hortik ziklo amaierak eta golde aroak.

Tresna berriak.
Azken boladan, ordea, soinu berriak entzuten dira. Batek hitz egingo dizu hizkuntzen ekologiaz eta bioaniztasunaz, eta tokiko hizkuntzari berez dagozkion eta eman behar zaizkion egitekoez. Besteak aipatuko dizu hizkuntzarekiko asertibitatea eta erakutsiko nola eutsi zure hizkuntza-hautuari errazegi amore eman gabe. Ondokoak kontatu digu hiztunen artean badela jendea armairutan gordeta, barne korapiloak askatu ezinean. Soziolinguistek ere ekarri dituzte esparru honetara lidergoa, erakargarritasuna, hegemonia, arnas gune eta beste hainbat kontzeptu interesgarri.

Aro sinpleago batetik gatoz, aldagai gutxirekin jokatu izan dugu, pentsatuz indar guztia puntu batean jarrita Arkimedesen palankak mugituko zituela euskararen oztopo guztiak. Orain osagai gehiago hartzen ditu analisiak eta neurri horretan aberasten ari da. Zailtzen ere bai, osagai guztiak bateratu behar baitira, bakoitzari dagokion pisua emanda, gainera.

Hausnarketa. Tribuaren auzune ezberdinetan sumatzen da etorkizunaz kezka eta biziraupenerako berrikuntza premia. Nik lan horretan topatu dut euskaldunon elkarteen Topagunea, HUHEZI (Mondragon Unibertsitatea) fakultateko irakasle talde baten laguntzaz. Hausnarrean ari dira aspaldion, galdetu, jaso, eztabaidatu eta harilkatzen. Helburua da artikulazio eta diskurtso berria ematea euskal komunitateari, hurrengo etapan ere lor dezagun biziraupena.

Euskaldunon elkarteek hogeita bost urte inguruz egin duten ibilbidean lorpen handiak eta aje galantak aurki daitezke. Eta ziklo amaierako une honetan elkarteok ere ahul daude, ipar eta metodo egokien faltan. Baina horrekin batera ardura eta grina berriak nabari zaizkio elkarteen federazioari. Horregatik, egindakoa modu kritikoan irakurtzen bada eta aldatu behar dena adorez aldatzen, txanpa indartsua egin daiteke berriro.

Izan ere, Topagunearen bueltan badira –bagara– 20.000 bazkide, 450 profesional eta 1.400 boluntario. Pertsona horiek guztiak egoki antolatuta sekulako hezurdura osa daiteke, gizarte zabalean eragin handia izan lezakeen tresna.

Prozesuaren ardatz den txosten mardul eta bikaina irakurri ahal izan dut egunotan, eta itxaropena piztu zait. Otsailaren 26an aztertuko da Bilbon, XXI. Mendeko Euskaldunon Elkarteen Kongresuan. Zu ere deitua zaude. Iraun dezagun.

Azkenak
2017-08-18 | Xabier Letona
Bartzelona, gerra gurean

Samina, elkartasuna, dolua eta protestaren unea da Estatu Islamikoaren erasoaren ondoren barreiatzen diren lehen sentimenduak, logikoa denez. Gutariko edonor izan zitekeen atzo Bartzelonako Rambletan edo Cambrilsen, bertako euskaldunen lekukotza zuzenek erakutsi diguten moduan.


2017-08-18 | Jon Torner Zabala
Musuen gibelean loratzen diren arazo estrukturalak

Kirola tradizioz gizonezkoen eremua da. Apurka-apurka, baina, gauzak aldatzen ari dira, bai joko-eremuan, baita handik kanpo ere, txirrindularitza probetako podiumek erakusten duten moduan, zeresan gehien eman duen auzia aipatzearren. Azafaten inguruko eztabaidak, zeharka bada ere, ekarri du gizon eta emakume kirolarien arteko berdintasun eza are gehiago azaleratu eta funtsezko kontzeptuak mahai gainean jartzea.


2017-08-18 | Xabier Letona
Atentatua eta prozesu independentista, denak balio du erasorako

Urriaren 1eko erreferenduma dela eta, Kataluniako Gobernua eta Madrilgo Gobernuaren artean dagoen tentsioa ere nabaritzen ari da Bartzelonako atentatuaren erantzunean. Baita hainbat hedabide espainiarren balorazio erasoetan ere.


2017-08-18 | Xalba Ramirez
Turismo ereduaren kontra mila lagunetik gora bildu dira Ernaik deituta Donostian

17:30ean abiatu da "zuen turismoa gazteon miseria" lelopean Ernaik Donostian deitutako manifestazio jendetsua. Azken asteetan polemika handia izan da gaiarekin eta hedabide ugari gerturatu dira. "Kalitatezko turismoaren aurrean, kalitatezko bizitzak" eskatu dituzte.


2017-08-18 | ARGIA
19 hildako eta ehundik gora zauritu Bartzelona eta Cambrilseko erasoetan

Egoera konplexua sortu da Katalunian osteguneko Bartzelonako atentatuarekin. Furgonetaren erasoak hamahiru hildako eta ehundik gora zauritu utzi ditu. Eta, horrez gain, ostiral goizaldean Mossoek bost pertsona hil dituzte Cambrilsen, ustez hauek beste erasoren bat egitera zihoazenean.


2017-08-18 | ARGIA
Dolu eta elkartasunezko elkarretaratzeak gaur Katalunian, Euskal Herrian eta edonon

Gaur, ostirala 18, eguerdiko 12:00etan elkarretaratzeak burutu dira Katalunian bezala Euskal Herrian eta beste hainbat lekutan azken eraso jihadistek eragindako hildako eta zaurituekiko dolua eta elkartasuna azaltzeko.


2017-08-18 | Xalba Ramirez
Rafa Diezi ongi etorri jendetsua egin diote Lasarte-Orian

Jendetza bildu da Lasarte-Oriako Okendo plazan Rafa Diez preso politiko ohiari harrera egiteko. Ostegunean goizean goiz aske utzi dute El Duesoko kartzelatik (Santoña, Espainiako Estatua) eta Muskizen lehen ekitaldia egin ostean 19:30ean iritsi da jaioterrira.


2017-08-18 | ARGIA
Poliziak bost lagun hil ditu tiroz Cambrilsen beste eraso batean

Tarragonako Cambrils herri turistikoan auto batek mossoen kontrola gainditu eta hainbat lagun harrapatu ditu. Tiroketa baten ostean bost erasotzaileak hil dituzte.


2017-08-17 | ARGIA
13 hildako eta 80 zauritu Bartzelonan, Estatu Islamikoak bere gain hartu duen atentatuan

Atentatua ostegun honetan 17:00 orduen bueltan izan da Bartzelonako Rambletan, furgoneta zuri bat Kataluniako Plazaren aldetik abiatu denean abiadura bizian, zigi-zaga eginez eta ahalik eta jende gehiena harrapatuz.

 

2017-08-17 | ARGIA
Hildako ugari Bartzelonan furgoneta batekin egindako erasoan

Kataluniako hiriburuko Rambla etorbidean ezezagun batek furgoneta batekin harrapatu ditu bertan zeuden herritarrak, hildako eta zauritu ugari eraginez. Atentatu terrorista gisa hartu dute gertaera eta gutxienez atxilotu bat legoke.


ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude