Guatemalako diktadurako azken generala hil da

XX. mendeko 60ko hamarkadan hasi eta 80kora arte luzatu zen diktadura militarra Guatemalan, eta Oscar Mejía Víctores generala izan zuen azken agintaria.

Telesail zaharrak berpizten; zergatik?

Azken urteetan hainbestetan entzun dugun “gaur egungo zinema onena, telebistatik dator” esaldia egia bada, zergatik berpiztu orduan Twin Peaks, Roots, Star Trek edo V bezalako telesailak? Originaltasun falta larriagatik-edo, film-industriak urteak daramatza ditxosozko remake famatuekin gora eta behera. Baina orain arte behintzat, pantaila txikiaren barruan panorama oso desberdina izan da. Zer ari da gertatzen? Zergatik eta zertarako berpiztu orain telesail horiek?

Rio 2016: Joko Olinpikoetan zika birusa borrokatzeko neurri bereziak

Eltxo baten (Aedes Aegypti edo Aedes albopictus) ziztadagatik transmititzen da zika birusa. Gogor zigortu du Brasil –Latinoamerika osoa oro har– azken hilabeteotan.

HBO Hego Euskal Herrira iritsiko da aurten: nola ordainarazi doan ikusten dena

Netflixek iaz egin bezala, AEBetako HBO telebista kateak Internet bidezko zerbitzuak eskainiko ditu Hego Euskal Herrian 2016. urtean.

TTIPek ekar dezakeena: 15.000 milioi dolarreko kalte-ordain eskaria oliobide bat geldiarazteagatik

TransCanada konpainia kanadarrak salaketa ipini du AEBetako Gobernuaren aurka, hark ukatu eta gero Keystone XL oliobidea eraikitzeko baimena. Enpresak 15.000 milioi dolarreko (13.800 milioi euro inguru) kalte-ordaina eskatu du.

Unibertsitatea doakoa izango da Txilen

Milaka ikasle, guraso eta eragilek Txileko kaleak hartu zituzten 2011n, doako, kalitatezko eta irabazi asmorik gabeko hezkuntza aldarrikatuz. Goi mailako heziketa jasotzeko aukera norberaren baliabide ekonomikoen menpe ez egotea eskatu dute ordutik eta borrokaren fruituak ikusiko dituzte azkenik: martxotik aurrera unibertsitatea doakoa izatea onartu berri du Txileko Kongresuak.

Guatemalako 18 militar ohi atxilotu dituzte 80ko hamarkadan 558 indigena hiltzeagatik

“Latinoamerikako indarreko desagertze kasu handiena da” Fiskal Nagusiaren esanetan. Nazio Batuen datuen arabera 36 urte iraun zuen gatazkan 245.000 pertsona hil zituzten, haietako %97 militarrek eta paramilitarrek.

Biktimen inguruko akordioa lortu dute FARCek eta Kolonbiako Gobernuak

Bake prozesuko biktimen puntua itxi dute Kolonbiako Gobernuak eta FARC gerrillak. Akordioaren xehetasunak azaroaren 15ean emango dituzte, Habanan egingo duten zeremonian. Bertan dokumentua sinatuko dute Humberto de la Calle gobernuaren negoziatzaileak eta Ivan Marquez FARCen ordezkariak.

Raul Zibechi: "Venezuela bilakatu da Saudi Arabia berria, munduko botere banaketan giltzarria"

Raul Zibechi kazetari uruguaitarra chavismoak azken urteotan eramandako bidearekin kritiko agertu da ezkerretik. Azken hauteskundeen bezperetan idatzi du Venezuelari buruz "Cruce de Caminos" artikuluan. Herrialde honetako edozer baldintzatzen duen datu nagusia azpimarratzen du: petrolioaren geopolitika. Hona zati bat euskaraturik.

Oposizioak gehiengoa lortu du Venezuelan eta Konstituzioa aldatzeko aukera du

Venezuelako oposizioak 112 diputatu lortu ditu eta agintean den PSUVek 55, behin betiko emaitzen arabera.

Siriako gerraren hurrengo urratsak, Kennedyren aholkulariaren aburuz

William R. Polk aspalditik ari da nazioarteko aferetan aholkulari eta John F. Kennedyk bere aholkulari taldean zeukan Kubako misilen krisiaren garaian. Egunotan plazaratu du “Falling into the ISIS Trap” (Estatu Islamikoaren tranpan erortzen) analisia.

'Ruda': Guatemalako emakume enpoderatuak eta sendabelar eder hura

Ruda dokumentalak Guatemalako emakumeen indarkeria egoera anitzak ditu mintzagai. Emakumeok denetariko erasoak jasan dituzte haien bizitzan zehar baina hargatik ez dira biktima paper hustuan geratu.

"Euskaltasuna globalizatu beharraren beharrez anglofonotu egin duzuela iruditzen zaigu"

“Argentinarra naiz eta, Euskadi dut maite…” kantu zaharraren bertsio berria litzateke, Buenos Airesko Laurak Bat euskal etxeko lehendakari andrea kantari.

Mexikok duela 75 urte galdu zuen drogen gerra

1940an lau hilabete laburrez drogen ekoizpen eta kontsumoa aske izan ziren Mexikon, Lázaro Cárdenas lehendakari aurrerazaleak mediku eta adituen aholkuz hala erabakita. AEBak, ordea, drogen errepresioan murgiltzen ari ziren: yankien xantaiari ezin egin izan zien aurre Cárdenasek. Mexikoko gaurko kaosa aukera galdu haren umea da.

Txikiak murgiltze ereduan, helduak “nasategian”

Nasa herrian, nasa yuwe hizkuntza ikasteko lehen eskolak eta nasategiak sortzen dabiltza. Garabide elkartearen bidez, Euskal Herriko hainbat lagun han izan dira. Ilusioz eta lan egiteko gogoz betetako jendea ezagutu dute.

Emakumeak bakardadean, indartsu eta independente

Halakoak dira Sarah Orne Jewett XIX. mendeko idazlearen (AEB) protagonistak. Ez dute heroi izatea helburu, eta bakarrik eta ausart eusten diote eguneroko bizitza gogorrari. Jewetten nobela bat gaztelaniaz irakurtzeko moduan da hemendik aurrera: La tierra de los abetos puntiagudos.

Caetano Velosok dio ez dela itzuliko palestinarrak “zapaltzen” dituen Israelera

Palestinarrek bizi duten “jazarpen egoera” dela eta, Caetano Veloso musikari brasildarra ez da Israelera bueltatuko. Hala azaldu du Velosok berak Folha de São Paulo egunkarian argitaraturiko Israel bisitatu, Israelera inoiz ez itzultzeko artikuluan. Bertan kantautoreak herrialde horretara Gilberto Gilekin batera eginiko bidaiaren nondik norakoak kontatu, eta Israelgo estatuak palestinarrak zapaltzen dituela salatu du.   

Dieselgate auzia hazten ari da: Volkswagenen beste motor bat jomugan

AEBtako Ingurumena Babesteko Agentziak (EPA) salaketa jarri dio marka alemanari bere hiru litroko diesel motorragatik. Aurreko auzian salatutako modeloak bezala, motor honek autoak isurtzen dituen gasen kopurua murrizten du emisio frogetan.

Indigenen Munduko Jokoak egiten ari dira Brasilen protesten erdian

20 herrialdetako 2.000 kirolari baino gehiagok hartu dute parte Brasilgo Indigenen Munduko Jokoetan. Helburua dominak irabaztea baino, gizartea indigenen kulturaz kontzientziatzea da antolatzaileek azaldu dutenez. Haatik, Indigena eta lur jabe eta nekazari handien arteko tentsioa handia da Brasilen, The Guardian egunkariak bildu duen bezala.

Evo Moralesek Bolivia Zero Zaborrera hurbildu du Hondakinen Legearekin

Evo Moralesen gidaritzapean Bolivian landu nahi duten “Buen Vivir” garapen eredu berriaren aplikazioa iritsi da hondakinetaraino: La Pazeko gobernuak hondakinen legea plazaratu du, kutsatzea debekatu, birziklatzea derrigortu eta legea hausten dutenentzako zigorrak ezarriz.

'Jai Alai Blues': Xisteraren ezusteko mundutasuna

Ostegunean aurre-estreinatu dute Bilboko Alondegian Gorka Bilbaok zuzendu duen Jai-alai blues, Euskal Herriko kirol internazionalenaren historiari errepasoa egiten dion dokumentala.

Kanpaina abiatu dute Nestlék botilako urik ez dezan ekoitzi Kalifornian

Kalifornia bere historiako lehorte handiena ari da pairatzen. Elikagaigintza enpresa erraldoiak Kaliforniako ur erreserbak botilaratu eta saltzen segitzen du botilako ura produzitzeko. Sinadura kanpaina abiatu dute Nestlé geldiarazteko.

XXX bizitzeko modu bat

XXX aipatzean ez dut pornografiaz hitz egin nahi. XXX esaten dudanean Straight Edge terminoari egin nahi diot erreferentzia.

TTIPen aurkako hiru milioi sinadura, haren lehengusu transpazifikoa adostu eta biharamunean

Urriaren 6an itxi zen TTIP eta CETA merkataritza itun transatlantikoen aurkako Herritarren Europar Ekimena sinatzeko epea. Guztira 3.200.000 izenpetik gora jaso dituzte ekimenaren sustatzaileek.

Ana Belen Montes: Los Cinco kubatarrak benetan sei ziren

Raul Castrok eta Barack Obamak bukatutzat ematean AEBen eta Kubaren arteko gerra hotza, diplomazia berrezarri eta normaltasunerako urratsak abiatuz, batak eta besteak askatu zituzten bere etsaientzako lanean aritutako espiak. Ez denak, ordea. Texasen dago preso Ana Belen Montes, espioi kualifikatu eta oso berezia: sinetsi egiten du. 

Iraultza kreatiboa pantaila txikian

Bada telesailen artean aparteko talde txiki bat, “onak ala txarrak” diren eztabaidatzetik harago, telesailen historian eragin berezia izan duena. Arrastoa utzi eta estreinatu ziren mementotik klasiko bihurtu ziren. Modu batean, iraultza kreatibo bat eragin duten ekoizpenak direla esan...

'Red-washing' inperialismoaren zerbitzura

Twitterreko Erich Honeckeren alter egoak ironiaz txiokatu zuen ezin daitekeela ukatu AEBek zorte handia dutela, herrialde etsaien zerrenda bat egin eta hortxe sortzen dira defendatu beharreko “iraultzak” edo erasotu beharreko “terroristak”. Batzuetan zoria hain dute aldekoa,...

Lehen bake akordioak lortu dituzte Gobernuaren eta FARCen artean

Kolonbiako Gobernuko presidente Juan Manuel Santos eta FARC Kolonbiako indar armatu iraultzaileek sei hilabetetan bakea ekarriko duen akordioa lortu dutela adierazi dute, Kubako hiriburu Habanan. Nazioarteko eta herrialdeko prentsak “urrats historikotzat” jo dute hitzarmena.
AEB

Zertara dator “Espainia indartsu eta bateraturako” Obamaren deia?

Kataluniako hauteskunde kanpainaren erdian AEBetako presidente Barack Obamak eztabaida sortu du “Espainia indartsu eta bateratuaren” aldeko deiarekin. Media.cat webguneak argitaratu dutenez, Moróngo base militarraren truk egin ditu adierazpenok presidente estatubatuarrak.

"Zauriak irekita jarraitzen du" Txileko estatu kolpearen 42. urteurrenean

Igandean 50.000 pertsona  bildu ziren Txileko Santiago hiriburuan kolpe militarraren ondorioz hildako eta desagertutako biktimen alde. Augusto Pinocheten diktadurak 1973tik 1990era iraun zuen.
Multimedia

2016-01-21  |  Amerika

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-06-19  |  Amerika

Eutsi edo hil

Amerikako jatorrizko herrietan gaur egun egiten ari diren proposamen, borroka eta aldarrikapenak jasotzen dituen dokumentala. 2014 eta 2015ean Kolonbia, Guatemala eta Boliviako ordezkari indigenek Euskal Herrira egindako bisitan grabatutako elkarrizketak dira.

2015-05-11  |  Amerika

Biolentzia Baltimoren

AEBetako Baltimore hiriko biztanleak kalera atera dira poliziak Freddie Gray herritarra hil zuenetik. Egun hauetako giroa jaso dute bideoan Baltimoreko Lucas Alvarado-Farrar eta Simone Varanok

2015-04-13  |  Amerika

Bizitze Ona

"Bizitze Ona" eredu neoliberalistaren aurrean herri indigenek proposatu duten ereduari buruzko lana, beste garapen eta bizitza eredu batzuk ezagutu eta martxan jartzeko asmoz.

2015-02-10  |  Amerika

Jatorrizko herrien hizkuntzen berreskurapena

Amerikako jatorrizko herriak pentsamoldea eta mundu-ikuskera berreskuratzen ari dira hizkuntzaren bitartez. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren hirugarren atala da.

2015-02-05  |  Amerika

Herri indigenen salaketa (ikuspuntu eta proposamenak)

Jatorrizko herrien ustetan bizitoki baino askoz gehiago da lurra. Beren identitatea eta bizitza lurrarekin estu lotuta daude. Hortaz, lurrak, izaki bizidun guztien antzera, eskubideak dauzkala aldarrikatzen dute. "Eutsi edo hil" izeneko sortaren bigarren atala da.

2015-01-27  |  Amerika

Latinoamerika - Abya Yalla: egunsenti gorriaren bila

Kuba, Nicaragua, EL Salvador, Bolivia, Peru, Colonbia, Txile eta beste hamaika herritako borrokak aztertu ditu Ernai Antolakundeak bideo honetan. "Jakingo al dute egungo Latinoamerikako herriek demokrazia burgesetik herri boterea artikulatzen? Ala, Europako sozialdemokraziaren antzera,...

2015-01-22  |  Amerika

Uruguaiko Aldaxka taldea

Uruguaiko Aldaxka kolektibo euskaltzalearen aurkezpena. Informazio gehiago Asisko Urmenetak taldeko bi kideri egindako elkarrizketan.

2014-12-19  |  Amerika

Taxia alde ilunera

Afganistanen torturapean hildako taxi gidari errugabe baten kasua oinarri, Afganistan, Irak eta Guantanamon AEBetako armadak torturatzeko erabili duen sistemaren barrenak aztertzen ditu dokumental honek. Dokumental onenaren Oscar saria eskuratu zuen 2007an. [2007, 106 min] Jatorrizko...

2014-11-28  |  Amerika

Bigarren lehorreratzea: Espainiako multinazionalak Latinoamerikan

Espainiako estatuko multinazionalak Latinoamerikan garatzen ari diren "benetako lana" erakutsi nahi du lan honek. Bakea eta Duintasuna elkarteak eta OMAL behatokiak ekoitzita, multinazionalen ondorio ekonomiko, sozial eta ekologikoak agerian utzi nahi dituen dokumentala...

2014-11-27  |  Amerika

Eutsi edo hil

ikuspegi indigena batetik, lurra, hezkuntza, hizkuntzak eta "Bizitze Ona" bezalako gaiak jorratzen ditu bideoak. Mugarik gabe elkarteak antolatutako “Eutsi edo Hil” jardunaldien barruan, Guatemala eta Kolonbiako hiru emakume lider indígena egon ziren euren...

2014-07-18  |  Amerika

Emakumeak lurraren defentsan

Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko...

2014-07-11  |  Amerika

Amerikar erradikala - Norman Finkelsteinen nekeak

Film honetan Norman Finkelstein AEBko akademiko judu polemikoaren bizitza eta lana jasotzen dira. Haren gurasoak bizirik atera ziren Holokaustotik, eta Israelen kanpo-politika sutsuki kritikatzen du; hala, muturreko amerikar zientzialari eta egile politikazale honi eroa eta bere burua gorroto...

2014-06-27  |  Amerika

On the line

Larunbata arrunt bat Californiako hegoaldean. Adam klase ertain baxuko estatubatuarra da. Asteroko zereginari ekin aurretik, emaztea eta seme-alabak agurtu ditu... Jon Garañok 2008an zuzendutako film laburra.

2014-05-06  |  Amerika

Emakume brasildarrak: hedabideetako ikonotik errealitatera

Brasil munduko bostgarren herrialderik handiena da, bai hedaduran baita biztanle kopuruan ere, 200 milioi pertsona baino gehiago dituelarik. Emakumeak hauen erdia baino gehiago dira eta herrialdearen lan indarraren % 50, ordaindu gabeko zaintza lanak kontuan hartu gabe. Brasilen elkarrekin bizi...

2014-04-11  |  Amerika

Isilpeko Lana

2008ko munduko ekonomia krisiari buruzko dokumentala. Ikerketa zabal baten eta finantza, politika eta kazetariei eginiko elkarrizketen bidez, filmak erakusten du enpresarien gorakada eta politikaren eta hezkuntzaren zatarkeria. [2010 - 109 min ] Jatorrizko izena: Inside Job Zuzendaria:...

2014-03-28  |  Amerika

Erabili eta botatzekoak

Kaleko zaborrontzi eta zabortegietan lehengai birziklagarriak eta aprobetxagarriak diren bestelako produktuak (altzariak, arropak, ...) jasotzeko ezkutuko jarduera ekonomikoa dago. Fenomeno anker honek Hego Amerikan duen eraginari buruzko dokumentala da. Zuzendaria: Fermin Aio Produkzioa:...

2014-01-24  |  Amerika

Kapitalismoa, maitasun istorio bat

Michael Moore zinemagilearen 2009ko dokumentala. Filmak AEBetako 2007-2010 arteko finantza krisialdia hartzen du gai nagusitzat, eta kapitalismoaren ezaugarriak ditu aztergai. Jatorrizko izena: Capitalism: A Love Story Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2014-01-09  |  Amerika

Preso politikoak eta gatazkaren konponbidea (EPPK, Sahara eta Kolonbia)

Gazte Danbadan egin zen Euskal Herriko, Saharako eta Kolonbiako preso politikoen inguruko solasaldia. Euskal Preso Politikoen Kolektiboko, Saharako askapen borrokako eta Kolonbiako Marcha Patrioticako kideak preso politikoek bizi duten egoeraz mintzo dira.

2013-12-06  |  Amerika

Uyuniko gatzezko desertuan barrena

Bolivia hego-mendebaldean, Potosi eskualdeko Uyuni hiriburutik gertu dago Uyuniko Gatzaga, munduko gatz deserturik handiena. 10.582 metro karratu ditu eta Txileko mugaraino iristen da. Antzina lakuak zeuden bertan, baina urte lehor eta beroen ostean, ura lurrundu eta gatzezko paisaia ikusgarria...

2013-10-10  |  Amerika

Detroit, hiri bat harian

Hustasuna eta bakardadea nabari dira Detroit (Michigan, AEB) zapaldu bezain laster. Hamabost pisuko etxebizitza-dorre hutsak Downtownaren sarreran. Haietariko baten goialdean graffiti aski handi bat, Zombieland. Kotxe bakan batzuk ere ikus daitezke errepide orain zabalegietan. Oinezkoak apenas....

2013-09-04  |  Amerika

Green Valley Village, Kaliforniako Lakabe

Kaliforniako Sebastopol hiriko Green Valley Village herriak daraman bizitza erakusten du Kutxaren Ekoguneko Ekobidaiaria (Ortzi Akizu) blogaren bideo labur honek. Modurik ahalik eta jasangarrienean bizitzea erabaki dute bertan eta nekazaritza eta laborantzatik bizi dira hainbat komunitatetan...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys