ARGIA egutegia: edukiz eta itxuraz berritua

  • ARGIAk lehenengo egutegi takoa argitaratu zuenetik 13 urte igaro dira. 13 tako begiratu ahal izan ditu irakurleak beste hainbeste urteetan. Garbiñe Ubeda lehenengo egutegi hartan lanean aritu zen eta baita oraingoan ere. 2005ekoak itxura zein eduki berrituak izatearen ardura berea izan da.
Onintza Irureta Azkune @oirureta
2004ko azaroaren 07a
Gauza guztiek behar dute arnasberritzea eta egutegi takoari ere hortarako garaia iritsi zaio. Itxura zein edukiak astindu dira eta eskuetan jasotzen duenak segituan igarriko dio «betiko» egutegia berrituta datorrela.
Aurrealdeko orrialdean urteroko elementuak aurki daitezke: santuak, Seaskako izendegia, eguzkia eta urteko zein egun den. Iazkoaz gain ordea, orri bakoitzean hilabete osoko erreferentzia dago eta era berean, ilargiaren gorabeherak erosoago jarrai daitezke. Hainbat egunetako ospakizunen berri ere ageri da aurrealdeko orrietan. Bistara ere egingo du kolpea aurrealde horrek lau koloretan baitago eta papera birziklatua baita, (iaz bezala) zuri-zuria. Argitasun berezia eman die aldaketa horrek aurrealdeei.

Tarzan, Lech Walesa eta Corazon Aquino

Atzealdeko edukiak osatzeaz Garbiñe Ubeda arduratu da. Azken urteotan, egunerokoari lotutako gaiak jorratu dira orriotan: barazkiak eta landareak noiz eta nola landatu, negu gogorraren aurrean zein osasun neurri hartu, sabela kontent izateko postre goxoak nola prestatu... Egutegia 2005 berriz, egunerokotasunari lotuta baino egunari lotuago dago. Zer gertatu zen adibidez, 1973ko irailaren 16an? Bada Victor Jara kantari txiletarraren gorpua aurkitu zuten. Garbiñe Ubedak egunerorako aurkitu ditu kontatzeko moduko gertakariak, ezagutzeko moduko pertsonaiak edo bitxikeriak. Kontakizun gehienak XX. mendekoak dira eta mundu zabalekoak. Lehen Tourra aurkituko duzu uztailaren 1ean eta urriaren 5ean Londresen sortu zen PEN klubari buruzko informazioa. 1940ko abuztuaren 20an Trotski hiltzen saiatu zirela jakingo duzu eta abenduaren 13an kukurutxoa 1903ko egun horretan patentatu zutela irakurriko duzu. Mundu zabalekoak eta gai askotako edukiak aukeratu ditu Ubedak, baina berak aitortu digunez gai batzuk kutunagoak ditu eta gehiago nabarmendu ditu; esate baterako, zientzia eta teknologia berriei buruzkoak eta emakumeari buruzkoak, nahiz eta azken honen kasuan ezkutuan egondako emakumea nabarmentzea erraza egin ez zaion. Bitxiak egin zaizkionak ere besterik gabe hartu eta sartu egin ditu egutegi takoan eta berarentzat sekula entzun gabekoak zirenak ere bai. Gutxien jorratu duen gaietakoa izan da Euskal Herriko politika, bere ustez, «egunero nahikoa eta gehiago jasotzen dugulako».

Pertsonaiak ere barra-barra aurkituko ditugu: Tarzan dela, Corazon Aquino, Billie Holiday, Lech Walesa, Charles Chaplin eta Antonio Gaudi, besteak beste. Ubedak egin du ahalegina pertsonaia hauek jaiotegunagatik edo hil zireneko egunagatik ez nabarmentzen, bere ustez, «hori ez da meritua, bizitzan makina bat gauza interesgarri egin dute, baina egun zehatzekin lotzea askotan zaila egin zait».

1992ko egutegia

Urte haietan Arantzazuko egutegia zegoen merkatuan eta baita erdarazkoak ere. Euskarazkoa elizari lotua zegoen eta santutegia lantzen zuen asko. ARGIAk egutegi tako modernoagoa egin nahi zuen, eduki gehiago erantsi, atseginagoa egin. Ubedaren ustez, «bistatik sartzekoa izan behar zuen, edukiaz gain itxurak ere garrantzia izan behar zuen». Tako hura izan zen abiapuntua eta 13 urte ondoren tako eraberritua egunero orritxo bat galtzeko prest dago.


Azkenak
Hilobi zurituak eta harri giltzarriak

Juan Kruz Mendizabal apaizaren kasuaz idatzi du iritzigileak. Besteak beste, José Ignacio Munilla gotzainaren jarduera du hizpide. Artikuluan, kristauen mezua zabaltzeko abagunetzat jotzen du bizitakoa.         


Nafarroako ubidea Erriberaraino lurrazpitik eginen du Gobernuak

Ekainean jakinaraziko du Nafarroako Gobernuak Nafarroako ubidearen jarraipenak zein ibilbide eta hektarea kopuru izanen dituen. Orain kaleratutako bi txostenek 9.000 eta 10.000 hektarea inguru aurreikusi dituzten arren, nekazariekin kontrastatuko dute.


Mallorcako erraustegiari txikiegi gelditu zaio sortzen dituen errautsen biltegia

Mallorcako Última Hora egunkariak eman du albistea: “Son Reus [erraustegiaren] errautsentzako biltegiak urte eta erdirako lekua baizik ez dauka” eta hondakinak kiskaltzen dituen Tirme enpresak eskatu du zabortegi berezia handitzeko baimena.


2017-01-16 | ARGIA
Munduko zortzi pertsona aberatsenek 3.600 milioi txiroenek adina aberastasun biltzen dute

Jeff Bezos, Amancio Ortega, Warren Buffett, Carlos Slim, Bill Gates, Mark Zuckerberg, Larry Ellison eta  Michael Bloomberg dira munduko pertsonarik aberatsenak eta mundua bitan banatuta zatirik txiroenaren adina aberastasun biltzen dute. Guztiak gizonezkoak dira, sei estatubatuar, mexikar bat eta espainiar bat.


"Jakietako etiketak iruzurra dira. Ebaluatuak izan ez diren osagaiak gehitu eta osasungarriak direla diote"

“Astakeriaz betetako informazioa dago etiketetan, kontsumitzailea erakartzeko amarrua dira. Adibide zehatz bat: DeMemoryk fosforoa du eta horregatik iragarri dezake memoriarako ona dela, baina sardina bakar batek DeMemoryren hiru kaxak adina fosforo dauka!”.


Etxegabeei jaten emateagatik atxilotuak

Premia dutenei kalean jaten emateko baimen berezia behar duzu Tampa hirian (Florida, AEB), eta baimena lortzeko, aseguru poliza bat ordaindu behar da eta paper burokratiko ugari bete. Baimen hori gabe ari ziren Food Not Bombs erakundeko kideak jatekoa banatzen, eta poliziak atxilotu egin zituen.


Patxi Lopez PSOEko primarioetarako lehen hautagaia

Patxi Lopez lehendakari ohia PSOEko primarioetara aurkeztuko da. Bere izena eman duen lehen hautagaia da eta Pedro Sanchez idazkari nagusi ohiak duen babesa bereganatu nahi du. Lopezek azaldu du ez duela beste hautagaitzarik oztopatzeko asmorik, “militantziak erabakitzea baizik”.


Euskal preso politiko baten alaba larri dago umearen aitak sastakatu ondoren

Sara Majarenas euskal preso politikoaren alaba bi aldiz sastakatu zuen bizkarrean umearen aitak, preso sozial ohia. Bi urteko umea operatua izan da eta larri dago zainketa intentsiboetako unitatean, Las Provincias egunkariak argitaratu duenez.


Martxan da "Blogetan! Blog izarren bila" lehiaketaren bigarren edizioa

Parte hartzeko epea urtarrilaren 16tik otsailaren 13ra bitartean egongo da zabalik. Epaimahaiak martxoaren 30an emango ditu ezagutzera irabazleak, Euskararen Etxean ospatuko den jardunaldi eta sari-banaketan.   


2017-01-16 | Asisko Urmeneta
ENDACARI

Patxi Lopez PSOEko primarioetara aurkeztuko dela jakitun, egin du aste honetako ilustrazioa Asisko Urmenetak. Lehendakari ohiak ez ei du inor oztopatzeko asmorik.


315 eguneko greba amaitutzat eman dute Gipuzkoako errepideen zainketarako langileek

Aurreakordioa lortu dute ELAk eta Gipuzkoako errepideen mantentze lanetako enpresek urtarrilaren 13an. Bizkaiko zahar-etxeetan, aldiz, grebarako dei egingo du ELAk otsail osorako.  


2017-01-15 | Iker Barandiaran
Gure barneko fauna

Euskal Herri osoa eta bakarra irudikatu nahi dugu eta horretan dihardugu, baina ñabardurak egon badaude eta herrialde bakoitzak baditu desberdindu eta bereizten duten ezaugarri batzuk. Horren adibide argia da Bidasoa ibaiaren bestaldetik aspaldidanik etorri zaizkigun bestelako doinuak, Frantzia aldean bor-bor hazi

...

Desobeditzeko eskubideari ongietorria

Munduan 65 milioi pertsonak jaioterria atzean utzi behar izan du bortxaz. Horietatik 5.000 lagunek baino gehiagok bizitza galdu dute iaz Mediterraneoan, mugak parez pare ixten dizkion Europar Batasunera sartu nahian. Gobernuek eraikitako harresiari harri koxkorra kendu nahi izan diote Begoña Huartek eta Mikel Zuluagak, Ongi Etorri Errefuxiatuak taldearen babesean.


2017-01-15
Sorzain argitaletxea
Liburu antagonistak sortzeko xedez

Sorzain argitaletxeak irekia izan nahi du. Erabakitzeko eskubidea, botere eragilea (egile askoren artean) eta Pott Banda. Ekilisbrista bihotza (Jon Kortazar)  dira bere lehen bi argitalpenak. Mitxelko Uranga da proiektuaren eragileetako bat: “Sorzain izaki mitologikoa da. Sorgin gaizto bat ei zen, umeak jaio

...

2017-01-15 | Mikel Asurmendi
Mitxelko Uranga, saiogilea
"Sistemaren helburua ez da pentsaraztea"

Berango, 1978. Iazko Euskarazko Saiakerako Euskadi Saria jaso zuen Tartaroa. Mina, boterea eta egia (Pamiela) saioaren bitartez. Globalizazioa eta kontsumismoa dira liburuaren hari nagusiak. Ondoren, Miguel Unamuno Saria irabazi du Misentropia saioari esker. Zazpi saiakera liburu argitaratu baditu ere, ez da bereziki ezaguna euskal letren munduan. Filosofian doktorea da. Gai hori irakasten du Sopelako Ander Deuna ikastolan.


Ezberdina

Aurrekoetan ere aipatu izan dugu euskal letretan haur txikientzako liburuetan eman den garapena urte gutxi batzuetan. Komentatu izan dugu emakumezkoak gero eta pisu handiagoa hartzen ari direla haurrentzako literaturan ere.

Martin hau genuke aipaturiko bi ideia horien isla argia. Album ederra, kontatzen duen ideia ongi

...

2017-01-15
Euskal selekzioa futbolinean ariko da 2017an

Selekzioaren partidan San Mames erdi hutsik ikusita penaturik sentitu zinenetakoa baldin bazara, trankil, 2017an ez da irudi bera errepikatuko. Ofizialtasunaren aldeko plataformak iragarri du Gabonetan futbolin bat jarriko dutela Bilboko Albiako lorategietan, eta hortxe jokatuko duela selekzioak. “Zelaia lepo betetzea desio dugu”, adierazi du plataformak.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude