AEB protesta artean, Trump presidente izendatuko duten astean

Donald Trumpen presidente izendapen ofiziala urtarrilaren 20an izango da. Hori dela-eta protestaz beteriko astea da hau AEBetan. Urtarrilaren 14an egin ziren lehenak, eskubide sozialen eta immigranteen alde.

Etxegabeei jaten emateagatik atxilotuak

Premia dutenei kalean jaten emateko baimen berezia behar duzu Tampa hirian (Florida, AEB), eta baimena lortzeko, aseguru poliza bat ordaindu behar da eta paper burokratiko ugari bete. Baimen hori gabe ari ziren Food Not Bombs erakundeko kideak jatekoa banatzen, eta poliziak atxilotu egin zituen.

"XXI. mendean Amerikan egindako lehen iraultza soziala Oaxacakoa izan zen"

2006an ukan zuen gatazkak abiapuntua, eta hasiera hura izan da, orain artean, gehien mediatizatua. Irakasleek protestak egin zituzten landa eremuetako eskoletako baldintzak hobetzeko. Orduko gobernadoreak, Ulises Ruiz Ortizek, polizia bidali zuen haien kontra eta gatazka handitzea besterik ez zuen lortu. Handik aitzina, APPO (Oaxacako Herrien Asanblada Herrikoia) sortu eta inguruetako mugimendu sozialak eta herritar andana elkartu ziren “komuna librea” deritzon une historikoan.

Beltzek ez dakite igerian

Martinika, 1679. Esklabo-ontzi bat hondoratu zen uhartearen parean, eta esklabo afrikar batek –haren izenik ez da gorde– 60 ordu eman omen zituen igerian lehorrera iritsi arte. 300 urtetik gora beharko zituzten zuriek marka hura ofizialki berdintzeko.

"Gasolinazoaren" ondoren errepresioa Mexikon: dozena erdi hildako eta 1.500 atxilotu

Urte berriarekin batera Mexikon protesta eta mobilizazioak zabaldu egin dira “gasolinazo” izenez ezagun egin den prezio igoerari aurka egiteko. Gobernuak gasolinaren eta beste hainbat produkturen prezioa %20 garestitzearen ondorioz egindako protestetan poliziak sei pertsona hil ditu eta 1.500 inguru izan dira atxilotuak.

Eskola garaian jasan zuen bullyinga komiki arrakastatsu bihurtu duen idazlea

10 urte zituenean, Fanny Britt idazle kanadarrak eskola jazarpena sufritu zuen. Jane, le renard & moi (Jane, azeria eta ni) komikian jaso du "haurtzarotik bizkar gainean daramadan istorioa", nerabeentzat eta hezitzaileek material gisa erabiltzeko aproposa.

Istripua izan da AEBetako erraustegi batean abenduan

Euskal Herrian oharkabean igaro den arren, ehunka suhiltzaile aritu ziren lanean AEBetako Dickerson herriko erraustegian abenduaren 8tik 10era izandako sutea itzaltzeko, Washington Post egunkariak jakitera eman zuenez.

Mertxika-saskien kirol berria

Springfield (Massachussetts, AEB), 1891ko abendua. Baloi bat saskietan sartzean zetzan kirola jokatu zen lehenengoz. Iturri gehienek diote hilaren 15ean izan zela, beste batzuek 21ean; kontua da saskibaloia duela 125 urte jaio zela.

Amerikako lehen errepide sarea

Cuenca Mirador proiektu arkeologikoko ikerlariek Amerikako lehen errepide sarea maiek eraiki zutela jakin berri dute. Baina lan arkeologikoak ez du oraingoan indusketarik eskatu. LIDAR izeneko gailu bat erabili dute horretarako, laserra baliatzen duen radar modukoa.

Peruko resigaro hizkuntzaren azken emakumezko hiztuna hil dute

Galtzeko zorian dagoen Peruko resigaro hizkuntzaren azken emakumezko hiztuna zen 67 urteko Rosa Andrade. Azaroaren amaieran hil zuen bere etxean sartu zen gizonezko batek. Andraderekin, geratzen ziren resigaroaren hiztunen erdia hil zen.

Europa, abenduaren 19aren biharamunean

Hamabi hildako Berlinen, Errusiak Turkian duen enbaxadorea tiroz hila, hainbat zauritu Zuricheko zentro islamiar baten aurkako erasoan... Odoltsua suertatu da Europan abenduaren 19ko iluntzea, Siriako gerrari konponbidea emateko saiakera ustelen testuinguruan.

Ameriketako Estatu Batuak: munduko azken paradisu fiskala

Informazioa automatikoki trukatzeko nazioarteko akordioa (Common Reporting Standard) jarriko dute martxan urtarrilean. Modu horretan, biztanleek atzerrian dituzten finantza aktiboak ezagutu ahal izango dituzte herrialdeek. AEBek, ordea, ez dute akordioarekin bat egin, eta hainbat adituk “Suitza berria” ezizena jarri diete dagoeneko.

Belaunaldi berrien txanda

XX. mendeko agintari “handien” azkenak, historiako ezkerreko politikaririk esanguratsuenetakoak agur esan du 94 urterekin. Fidel Castrorekin batera, burujabetza, elkartasuna eta internazionalismoa oinarri, AEBetako inperialismoaren handinahiari aurre egin zion orduko Kubaren ikurra desagertu da, baita munduan boterean denbora luzeen izan den agintaria ere –49 urtez–.

Larunbatean ospatuko dute lehen Kuba Eguna Bilbon

Helburu bikoitza du Euskadi-Cuba, Desembarco del Granmak eta Sierra Maestra elkarteek Euskal Herrian lehen aldiz antolatu duten Kuba Egunak. Batetik, Kubako kultura jendarteratzea eta, bestetik, aldarrikapena egitea. Fidel Castrori gorazarre egitea eta AEBen blokeo ekonomikoaren behin betiko amaiera eskatzea, alegia.

Bizi poza

Brasil izan daiteke munduko lekurik beroena, non dantza, kapoeira eta eguzkia elkarrekin jolastera ohituta dauden. Fabela, plaza, hondartza edota makro hirien zirrikituetan ondo pasatzeko grina sorleku bihurtu daiteke edozein momentutan. Futbolean ere nabari izan da sarritan, bizitza ihauteri bilakatzeko gogo horiek.

"Ez dut arazorik ikusten presoak Euskal Herrira hurbiltzearekin, ez dio inori minik egiten"

Kolonbiako presidente eta 2016ko Bakearen Nobel Saridun Juan Manuel Santosek Espainiako Onda Cero irratian egindako elkarrizketa batean adierazi du euskal presoak Euskal Herriratzearen alde dagoela.

Fidelek iraungo ote duen Kubako agroekologiaren patuak erakutsiko du

Kuba trantsizio betean murgildurik utzi du Fidel Castrok. Hezkuntza orokortua, herrialde aberatsenekin alderatzeko bizi esperantza, osasun sistema eredugarria... eta, bestetik, jendeen kontsumitzeko irrika, sistema politikoa irekitzea eta ekonomia mundu globalizatuari egokitu beharra. Azken 25 urteotan kubatarrei elikadura bermatu dien nekazaritza ereduaren iraun edo ahultzeak adieraziko du Kuba norantz doan.

Sortuk omenaldia eskaini zion Fidel Castrori Donostian

Arkaitz Rodriguez Sortuko buruzagiaren esanetan, "Fidel ezinbestekoa zen. Eta Fidel bezalakoak ezinbestekoak dira, horiei esker lortuko baitugu mundu berdinzale eta justu bat".

Fidel Castroren errautsak Santa Ifigenian daude, azken agurra jasota

Igandetik Santa Ifigenia hilerria da Fidel Castroren errautsek deskantsu hartuko duten lekua. Habanatik Santiagorako bidea egin ondoren, Castroren errautsak hilerriko granitozko monolito batean hobiratu dituzte.
AEB

Dakotako oliobidearen eraikitzea gelditu dute, protestei esker

Ipar Dakotako Standing Rock siuxen erreserban hilabeteak daramatzate protestan, AEBetako estatu horretatik Illinoiseraino eraikitzen ari diren Dakota Access petrolio-hodiaren kontra. Protesten eraginez, proiektua bukatzeko baimena ukatu dute igandean ingeniariek, The Guardian-en irakur daitekeenez.

São Paulotik gutuna

Brasildik jaso dut posta bat. Estebe Ormazabal Insausti beasaindarraren hitzak dira jaso ditugunak; ARGIAko harpideduna bera. Ez da txoko honetara ekarri dugun atzerrian bizi den lehen laguna. Pixkanaka ari gara biltzen Euskal Herritik kanpora dugun komunitatearen iritziak, hausnarketak, kritikak...

Jokoz kanpo

Lagun batek, nire irakurle izateagatik eskerrak eman nizkionean, zera esan zidan, ea zergatik ez nuen idazten “lurreko” gauzei buruz, eta ez ideia abstraktuen inguruan. Beti uste izan dut lurrari loturik hausnartu izan dudala, baina, tira, errealitatera jaisten saiatuko nintzela...

If I win

Irabazten badut, hemendik aurrera, goxoki bana ekarri beharko didazue zuek guztiok egunero. (Galtzen badut, ordea, nik ez dizuet ezertxo ere ekarriko, eta zuen garaipena kolokan jarriko dut). Irabazten badut, neuk erabakiko dut hemendik aurrera zein jolasetan arituko garen parkean ematen ditugun...

"Indartsuagoak dira patriarkatuaren 500 urte iraultzaren 50 urte baino"

Habanako Unibertsitatean Latinoamerikako filosofia soziala aztertzen duen GALFISA taldeko kidea da Maura Febles. Teoriatik gizarte aldaketako prozesuei behatzen diete; Feblesek Kubako ekonomian gertatzen ari den desestatalizazio prozesuari erreparatu dio. Begirada feminista batekin aztertu du prozesua, eta horren aukerez eta arriskuez jardun du Bilbon, Gizarte mugimenduak eta burujabetze agendak ikastaroan.

"Askatasunaren Karabana" Santiagora bidean da Fidel Castroren omenez

Fidel Castroren errautsak Askatasunaren Karabanan Habanatik Santiagorako bidea egiten ari dira. Karabana bere bidean uzten ari den argazki eta bideoen bilduma egin dugu.

AEBek Arnaldo Otegiri Fidel Castroren omenaldian egotea galarazi diote

Sortuko idazkari nagusi Arnaldo Otegik ezin izan du La Habanan Fidel Castroren omenez eginiko ekitaldira joan. Hartu beharreko hegazkinak AEBetako aire eremua zeharkatu behar zuen eta debekatu egin diote hegazkina hartzea. Estatubatuarrek terrorismo delituengatik zigortuta egon izana arrazoitu dute.  

Astelehenetik igandera kubatarren agurra jasoko du Fidel Castrok

Astelehen honetako 15:00etatik aurrera Fidel Castroren errautsak Iraultzaren plazara eramango dituzte, bertan Kubako herriaren agurra eta omenaldia jaso dezan.

"Kanada eta Quebeceko autoktonoon errealitateaz jakineza da nagusi"

Kolonizazio eta asimilazio basatiaren eraginez, Kanada eta Quebeceko herri autoktonoak krisi identitario sakonean direla deitoratzen du Widia Larivierek, aita quebectarra eta ama algonkindarra duen gazteak. Hala eta guztiz ere, azken urte hauetan harrotasun sentimendua berriro loratzen ari dela dio: “Egia da kolonizazioagatik eta arrazakeriagatik laidoztaturiko nortasunari bestela begiratzen hasi direla anitz”. Baikorki begiratzen dio etorkizunari Larivierek.

Bake akordio berria sinatuko dute gaur Kolonbian, oposizioaren ezetzaren aurrean

Bake akordio berriaren sinatze ekitaldia egingo dute gaur Kolonbiako Gobernuak eta FARC gerrillak. Bigarren akordio hau Kongresuan onartuko da, lehenengoan erreferendum bidez ezezkoa gailendu ondoren. Bogotako Colon antzokian egingo dute ekitaldia, Euskal Herrian arratsaldeko bostak direnean.

CETA akordioa Europako Auzitegian aztertzeari ezetz esan dio Europarlamentuak

Europako Legebiltzarraren gehiengoak ezetz esan dio Europar Batasunaren eta Kanadaren arteko merkataritza eta inbertsio ituna (CETA) Europako Justizia Auzitegiak azter zezala eskatzeko aurkeztutako mozioari. 258 parlamentarik bozkatu dute proposamenaren alde, eta 419k aurka. Otsailean erabaki beharko du Europako Legebiltzarrak CETAri onespena ematen dion ala ez.
Multimedia

2016-12-23  |  Amerika

Armstrongen gezurra

2009an, Alex Gibney dokumental egile estatubatuarra dokumental hau hasi zen grabatzen, oinarri hartuta Lance Armstrong txirrindulariaren itzuleran, berau lau urte erretiroan egon ondoren. Hiru urte geroago, dopin ikerketa baten ondorioz, Munduko Anti-dopin Agentziak bizi guztirako debekua ezarri...

2016-11-16  |  Amerika

Nortzuk dira zapatistak?

Txiapaseko zapatisten eskolak EZLNren sorreraren arrazoiei eta beren balioei buruz egindako lana.

2016-11-02  |  Amerika

Zapatismoaren ekarpenak borroka feministara

EZLN eta zapatismoaren borrokak feminismoarekin duen harremanaz. Bizilur elkartearekin batera egindako bideoa da eta Medeak, EHko Bilgune Feminista eta Munduko Emakumeak taldeko kideek parte hartu dute.

2016-10-14  |  Amerika

Hizkuntza biziberritzeko estrategiak (parte hartzaileen aurkezpenak)

Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastarora etorritako 18 parte hartzaileen aurkezpenak. Nahuatl, nasa, kitxua, maputxe, maia, aimara, guarani eta bariba kulturetako ordezkariak 10 astez EHn izango dira Garabideren eskutik.

2016-09-22  |  Amerika

"Politika publikoen artean errezen murrizten dutena nazioarteko garapena da"

El Salvadorreko giza eskubideen defendatzaile eta feminista Morena Herreraren eta Montañeros para el Himalaya-ko sortzaile Edurne Pasaban mendizalearen arteko solasaldia.

2016-09-19  |  Amerika

"Inon inspiraziorik aurkitu badugu, hori euskaldunen hizkuntza berritzeko gaitasunean izan da"

Guatemalako giza eskubideen defendatzaile Claudia Samayoaren eta Saharautz elkartasun taldeko presidente Xabier Euzkitzeren arteko solasaldia. Oharra: Bideoa euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia.

2016-09-13  |  Amerika

"Kolonbian baliabideak lapurtu dituzten herrialdeek erantzunkizunak dituzte"

Vera Samudioren, errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuko eragin arduraduna Kolonbian, eta Gasteizko alkate ohi Jose Angel Cuerdaren arteko solasaldia nazioarteko lankidetzari buruz. (Euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia).

2016-07-29  |  Amerika

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-07-26  |  Amerika

Lurrik Gabeko Mugimenduaren Belo Horizonte festibala

2016ko Askapena talde internazionalistaren brigadetako bat Brasilgo MST mugimendua ezagutzera joan da. Urtero MSTk antolatzen den Belo Horizonte (Ostertz Ederra) jaialdiaren berri bertatik bertara eman dute brigadistek, erritmoa galdu gabe.

2016-06-10  |  Amerika

Amerikanuak

Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elkon (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasunari buruzko lana. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati baten egoera erakusten da. Iraupena: 90 min Musika: Audience Ekoizpena: Berde Produkzioak

2016-04-28  |  Amerika

Herriak euren komunikazioaren jabe

"Mass-Media" delakoek sustatutako pentsamendu bakarraren aurrean, herri-komunikabideen bitarteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eraldaketa soziala, tokian tokiko kultura eta hizkuntzak eta beste jendarte eredu bat bultzatzeko. Horretan lanean ari dira, hain zuzen, hemengo eta...

2016-03-15  |  Amerika

Beltzean mintzo: Amerikako hizkuntzen arnasaz

Zer ari da gertatzen Ameriketako hizkuntza handiekin? Nola ikusten gaituzte euskaldunok gainerako hizkuntza gutxituetako kideek? Lagun ahal dakieke euskal esperientziak beraien hizkuntza berreskurapen prozesuan? Lehen aldiz 7 hizkuntza komunitateko 14 pertsonek euskararen herriari buruzko...

2016-02-15  |  Amerika

Brasilgo MSTren borroka eta Saco do Céu etxaldearen okupazioa

Brasilgo okupazioen testuingurua eta MSTren borroka azaltzen da, baita Saco do Céu etxaldearen okupazioaren garapena ere, Askapenako brigadistek hartutako irudiez lagunduta.

2016-02-09  |  Amerika

"Internazionalismo berria ezinbestekoa da kapitalismo globalari aurre egiteko"

Angela Davis ekintzaile afroamerikarraren solasaldia Bilboko Guggenheim museoan. Maider Eizmendi 7k aldizkariko zuzendari berriak, David Fernandez kazetariak eta Laura Mintegi idazleak egin dizkiote galderak. Zuzeneko itzulpena Maria Colerak egin zuen. Oharra: (Bideo osoa euskaraz da, David...

2016-01-21  |  Amerika

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-06-19  |  Amerika

Eutsi edo hil

Amerikako jatorrizko herrietan gaur egun egiten ari diren proposamen, borroka eta aldarrikapenak jasotzen dituen dokumentala. 2014 eta 2015ean Kolonbia, Guatemala eta Boliviako ordezkari indigenek Euskal Herrira egindako bisitan grabatutako elkarrizketak dira.

2015-05-11  |  Amerika

Biolentzia Baltimoren

AEBetako Baltimore hiriko biztanleak kalera atera dira poliziak Freddie Gray herritarra hil zuenetik. Egun hauetako giroa jaso dute bideoan Baltimoreko Lucas Alvarado-Farrar eta Simone Varanok

2015-04-13  |  Amerika

Bizitze Ona

"Bizitze Ona" eredu neoliberalistaren aurrean herri indigenek proposatu duten ereduari buruzko lana, beste garapen eta bizitza eredu batzuk ezagutu eta martxan jartzeko asmoz.

2015-02-10  |  Amerika

Jatorrizko herrien hizkuntzen berreskurapena

Amerikako jatorrizko herriak pentsamoldea eta mundu-ikuskera berreskuratzen ari dira hizkuntzaren bitartez. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren hirugarren atala da.

2015-02-05  |  Amerika

Herri indigenen salaketa (ikuspuntu eta proposamenak)

Jatorrizko herrien ustetan bizitoki baino askoz gehiago da lurra. Beren identitatea eta bizitza lurrarekin estu lotuta daude. Hortaz, lurrak, izaki bizidun guztien antzera, eskubideak dauzkala aldarrikatzen dute. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren bigarren atala da.

2015-01-27  |  Amerika

Latinoamerika - Abya Yalla: egunsenti gorriaren bila

Kuba, Nicaragua, EL Salvador, Bolivia, Peru, Colonbia, Txile eta beste hamaika herritako borrokak aztertu ditu Ernai Antolakundeak bideo honetan. "Jakingo al dute egungo Latinoamerikako herriek demokrazia burgesetik herri boterea artikulatzen? Ala, Europako sozialdemokraziaren antzera,...

2015-01-22  |  Amerika

Uruguaiko Aldaxka taldea

Uruguaiko Aldaxka kolektibo euskaltzalearen aurkezpena. Informazio gehiago Asisko Urmenetak taldeko bi kideri egindako elkarrizketan.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys