«Kuotek erdi-erditik mozten dituzte azken urteotan burututako plangintzak»
1992ko azaroaren 22a
Joxe Larrea, Iparlat S.A.ko lehendakaria:
«Kuotek erdi-erditik mozten dituzte azken urteotan burututako plangintzak»
ARGIA. Kanpotik datorren konpetentziak zer min egiten dio hemengo behi esne produkzioari?
JOXE LARREA. Min handia egiten dio. Normalean, uda garaian, kontsumitzen den esnea baino gehiago produzitzen da. Udako lau hilabeteak kenduz gero berdintsu aritzen gara, neguan faltan egoten garela. Azken urte hauetan, neguan, esne gutxi dagoenez, prezioak gora egin behar lukeen garaian, kanpotik, batez ere Frantziatik esnea sartzen da zulo horren betetzera, beti ere prezio apalenen markarik gabekoen lekua betetzera. Horri esker, orain, prezioek bere horretan darraite.
A. Erreformaren garaia heldu zaio EAEko nekazaritzari. Aurrerantzean kuotek aginduko dute. Zertan baldintzatzen dute kuotek esnearen etortizuna ?
J.L. Orokorki hartuta, edozein gai gehiegi produzitzen den garaian kuotak beharrezkoak dira. Berez txarrak direnik ez daiteke esan. Europak, azken gerraren ondoren laguntza handiak eman eta nekazaritza aurreratu bat sortu du, hemen geldirik edo ezer gutxi egin den bitartean. Soberakinak sortuko ditu honela. Europako merkatuan sartu garelarik arazo hori gurera ekarri digute. Hemengo baserritar eta ganaduzaleak nahiz eta haiekin buruz-buru kongetitu ahal izatea zaila izan, proiektuak burutzen hasi eta etorri dira beraz, kuota eta oztopo guztiak. Ahalik eta prezio hoberenean lehiatzeko ustiakuntza egokiak bultzatu eta haztera jo dugunean kuotak sartu dizkigute, erdi-erditik moztuz gure jarduna. Alderdi honetatik begiratuta kaltegarriak dira.
Horren aurrean egiteko ezer gutxi dute hemengo politikariek.
A. Iparlatek erantzun al die sortu dituen espektatibei?
J. L. Hasieran martxa onez hasi ginen baina gerora urte zailak etorri dira. Une honetan, duela bost urteko martxaz arituko bagina dirua irabaziko genuke. Esne pasteurizatuaren salmentaren kontua da guztia. Etekinik hoberena gertu saltzen duzun esneari ateratzen diozu, eta horrek behera egin du. Lehen, Gurelesan, 22 milioi litro inguru saltzen genituen. Gaur egun, 18 milioi saldu ezinean gabiltza. Iraupen luzekoa sartu da, eta alor honetan, zortzi edo hamar enpresa dabiltza gurekin lehian.
35