AEBetako albistegiek ez dute klima aldaketa aipatu nahi

AEBko telebista kateen albistegietan geroz eta denbora gehiago eskaintzen diete klimarekin lotutako gaiei. Orain arte ikusi gabeko egoeren aurrean daude estatubatuarrak. Esaterako, Boston hiria orain arteko elurte handienak jasaten ari da eta ez-ohikoa den elurra ikusten hasiak dira Georgia moduko hegoaldeko estatuetan. Aldi berean, Kaliforniako zati handi bat lehorte handirako prestatzen ari da.

Facebook City: txaletak nagusientzako, taldeko logelak aprendizentzat

Ongi etorriak zaitezte Facebooken hirira! Korporazio arrakastatsu horren ugazaba-guru Marck Zuckerbergek Frank Gehry (Bilboko Guggenheim…) jeinuarekin diseinatu du 80 hektareako herri handi bat.

Gasolina garestiago titaniozko barkuarentzat

Jendaurrean aurkeztu zenetik bi hilabete pasa dira, eta orduan irakurri ahal izan da zer sinatu zuten datozen hogei urteetarako kudeaketa akordioan euskal erakundeek eta Guggenheim fundazioak. Bilboko museoarentzat zenbait onura ekarri ditu testu berriak, baita bertako instituzioek diru gehiago jarri beharra ere. Akordioaren gakoak aztertu ditugu.

"Euskararen mugimendua ezagutzea senide batekin topo egitea bezala izan da"

“Zertarako lorpen guztiak, hizkuntzarekin batera nortasuna galtzen badugu?”. César Pilataxi kitxuaren gogoetak zabaltzen du Beltzean Mintzo: Ameriketako jatorrizko hizkuntzen arnasaz dokumentala. Zer ari da gertatzen Atlantikoaren bestaldean? Euskaldunon esperientziak nola lagun dezake prozesu horretan? Garabide elkarteak gaia mahai gainean jarri nahi izan du lan honekin.

"Berrehun urte barru ere lehengo lepotik burua ibiliko dira Venezuelan"

Baten batek eman zion Euskadi Irratiari Sabin Eizagirre jesuitaren izena, eta Hugo Chávezen heriotzaren inguruan mintzatu zen Caracasetik. Hantxe da 1955etik hona, Venezuelako nazionalitatearen jabe, baina “oso euskaldun” sentitzen da. Berriemaile paregabea ezagutu ahal izan dugu Aizarnako (Zestoa, Gipuzkoa) jaioterrira bisitan etorri delarik.

"Autogestiotik nator eta hortik joko dut beti"

Fermin Muguruzaren indar eta energia handiak ditu Black is Beltza komiki edo nobela grafikoak. Kantaria, Harkaitz Cano idazlea eta Jorge Alderete ilustratzailea egile, iazko kultur produkturik erakargarrienen zerrendan ageri da, merezimendu osoz. Ezustean, ustekabeko liburu ederra dugu irakurgai zorioneko irakurleok, eta aztergai bikaina, aldiz, kritikariek.

Mehatxu sinesgarrietan murgiltzeko arriskua Ukraina-Donbassen

Sakonean, ba ote da aukerarik une honetan eskualde hartan diplomaziak bolborari gaina har diezaion?

"Droneekin amets egiten dugu"

The Guardian egunkariak hamahiru urteko Mohammed Saleh Tauiman yemendarrari kamera bat utzi zion bere eguneroko bizitza graba zezan. Bere familiako bi kide hil zituzten AEBen droneek aurretik, eta bera ere hala hil zuten ondoren.

FBIren obsesioa idazle afroamerikarrekin

FBIk arreta berezia jarri zuen idazle afroamerikarrengan 1919 eta 1972 urteen artean. F.B. Eyes:How J. Edgar Hoover’s Ghostreaders Framed African American Literature liburuak azaleratu duenez, duela gutxi desklasifikatutako dokumentu batzuetan idazle afroamerikarren lanen jarraipena eta kritika egin ohi zuen AEBetako poliziak, John Edgar Hoover buru zela.

Bost axola Amazoniako indigenak: Repsolek gasa ateratzeko proiektu erraldoia dauka

Peruko energia proiektu handiena eta polemikoena Repsol petrolio eta gas konpainia espainiarraren eskuetan dago.

Txileko historiak ezkutatutako sarraskia bertsotan

Bada Txileko historiografia ofizialak gordeta duen pasarte lotsagarririk eta halakoen iturburua, hainbatetan, lurraren jabetza izaten da. Ranquileko sarraskia da horietako bat: Ivan Fernandez historialari eta konpositoreak ikertu eta ezagutzera eman du kantata baten bidez.

Afroamerikarrek arnasa hartzeko eskubidea aldarrikatzen dute Malcolm X hil eta 50 urtera

Arrazismoaren aurkako manifestazioa egin zuten New Yorken Malcolm X aktibista afroamerikarraren omenaldi egunaren harira. Manifestariek beraien aldarriak oihukatuz igaro zituzten hiriko hainbat kale eta besteak beste, I can’t breathe kantua entzun ahal izan zen. Abesti hau poliziaren eskuetan hil zen Eric Garner gaztearen azken hitzetan oinarritzen da.

Filtrazioa: Osasungintza publikoa salgai jartzea eztabaidagai AEB eta EB artean

AEB, Europar Batasuna eta beste zenbait herrialde sekretupean negoziatzen ari diren TISA akordioko dokumentu batek erakutsi duenez, osasungintza merkaturatzea aztertzen ari dira mundu osoko hainbat herrialde.

Emakume indigenek uko egiten al diete beren eskubideei euren herria defendatzeagatik?

Sylvia Marcos-ek “Más allá del feminismo. Caminos por andar” liburua aurkeztu du Mexikon. 20 urte bete dituen mugimendu zapatistan emakumeek eginiko lorpenez eta feminismoa deskolonizatu beharraz dihardu.

Sundance 2015: zinema independentearen aurtengo apustuak

Sundance festibaleko programazioa oso zabala izaten da (100 filmetik gora), baina hauek izan litezke interesgarrienak, betiere gure ustez.

Dena ez baita gaztelania Hego Amerikan

Urtarrilean zehar Jatorrizko hizkuntzen III. kongresua ospatu da Santiagon, Txilen. Jarduera ugariz betetako bi egun izan dira, sargoritsu eta biziak.

Habanako espaloi lurmenduak

Kuba eta AEBen arteko bilera diplomatikoak urtarrilaren 21 eta 22an hasiko dira. Bi herrialdeen arteko harremana nola ikusten den ezagutu dugu Habanako kaleetan barrena.

Hego-hegoaldeko euskaldunen nortea eta konortea

Diasporak bere ditu urrunaren estereotipoa, folk mindua eta mus txapelketak. Horien bila joaten denak ez ditu Montebideoko Aldaxka elkartean atzemanen. Bertan, laugarren belaunaldikoek beren burua aurkitu dute Euskararen mirail dinamikoan.

Zarako New Yorkeko langileak protestan lan-baldintza txarren aurka

Hilabeteak daramatzate protesta egiten New Yorkeko Zarako langileek, soldata altuagoak, ordutegi hobeak eta lanaldi osoko kontratu gehiago eskatzen.

Mexikoko alkate ohi bat atxilotu dute 43 ikasleren desagerpenaren harira

José Luis Abarca Igualako (Mexiko) alkate ohia atxilotu dute joan den urteko irailean bahitu zituzten 43 ikasleen kasuarekin lotuta.
AEB

AEBek onartu dute Iraken eta Sirian zibilak hil dituztela bonbardaketetan

AEBetako defentsa idazkariak onartu du zibilak hil dituztela Iraken eta Sirian egindako aire-bonbardaketetan. Washingtonek gidatutako Estatu Islamiarraren aurkako koalizioa erasotzen hasi zenetik, 32 zibiletik gora hil dituzte, Libre Red agerkariaren arabera.

Parisko atentatua, "terrorismoaren kontrako gerra" berrirako aitzakia?

Frantziak goi bilera deitu du iganderako "terrorismoaren kontra". Bertan izango dira Europar Batasuneko eta Estatu Batuetako ordezkariak.

"Futbolaren errebeldia": Sistemari gola sartzeko, talde-lana

“Errebeldia egoera da futbola, mehatxua, ez soilik kirola maneiatu nahi dutenentzat, baita herrien bizitza-kalitatea kontrolatu nahi dutenentzat ere”, dio La Rebeldía del Fútbol erreportajearen aurkezpen moduan La Pulenta egunkari txiletarrak idatzitako testuak.

Ozeanoarteko kanala egiteko obrak hasi dira Nikaraguan

Atlantikoa eta Ozeano Barea lotuko dituen kanala egiteko obrak hasi dira Nikaraguan. Kritikak eta zalantzak sortu ditu proiektuak, kanala fenomeno meteorologikoek kaltetutako gune batean egin nahi dutelako.

2014ko telesail eta mini-serie onenak

American Film Institute erakunde famatuak urteko 10 telesailen zerrenda osatu du, bertan: Game of thrones, Mad men, Jane the Virgin, Orange is the new black, Fargo, The Americans, Transparent, Silicon Valley, The Knick eta How to Get Away With Murder azaltzen dira.

New Yorkek frackinga debekatuko du osasunerako arriskua dela eta

New Yorkeko estatuak haustura hidraulikoa galaraziko du bere lurraldean, Andrew Cuomo gobernadoreak iragarri duenez. Hidrokarburoak erauzteko teknika hori osasunerako arriskutsua izan daitekeela dioen txosten batean oinarrituta hartu dute erabakia estatuko agintariek.

AEB-Kuba harremanak normaltzeko akordioa: historiak oroituko dituen egunkarien azalak

Barack Obamak eta Raul Castrok jakinarazi dute AEBen eta Kubaren arteko harremanak normaltzeko akordioa adostu dutela. Obamak onartu du 53 urte luze dituen "blokeo" politikak porrot egin duela. Nazioarteko zenbait egunkariren azalek albistea nola islatu duten jaso dugu.
CIA

CIAren tortura programa: soka uste baino luzeagoa da

AEBetako Senatuaren Inteligentzia Batzordeak 100 orri baino gehiago dituen txosten bat zabaldu du, CIAk azken zazpi urteotan egindako torturen berri emanez. Bushen tortura programari buruzko informazio asko ageri da bertan, orain arte ezezaguna zena.

Nola konbentzitu gurasoak eskolako hizkuntzak kitxua behar duela izan

Munduko Hizkuntza Ondarearen UNESCO Katedrak gonbidaturik, Gasteizen izan zen iragan urriaren hondarrean Utta von Gleich hizkuntzalari alemana Kultura arteko hezkuntza elebiduna Perun eta Bolivian mintegian. Von Gleich doktorea anitz urtez aritu da hizkuntza-kooperazioari loturiko gaiak ikertzen, eta kitxua-gaztelania eskolatze elebidunari dagozkionak berebat.

Kolonbiako bake prozesua babesteko nazioarteko topaketak Donostian

Azaroaren 27an eta 28an nazioarteko adituak Donostiako Miramar Jauregian bilduko dira, Kolonbiako bake prozesuaren erronkak ezagutzeko eta nazioartearen babesa adierazteko. Ostegunean prozesu horretan parte hartze zuzena izandako adituekin mahai-ingurua egin dute.
Multimedia

2015-02-10  |  Amerika

Jatorrizko herrien hizkuntzen berreskurapena

Amerikako jatorrizko herriak pentsamoldea eta mundu-ikuskera berreskuratzen ari dira hizkuntzaren bitartez.

2015-02-05  |  Amerika

Herri indigenen salaketa (ikuspuntu eta proposamenak)

Jatorrizko herrien ustetan bizitoki baino askoz gehiago da lurra. Beren identitatea eta bizitza lurrarekin estu lotuta daude. Hortaz, lurrak, izaki bizidun guztien antzera, eskubideak dauzkala aldarrikatzen dute.

2015-01-27  |  Amerika

Latinoamerika - Abya Yalla: egunsenti gorriaren bila

Kuba, Nicaragua, EL Salvador, Bolivia, Peru, Colonbia, Txile eta beste hamaika herritako borrokak aztertu ditu Ernai Antolakundeak bideo honetan. "Jakingo al dute egungo Latinoamerikako herriek demokrazia burgesetik herri boterea artikulatzen? Ala, Europako sozialdemokraziaren antzera,...

2015-01-22  |  Amerika

Uruguaiko Aldaxka taldea

Uruguaiko Aldaxka kolektibo euskaltzalearen aurkezpena. Informazio gehiago Asisko Urmenetak taldeko bi kideri egindako elkarrizketan.

2014-12-19  |  Amerika

Taxia alde ilunera

Afganistanen torturapean hildako taxi gidari errugabe baten kasua oinarri, Afganistan, Irak eta Guantanamon AEBetako armadak torturatzeko erabili duen sistemaren barrenak aztertzen ditu dokumental honek. Dokumental onenaren Oscar saria eskuratu zuen 2007an. [2007, 106 min] Jatorrizko...

2014-11-28  |  Amerika

Bigarren lehorreratzea: Espainiako multinazionalak Latinoamerikan

Espainiako estatuko multinazionalak Latinoamerikan garatzen ari diren "benetako lana" erakutsi nahi du lan honek. Bakea eta Duintasuna elkarteak eta OMAL behatokiak ekoitzita, multinazionalen ondorio ekonomiko, sozial eta ekologikoak agerian utzi nahi dituen dokumentala...

2014-11-27  |  Amerika

Eutsi edo hil

ikuspegi indigena batetik, lurra, hezkuntza, hizkuntzak eta "Bizitze Ona" bezalako gaiak jorratzen ditu bideoak. Mugarik gabe elkarteak antolatutako “Eutsi edo Hil” jardunaldien barruan, Guatemala eta Kolonbiako hiru emakume lider indígena egon ziren euren...

2014-07-18  |  Amerika

Emakumeak lurraren defentsan

Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko...

2014-07-11  |  Amerika

Amerikar erradikala - Norman Finkelsteinen nekeak

Film honetan Norman Finkelstein AEBko akademiko judu polemikoaren bizitza eta lana jasotzen dira. Haren gurasoak bizirik atera ziren Holokaustotik, eta Israelen kanpo-politika sutsuki kritikatzen du; hala, muturreko amerikar zientzialari eta egile politikazale honi eroa eta bere burua gorroto...

2014-06-27  |  Amerika

On the line

Larunbata arrunt bat Californiako hegoaldean. Adam klase ertain baxuko estatubatuarra da. Asteroko zereginari ekin aurretik, emaztea eta seme-alabak agurtu ditu... Jon Garañok 2008an zuzendutako film laburra.

2014-05-06  |  Amerika

Emakume brasildarrak: hedabideetako ikonotik errealitatera

Brasil munduko bostgarren herrialderik handiena da, bai hedaduran baita biztanle kopuruan ere, 200 milioi pertsona baino gehiago dituelarik. Emakumeak hauen erdia baino gehiago dira eta herrialdearen lan indarraren % 50, ordaindu gabeko zaintza lanak kontuan hartu gabe. Brasilen elkarrekin bizi...

2014-04-11  |  Amerika

Isilpeko Lana

2008ko munduko ekonomia krisiari buruzko dokumentala. Ikerketa zabal baten eta finantza, politika eta kazetariei eginiko elkarrizketen bidez, filmak erakusten du enpresarien gorakada eta politikaren eta hezkuntzaren zatarkeria. [2010 - 109 min ] Jatorrizko izena: Inside Job Zuzendaria:...

2014-03-28  |  Amerika

Erabili eta botatzekoak

Kaleko zaborrontzi eta zabortegietan lehengai birziklagarriak eta aprobetxagarriak diren bestelako produktuak (altzariak, arropak, ...) jasotzeko ezkutuko jarduera ekonomikoa dago. Fenomeno anker honek Hego Amerikan duen eraginari buruzko dokumentala da. Zuzendaria: Fermin Aio Produkzioa:...

2014-01-24  |  Amerika

Kapitalismoa, maitasun istorio bat

Michael Moore zinemagilearen 2009ko dokumentala. Filmak AEBetako 2007-2010 arteko finantza krisialdia hartzen du gai nagusitzat, eta kapitalismoaren ezaugarriak ditu aztergai. Jatorrizko izena: Capitalism: A Love Story Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2014-01-09  |  Amerika

Preso politikoak eta gatazkaren konponbidea (EPPK, Sahara eta Kolonbia)

Gazte Danbadan egin zen Euskal Herriko, Saharako eta Kolonbiako preso politikoen inguruko solasaldia. Euskal Preso Politikoen Kolektiboko, Saharako askapen borrokako eta Kolonbiako Marcha Patrioticako kideak preso politikoek bizi duten egoeraz mintzo dira.

2013-12-06  |  Amerika

Uyuniko gatzezko desertuan barrena

Bolivia hego-mendebaldean, Potosi eskualdeko Uyuni hiriburutik gertu dago Uyuniko Gatzaga, munduko gatz deserturik handiena. 10.582 metro karratu ditu eta Txileko mugaraino iristen da. Antzina lakuak zeuden bertan, baina urte lehor eta beroen ostean, ura lurrundu eta gatzezko paisaia ikusgarria...

2013-10-10  |  Amerika

Detroit, hiri bat harian

Hustasuna eta bakardadea nabari dira Detroit (Michigan, AEB) zapaldu bezain laster. Hamabost pisuko etxebizitza-dorre hutsak Downtownaren sarreran. Haietariko baten goialdean graffiti aski handi bat, Zombieland. Kotxe bakan batzuk ere ikus daitezke errepide orain zabalegietan. Oinezkoak apenas....

2013-09-04  |  Amerika

Green Valley Village, Kaliforniako Lakabe

Kaliforniako Sebastopol hiriko Green Valley Village herriak daraman bizitza erakusten du Kutxaren Ekoguneko Ekobidaiaria (Ortzi Akizu) blogaren bideo labur honek. Modurik ahalik eta jasangarrienean bizitzea erabaki dute bertan eta nekazaritza eta laborantzatik bizi dira hainbat komunitatetan...

2013-06-07  |  Amerika

Gasaren lurraldea

Dokumentalak AEBetan fracking teknikaren errealitate gordina erakusten du. fracking zer den, ingurumenean dituen ondorioak, enpresen interesak, administrazioaren jokabidea... [2010 - 104 min] Zuzendaria: Josh Fox. Filmaren jatorrizko izena: Gasland Euskaratzea: Lima -...

2013-04-12  |  Amerika

Guatemala egiaren bila

Diktadura garaian irekitako zauriak sendatu gabe jarraitzen du Guatemalan. Azken urteotan biktimek eta mugimendu sozialek egiaren bila urraturiko bidea aztertu du Fora de Quadre kazetari talde kataluniarrak egindako bideo honetan.

2013-03-15  |  Amerika

Amazoniako deforestazioa

Basoen ustiapen gehiegizkoa jasaten duen lurraldea da Amazonia eta indigenak lekuz mugitzen ari dira ez dietelako uzten beren bizitokian bizitzen. Nekazariak eta egur-enpresak dira horren errudun nagusiak eta Brasilgo gobernuarentzat oinarrizko diru-iturri bihurtu da. 

2013-03-06  |  Amerika

Hugo Chavez Frias

Zendu berria den Hugo Chavez Frias Venezuelako presidentearen bizitzaren zenbait pasartetako argazkiak bildu ditugu.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys