Bi urte Ayotzinapako desagerpenetatik: kasua argitzeko eskatu dute munduko zenbait hiritan

2014ko irailaren 26an eskola normalistako 43 ikasle desagertu ziren, poliziak atxilotu eta gero. Bertsio ofiziala arbuiatzen dutenek Mexikoko Estatuaren erantzukizuna salatzen dute.

Behin betiko bake akordioa sinatu dute Kolonbiako Gobernuak eta FARCek

Mundu osoko hainbat agintari eta 2.000tik gora gonbidatu izan diren ekitaldian sinatu dute behin betiko bake hitzarmena Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak eta Rodrigo Londoña Echevarri Timochenko gerrillako buruak, Cartagenan (Kolonbia). Urriaren 2an plebiszitua izango da eta herritarrek akordioa baietsi ala gaitzetsiko dute.

Espainiak 19 kargudun frankista itauntzeko izapideak abiarazi ditu, Argentinak eskatuta

Bi urtez María Servini epailearen eskaerei jaramonik egin gabe egon ostean, Justizia Ministerioak lurralde auzitegitara bideratu ditu eskaerak. Martín Villa, Utrera Molina eta Muñecas daude inputatuen artean.

Kolonbiako bake akordioa: zein da FARCeko emakumeen egoera?

Irailaren 26an sinatuko dute Kolonbiako presidente Juan Manuel Santosek eta Timochenko gerrillako buruak behin betiko bake hitzarmena. Urriaren 2an plebiszitua izango da, herritarrek akordioa babesten duten ala ez ikusteko. FARC gerrilla 10. Konferentzia Nazionalean murgilduta dago egunotan eta emakumeen ahalduntzea eztabaidaren erdigunean dago.
AEB

Mixeria eta kutsaduratan itota gaudenok zergatik maite dugun Trump?

Beti kontserbadore bozkatzen duten estatuetako herritarrak AEBetako beste estatuetakoak baino pobreagoak dira, gutxiago eskolatuak, osasun txarragoa dute, estatu liberalenetakoek baino 5 urte gutxiagoko bizi itxaropena. Estatu gorriak –errepublikarren kolorea– txapeldun dira industriak eragindako kutsaduratan ere. Zergatik bozkatuko dute ingurumena zaintzeko legeak ezabatuko dituen Donald Trumpen alde?

"Caracasen aditutako historiak kontatu eta negarra etortzen zait"

Diasporaren alaba dela dio, baina hurrik eman ere ez  ‘ni ez naiz hemengoa’ esaterik. Hemengoak bezain hemengo da Caracasen jaiotakoa. Donostiako abertzaletasun zaharraren eragileak ageri dira beraren familian, eta sentimendu horrixe helduta bizi da Miren, diasporaren alaba euskalduna.

Santosek estatuaren errua aitortzen du; PPko Alonsok estatuko funtzionarioak gaitzesten ditu

Kolonbiako presidenteak onartu du estatuak “ez zituela behar beste neurri hartu” Unión Patriótica alderdiaren aurkako erasoak ekiditeko. Alfonso Alonsok, aldiz, legearen arabera ez dela biktima esan dio Pili Zabalari.

Azukre-lantegiek ikerketak ordaindu zituzten, bihotzeko gaixotasunak gantzei egozteko

Harvard unibertsitateko ikertzaile talde batek Azukrearen Elkarteko kideekin izandako harremanak aztertuz ondorioztatu dute 60ko hamarkadan ordainketak egin zituztela.
AEB

AEBetako historian presoen grebarik handiena, esklabotza modernoaren aurka

AEBetako 24 estatutako 40 kartzelatan, presoek greba egin dute joan den ostiralean, irailak 9, lan behartuaren, isolamendu egoeren, osasun zerbitzu eskasen eta eraso bortitzen aurka. AEBetako historiako presoen grebarik handiena izan dela nabarmendu dute askok eta kalean babes ekintza ugari egin dituzte asteburuan.

"Politikaren arreta-gunea komunitateen beharretara eraman behar da"

Zapalkuntzen gaineko gogoetei sakonera eta konplexutasun-geruzak eransten dizkion pentsalari emankorra dugu Angela Davis. Otsailean izan zen gure artean, GITEk gonbidatuta. Feminismoaz, espetxeaz eta hau dena aldatu beharraz jardun zuen, besteak beste.

Mitoak estalitako jardun intelektuala

30 urte pasa dira 1986ko irailaren 10ean ETAk Dolores Gonzalez Katarain, Yoyes hil zuenetik eta geroztik asko idatzi da haren ibilbide politikoaz eta pertsonalaz; gutxiago akaso, eta zoritxarrez, haren jakin-min intelektualez. Idatzita utzi zituen egunerokoetan oinarrituta, bere irakurketetara hurbilduko gara.

"Gobernua lurralde indigenak murrizten ari da, bere ikusmoldearen arabera, antzuak direlako"

Bi kultura ditu, ama Tikuna eta aita Kokama etniakoa izaki. Mazedonia komunitatean bizi da, Amazonas eskualdeko alde kolonbiarrean. Indigena da kolonbiarra izan aitzin, Kolonbian, Perun eta Brasilen bizi baitira indigenak. Bere komunitatetik San Martin de Amacayacu aldera hurbildu zen ekainean, bertan ohikoa ez den diskurtso politizatua partekatzera ACITAMen (Amazonas Eskualdeko Buruzagi Indigenen Elkartea) izenean.

Brasilgo azpiegiturak pribatizatu nahi ditu Rousseffen ordezko presidente berriak

Temer presidente izendatu berriaren PMBD alderdiak dokumentu bat kaleratu zuen maiatzean, “azpiegituren alorra ahal den neurrian esku pribatuen uzteko” eskatuz.

Bakea urrun Sirian, AEBek eta Errusiak pultsuan jarraitzen duten bitartean

Aurrerapausoak bai baina bi arlo garrantzitsutan akordiora iritsi ez direla iragarri du John Kerry AEBetako Estatu idazkariak. Errusiako bere homologo Serguéi Lavrovekin izandako bileraren ostean egin ditu adierazpenok, Txinako Hangzhou hirian egiten ari den G20aren gailurrean.   

Argentina greba orokorraren atarian Macriren politika neoliberalen aurka

Egoera hobetzeko neurriak abiatzea galdegin du Central de Trabajadores de la Argentinak Maiatzeko Plazan egindako elkarretaratzean.

Emakume kirolarien sexualizazioa: indartzen ari den diskriminazioa

Kirol munduko emakumeen inguruan ikertzailea da Matilde Fontecha eta duela gutxira arte EHUko Gorputz-Hezkuntza eta haren Didaktika ikasgaiaren irakasle izan da. Eldiario.es atarian argitaratutako artikulu batean Brasilgo Joko Olinpikoetan ikusgai egon den emakumeenganako diskriminazioaren inguruan aritu da.

"Zuregatik jarraituko dugu borrokan, zure balore, indar eta alaitasun berarekin, beldurrik gabe"

Berta Cáceres Hondurasko ekintzaile ekologista hil zutenetik sei hilabete pasa direnean, eskutitza idatzi dio haren alaba Berta Zúñiga Cáceresek. “Justizia bilatzea oinazez beteriko bidea izan da, isiltasunez betea, baina baita beso, esku eta bihotz askoz beteriko bidea ere, Berta Cáceresen heriotza inpunitatean geratzea onartuko ez dutenenak”.

Agur armei

950eko hamarkadan bipartidismoak bortitz jo zuen nekazarien erresistentziaren aurka. Oldarraldi horretatik bizirik atera ziren apurren kontra operazio militarra abiatu zuen Kolonbiako Estatuak 1964ko maiatzaren 18an. Milaka soldaduk, hegazkinek lagunduta, ezin izan zituzten garaitu gaizki armatutako 48 gerlari.

Rousseff kargutik kenduta, agro-esportatzaileek Brasilgo lurra helburu

Brasilgo Senatuak Dilma Rousseff presidentea kargugabetzea erabaki du ustelkeria kasu batengatik bere kontra izandako prozesuan. Baina zein da “estatu kolpearen” atzean dagoen arrazoia?

Enrique Santiago, FARCen aholkularia: "Bakea finkatzea eraikitzea baino zailagoa da beti"

Indarrean da su-etena Kolonbian. Larunbatean sinatu zuen dekretua Kolonbiako presidente Juan Manuel Santosek eta FARCek egun bat geroago alboratu zituen armak ofizialki, Rodrigo Londoña Echevarri Timochenko gerrillako buruak Habanatik agindu ostean. Enrique Santiago negoziazioetan gerrillako aholkulari izan da eta uste du zailena hastear dagoela. La Mareari emandako elkarrizketan, “bakea sendotzeko aldia” izan du hizpide.

TTIParen negoziazioek "huts egin dute" Alemaniako ekonomia ministroaren arabera

Alemaniako kantziler orde eta ekonomia ministro Sigmar Gabrielen ustez, akordioak kale egitearen arrazoia “europarrok amerikarren nahiei men egin nahi ez izana” da.

Artea eta iraultza EZLNk antolaturiko CompArte festibalean, Txiapasen

Askapen Nazionalerako Armada Zapatistak (ENZL) Mexiko hegoaldeko San Cristobal herrian antolatu du CompArte festibala, uztailaren 23 eta 30 bitartean. Milatik gora artisten lanak egon dira ikusgai, 45 herrialdetatik etorriak. Artea, poesia eta musika uztartu dituzte.

FARC Kolonbiako Kongresuan izango da 2018ra bitartean

Abuztuaren 24an lotu dituzte Kolonbiako Gobernuko eta gerrillako negoziaziorako buruek argitzeke zeuden gaiak, alegia, gerrillarien amnistia, politikako parte-hartzea eta gizarteratzearen ingurukoak. Ekainaren 23an sinatu zuten gobernuko presidente Santos eta Rodrigo Londoña Echevarri Timochenko gerrillako buruak bake hitzarmena, Habanan, lau urteko negoziazioen ondoren. Urriaren 2an plebiszitua izango da eta herritarrek akordioa baitetsi ala gaitzetsiko dute. Data hori baino lehen bi aldeek behin-betiko akordioa sinatuko dute Kolonbian.

Pentsio sistema publikoa: Txileko herritarren aldarria 30 urteren buruan

1980ko hamarkadan pribatizatu zuten Txileko pentsioen sistema, Pinocheten diktaduran. Estatu mailako arazo bilakatu da azken urteetan, erretirodunek jasotzen dituzten pentsio baxuengatik. Zenbateko hauek kudeatzen dituzten enpresa pribatuen aberasteak ere hautsak harrotu ditu. Hainbat mobilizazio izan dira azken bi hilabetetan herrialdean. Abuztuaren 21ean izan da azkena eta ehunka mila pertsona bildu dira Santiagon pentsio sistema publiko bat aldarrikatzeko.

Estatubatuarren %57k ez du Clinton eta Trumpen artean hautatu nahi

Inkesta baten arabera, %35k hautagai alternatiboen alde egin dezake. Azken galdeketek diote Clinton izango dela AEBtako hurrengo presidentea.

Munduko Foro Soziala argazkitan

Problematika ugariri buruz hitz egiteko elkargune izan da Montreal Munduko Foro Sozialari esker. Abuztuaren 9tik 14ra bitartean gertatutakoaren lagin bat da eskaintzen dizuegun argazki bilduma hau.

35.000 lagun Munduko Foro Sozialean, globalizazio kapitalistari alternatibak marrazten

MFSaren hamabigarren edizioaren balorapen baikorra egin dute antolatzaileek, ehun ekimenez gorako ekintza plangintza adostu dutela zehaztuz. Hegoko herrien ahotsa ez da ordea espero zuten bezainbat entzun; Kanadak bisa-eskaerak ukaturik, parte hartzaileen %60k baino gehiagok ezin izan du bertaratu.

Joko Olinpikoen alde iluna: 60 atxilotu Rion protesta baten ondoren

16 eta 19 urte bitarteko 150 inguru ikaslek protesta egin zuten Rio de Janeiroko Meier auzoan, abuztuaren 12an, zerbitzu publikoen inbertsio falta salatzeko eta Joko Olinpikoen makro-inbertsio ereduaren aurka.

Maiatzaren Plazako Amen elkarteko presidentea atxilotzeko agindu dute, jendetzak babestu du

87 urteko Hebe de Bonafiniren atxiloketa Marcelo Martínez de Giorgi epaile argentinarrak agindu zuen, de Bonafini ez baitzen deklaratzera joan abuztuaren 4an, hark egindako zitazioan. Maiatzaren Plazako Amen fundazioak kudeatzen dituen etxebizitza sozialak eraikitzeko programa bat dela-eta administrazioarekiko iruzurra egin ote zuten ikertzen du epaileak. Beste 42 pertsona ere deklaratzera deitu ditu, azken bi gobernualdietako politikariak horietako asko.
Multimedia

2016-09-22  |  Amerika

"Politika publikoen artean errezen murrizten dutena nazioarteko garapena da"

El Salvadorreko giza eskubideen defendatzaile eta feminista Morena Herreraren eta Montañeros para el Himalaya-ko sortzaile Edurne Pasaban mendizalearen arteko solasaldia.

2016-09-19  |  Amerika

"Inon inspiraziorik aurkitu badugu, hori euskaldunen hizkuntza berritzeko gaitasunean izan da"

Guatemalako giza eskubideen defendatzaile Claudia Samayoaren eta Saharautz elkartasun taldeko presidente Xabier Euzkitzeren arteko solasaldia. Oharra: Bideoa euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia.

2016-09-13  |  Amerika

"Kolonbian baliabideak lapurtu dituzten herrialdeek erantzunkizunak dituzte"

Vera Samudioren, errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuko eragin arduraduna Kolonbian, eta Gasteizko alkate ohi Jose Angel Cuerdaren arteko solasaldia nazioarteko lankidetzari buruz. (Euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia).

2016-07-29  |  Amerika

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-07-26  |  Amerika

Lurrik Gabeko Mugimenduaren Belo Horizonte festibala

2016ko Askapena talde internazionalistaren brigadetako bat Brasilgo MST mugimendua ezagutzera joan da. Urtero MSTk antolatzen den Belo Horizonte (Ostertz Ederra) jaialdiaren berri bertatik bertara eman dute brigadistek, erritmoa galdu gabe.

2016-06-10  |  Amerika

Amerikanuak

Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elkon (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasunari buruzko lana. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati baten egoera erakusten da. Iraupena: 90 min Musika: Audience Ekoizpena: Berde Produkzioak

2016-04-28  |  Amerika

Herriak euren komunikazioaren jabe

"Mass-Media" delakoek sustatutako pentsamendu bakarraren aurrean, herri-komunikabideen bitarteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eraldaketa soziala, tokian tokiko kultura eta hizkuntzak eta beste jendarte eredu bat bultzatzeko. Horretan lanean ari dira, hain zuzen, hemengo eta...

2016-03-15  |  Amerika

Beltzean mintzo: Amerikako hizkuntzen arnasaz

Zer ari da gertatzen Ameriketako hizkuntza handiekin? Nola ikusten gaituzte euskaldunok gainerako hizkuntza gutxituetako kideek? Lagun ahal dakieke euskal esperientziak beraien hizkuntza berreskurapen prozesuan? Lehen aldiz 7 hizkuntza komunitateko 14 pertsonek euskararen herriari buruzko...

2016-02-15  |  Amerika

Brasilgo MSTren borroka eta Saco do Céu etxaldearen okupazioa

Brasilgo okupazioen testuingurua eta MSTren borroka azaltzen da, baita Saco do Céu etxaldearen okupazioaren garapena ere, Askapenako brigadistek hartutako irudiez lagunduta.

2016-02-09  |  Amerika

"Internazionalismo berria ezinbestekoa da kapitalismo globalari aurre egiteko"

Angela Davis ekintzaile afroamerikarraren solasaldia Bilboko Guggenheim museoan. Maider Eizmendi 7k aldizkariko zuzendari berriak, David Fernandez kazetariak eta Laura Mintegi idazleak egin dizkiote galderak. Zuzeneko itzulpena Maria Colerak egin zuen. Oharra: (Bideo osoa euskaraz da, David...

2016-01-21  |  Amerika

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-06-19  |  Amerika

Eutsi edo hil

Amerikako jatorrizko herrietan gaur egun egiten ari diren proposamen, borroka eta aldarrikapenak jasotzen dituen dokumentala. 2014 eta 2015ean Kolonbia, Guatemala eta Boliviako ordezkari indigenek Euskal Herrira egindako bisitan grabatutako elkarrizketak dira.

2015-05-11  |  Amerika

Biolentzia Baltimoren

AEBetako Baltimore hiriko biztanleak kalera atera dira poliziak Freddie Gray herritarra hil zuenetik. Egun hauetako giroa jaso dute bideoan Baltimoreko Lucas Alvarado-Farrar eta Simone Varanok

2015-04-13  |  Amerika

Bizitze Ona

"Bizitze Ona" eredu neoliberalistaren aurrean herri indigenek proposatu duten ereduari buruzko lana, beste garapen eta bizitza eredu batzuk ezagutu eta martxan jartzeko asmoz.

2015-02-10  |  Amerika

Jatorrizko herrien hizkuntzen berreskurapena

Amerikako jatorrizko herriak pentsamoldea eta mundu-ikuskera berreskuratzen ari dira hizkuntzaren bitartez. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren hirugarren atala da.

2015-02-05  |  Amerika

Herri indigenen salaketa (ikuspuntu eta proposamenak)

Jatorrizko herrien ustetan bizitoki baino askoz gehiago da lurra. Beren identitatea eta bizitza lurrarekin estu lotuta daude. Hortaz, lurrak, izaki bizidun guztien antzera, eskubideak dauzkala aldarrikatzen dute. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren bigarren atala da.

2015-01-27  |  Amerika

Latinoamerika - Abya Yalla: egunsenti gorriaren bila

Kuba, Nicaragua, EL Salvador, Bolivia, Peru, Colonbia, Txile eta beste hamaika herritako borrokak aztertu ditu Ernai Antolakundeak bideo honetan. "Jakingo al dute egungo Latinoamerikako herriek demokrazia burgesetik herri boterea artikulatzen? Ala, Europako sozialdemokraziaren antzera,...

2015-01-22  |  Amerika

Uruguaiko Aldaxka taldea

Uruguaiko Aldaxka kolektibo euskaltzalearen aurkezpena. Informazio gehiago Asisko Urmenetak taldeko bi kideri egindako elkarrizketan.

2014-12-19  |  Amerika

Taxia alde ilunera

Afganistanen torturapean hildako taxi gidari errugabe baten kasua oinarri, Afganistan, Irak eta Guantanamon AEBetako armadak torturatzeko erabili duen sistemaren barrenak aztertzen ditu dokumental honek. Dokumental onenaren Oscar saria eskuratu zuen 2007an. [2007, 106 min] Jatorrizko...

2014-11-28  |  Amerika

Bigarren lehorreratzea: Espainiako multinazionalak Latinoamerikan

Espainiako estatuko multinazionalak Latinoamerikan garatzen ari diren "benetako lana" erakutsi nahi du lan honek. Bakea eta Duintasuna elkarteak eta OMAL behatokiak ekoitzita, multinazionalen ondorio ekonomiko, sozial eta ekologikoak agerian utzi nahi dituen dokumentala...

2014-11-27  |  Amerika

Eutsi edo hil

ikuspegi indigena batetik, lurra, hezkuntza, hizkuntzak eta "Bizitze Ona" bezalako gaiak jorratzen ditu bideoak. Mugarik gabe elkarteak antolatutako “Eutsi edo Hil” jardunaldien barruan, Guatemala eta Kolonbiako hiru emakume lider indígena egon ziren euren...

2014-07-18  |  Amerika

Emakumeak lurraren defentsan

Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys