Julio Soto

"Bertsoarekin gaixo nago"

  • Bertso udalekutara etorri zenean, bertsotan hasi berria zen eta bera zen gehien kantatzen zuena, ixildu gabe. Irazu azaldu zen bisitan. Itzal bihurtu zitzaion egun osorako, eta Urbasako ibilia galdezka egin zuen. Udalekutatik bueltan amarekin presentatu zen Xenpelar Dokumentazio Zentroan, material erdia eramateko. Aurten, errima batera izan du Nafarroako txapela.
Estitxu Eizagirre @eeizagirre
2009ko apirilaren 12a
Julio Soto
Julio SotoGari Garaialde / Argazki Press

Nafarroako txapelketako finalaz “saio bat” dela esaten da. Zuk nola bizi duzu?


Niretzat festatik ez dauka ezer txapelketak. Asko prestatu dut. Baina finalean bai jendeak eraman egiten zaituela; nik adibidez, desenpatean txapela ahaztu egin nuen, eta Silveirak esan zidanez, berak ere bai. Festa bat dela esaten da, baina nik uste hori aho txikiarekin esaten dela, asko jokatzen delako, eta festa bertsolarientzat baino gehiago publikoarentzat da.

Nafarroako bertsolaritza nola ikusten duzu?


Manolo Arozenak eta garai hartan ibili zirenek lan handia egin zuten. Lan horretatik belaunaldi bat atera zen, Estitxu Arozena, Xabier Silveira, Iñigo Olaetxea, Estitxu Fernandez... Atzetik etorri da beste bat, Jon Barberena, Erika Lagoma, Julen Zelaieta... Lan handia egin da, baina oraindik asko dago egiteko. Bertso maila asko igo da, baina iruditzen zait falta dela beste koska bat. Gu Goikoetxearekin ematen saiatu garen salto hori jende gehiagok eman behar duela uste dut. Final ona izan zen baina falta zaio beste estutualdi hori, mailaz igotzeko.


Nola prestatu duzue jauzi hori Arkaitz Goikoetxearekin?


Estitxu Arozenarekin 15etik 18 urtera aritu nintzen ikasten. Arkaitz Goikoetxea Nafarroara etorri zen bizitzera, eta Arozenak esan zidan ikusten zuela beste jauzi bat eman behar nuela, eta aukera zegoela Goikoetxeak jauzi horretan laguntzeko. Terreros, Oier Lakuntza, Saioa Arkaitzarekin biltzen naiz, eta txapelketarako astean behin bildu naiz Arkaitzekin bakarka. Beste era batera lantzen dugu bertsoa: Txirritaren bertsoak ekartzen zituen landuta, eta azaldu zigun eszenifikazioa bertsoan, konkretutasuna... Azken bi urteotan errimarekin ere gaixo ibili naiz: lehengo urtean Silveirak esandakoa probatu nuen, jartzen nituen errimak paretan. Aurten egin dut hori, baina baita ere egin ditut Egañaren margarita horietakoak [hitzak kategoriaka sailkatzea].


Zaletasuna etxetik datorkizu?


Nire amaren osaba bertsolaria zen. Gorriti esaten zioten, eta txapelketan parte hartu zuen bi edo hirutan. Baina ez dut etxetik jaso bertsoaren zaletasun handirik. Bertsoa entzun eta erakargarri egiten zitzaidan, eta hamabost urte nituela etorri ziren Estitxu Arozena eta Estitxu Fernandez ikastolara bi eguneko ikastaroa ematera. Ingeleseko irakasleak beti eskatzen zidan bertso bat azterketa bukaeran. Eta berak animatuta ikasturte bukaeran hasi nintzen bertso eskolan, eta uda horretan joan ginen bertso udalekutara. Hiruzpalau urtez Arozena izan nuen irakasle.


Bertso eskolan asko zortzi-hamar urterekin hasten dira. Zu hamabostekin hasi zinen, baina buru-belarri. Bertso gosea nola asetzen duzu?


Xenpelar Dokumentazio Zentroan urtero hartu ditut aurreko txapelketetako bertsoak, 92koa, 96koa, aurten aurreko Txapelketa Nagusiko bertso guztiak, eta Lazkao Txikiren saioak, Arzallusenak, Egañarenak... Lasarteren kaseteak... Bertso asko-asko-asko entzuten ditut, gozatzen dut pila bat. Lazkao Txikiren bertso pila bat badakizkit buruz, bere bi liburuak ere irakurri ditut, Xalbadorrena... Horrekin esan nahi dut, gaixo nagoela.


Zer ezberdintasun dago gazte baten eta bertsolari gazte baten artean?


Adin desberdinetakoak bagara ere, Gaztelumenditarrak, Aitzol Barandiaran, Uxue Alberdi, Alaia Martin, Mizel Mateo, Patxi Hiriart... horiek ditut belaunaldiko. Bertsoak eman didana hori da, Iparraldekoa, Bizkaikoa, Arabakoa... jende oso ezberdina ezagutzeko aukera. Bertsotan ibiltzen den jendeak badu ukitu berezi bat, eta oso jende interesgarria iruditzen zait. Alferrikako elkarrizketa bat ez da egoten bertsolarien artean.


Zer plaza dituzu?


Bi plaza ditut: Nafarroakoak eta Nafarroaz kanpokoak. Aukera izan dut Nafarroatik ateratzeko sariketekin, eta sariketen emaitzekin. Lehengo urtean 60 saio inguru egin nituen. Duela bi urte ere kopuruz antzeko ibili nintzen, baina lehengo urtean saio hobeak egin ditut.

Bertso bazkari eta afariak ditut gogokoen. Jendea berotuta, bertso gosez egoten da, eta umorea da nagusi. Adibidez, Iturenen Irazurekin eta Barandiaranekin egin nuen saioan gozatu nuen gehien. Oholtzak ukitu eleganteagoa du, baina gozatzeko aukera gehiago ematen du bertso afari batek, eta ez da oholtzakoa baino plaza errazagoa.

Julen Zelaietarekin asko ibili naiz, Silveirarekin egin izan ditut saio batzuk, eta tarteka izen handiko bertsolariekin saioak izaten ditut.

Plazak zer erakutsi dizu?


Plazatik ikasten da jendeak zer nahi duen, eta hori emateko gaitasunik baduzun edo ez. Bertso saioetan, mailaz gain behar duzu jendearekin konektatzeko gaitasuna. Hori nire ustez berezkoa izaten da.


Gorriti-Iruñea. Nondik bizi duzu bertsoa?


Gorrititik. Bertso afizio handia dago hemen. Iruñearekin neukan lotura bakarra bertso eskola zen. Lehen astean zehar Iruñean egoten nintzen, orain astean lau egunez Gorritin bizi naiz.


Zer da Iruñean bertsolari izatea?


Azken bi urteotan, Nafarroan txapelketak ohiartzun handia lortu duela nabaritu dut. Iruñean, nire etxean ez dago euskaldun askorik, baina Diario de Navarran atera nintzen eta “que majo salías” komentatu didate bizilagunek. Komunikabideetan lan handia egin da, eta jendeak badaki zerbait badagoela euskaraz egiten dena. Betiko eztabaida da Nafarroako txapelketak urtero behar duen edo bi urtez behin, eta gure bertso eskolan atera dugun ondorioa da Nafarroan ez dagoela horrelako beste jairik, euskara hutsean egiten dena eta 1.200 pertsona biltzen dituena. Momentuz, horregatik bakarrik bada ere, eutsi beharko diogu urtero egiteari.

Azkenak
Ikurrina erakustea debekatu dute Eurovisionen, Estatu Islamikoren parean jarriz

Eurovision jaialdian banderak erakusteko bete beharreko baldintzak iragarri dituzte Official flag policy txostenean; Julien Pernici kazetariak Twitter bidez eman du berria aditzera. Erakutsi ezin daitezkeen banderen zerrenda iragarri dute, tartean da ikurrina, Estatu Islamikoaren banderaren pare. Maiatzaren 14an egingo dute Eurovision jaialdia, Stockholmen (Suedia).


Otegiren Europako bidaiaz erreportaje zabala egin du 'The Guardian'ek

Arnaldo Otegi Sortuko idazkari nagusiak bidaia egin du Europan barrena. Irlandan, Ingalaterran eta Belgikan izan da azken egunetan, eta, besteak beste, Jonathan Powell, Bertie Ahern eta Gerry Adamsekin biltzeaz gain, Europako Parlamentua ere bisitatu du.


Iodo pilulak Belgikan, balizko istripu nuklearren prebentziorako

Herrialdeak dituen 11 milioi biztanleei iodo pilulak emango dizkie Belgikak, balizko istripu nuklearren aurrean prebentzio neurri gisa. Gaur-gaurkoz, Belgikak Tihangeko eta Doeleko zentral nuklearrak ditu martxan. Bertako herritarrek iodo pilulak hartzen dituzte.


Eurovisionek aldatu egin du banderen zerrenda, baina ikurrinak debekatuta jarraitzen du

Eurovision jaialdian banderak erakusteko bete beharreko baldintzak iragarri dituzte Official flag policy txostenean eta hautsak harrotu ditu: hasiera batean, erakutsi ezin daitezkeen banderen artean ezarri dute ikurrina, Estatu Islamikoarenaren pare.


Mozal Legea indargabetzeko eskatu dute Zumaiako eta Barakaldoko udalbatzetan

Barakaldoko udalbatzako alderdi politiko guztiek, PPk izan ezik, onartu dute Axier Lopez ARGIAko kazetariari ezarritako isunaren aurkako mozioa.


2016-04-29 | ARGIA
Fabrika bat okupatu dute Gasteizen gazte-prekarietatea salatzeko

Hala Bedi irratiak argitaratu duenez, 40 bat gaztek Gasteizko "El Gorbea" fabrika okupatu dute ostiral honetan.


Dispertsioa ikusarazi nahi dute 400 furgonetarekin maiatzaren 7an, Mirentxin Egunean

Euskal presoen sakabanaketarekin amaitu behar dela aldarrikatzea eta “salbuespen neurriek” eragiten duten elkartasuna omentzea dira maiatzaren 7ko Mirentxin Egunaren xede; egun osoko egitaraua antolatu dute horretarako.


2016-04-28 | ARGIA
Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarrak hauteskunde orokorretara elkarrekin joatea proposatu du EH Bilduk

EH Bilbuko bozeramaile Adolfo Araizek dei egin dio Ahal Duguri Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau indarren hautagaitza bateratuaren ideiarekin bat egin dezan ekainaren 26ko hauteskunde orokorretarako.


2016-04-28 | ARGIA
Aņorgatarrek ere, astebetez euskaraz bizitzeko konpromisoa hartu dute

Donostiako egiatarren ekimenari eutsi diote Añorga auzokoek. Maiatzaren 2tik ekainaren 3ra bitarte kuadrillak astebetez euskara hutsean bizitzen saiatuko dira.


2016-04-28 | ARGIA
EAJk eta PSE-EEk ateak itxi dizkiote Uliako mintegien parkearen inguruko galdeketari

Uliako mintegien parkea arriskuan jarriko lukeen operazio urbanistikoaz herri galdeketa egiteari uko egin dio Donostiako Udaleko plenoak, EAJren eta PSE-EEren botoekin.


2016-04-28 | Uriola.eus
'Aundiya' filmak 1866ko Londres bihurtu du Bilbo

Duela aste bi ekin zioten Aundiya filmaren grabazioari, eta zortzi astez, Euskal Herriko hainbat lokalizaziotan jardungo dira. Gaur, Bilboko Zabalgunean egon dira aktore eta tekniko ugari lanean, gezurretako elur eta guzti, lau eszena grabatzen.


2016-04-28 | ARGIA
Usurbilek eskatu dio Diputazioari erraustegia bertan behera uztea

Usurbilgo udalak osoko bilkuran eskatu dio Gipuzkoako Foru Aldundiari Zubietako erraustegi proiektua bertan behera utz dezala. Apirilaren 26ko batzarrak erabaki zuen EHBilduren aldeko botoekin eta EAJ eta PSEko zinegotzien abstentzioarekin.


2016-04-28 | ARGIA
Maiatzaren Lehena: protesta eguna

Maiatzaren 1erako protestak iragartzen ari dira euskal sindikatu eta eragileak. Beren aldarria zabaltzeko baliatuko dute Langileen Nazioarteko Eguna; deialdi ugari egin dute iganderako.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA