Udal Legea: Espainiako Gobernuak euskara hutsezko aktak baliogabetu nahi ditu

  • Udal Legea apirilean onartu zen EAEn eta euskara ataleko artikuluek udalerri euskaldunei babes handia ematen dietela aitortu dute eragileek. Aterpea galarazteko lehen saiakera iritsi da.

ARGIA @argia
2016ko uztailaren 08a
Irudian Kontseiluak deitutako elkarretaratzea Tolosan 2014an. Carlos Urquijo EAEn Espainiako Gobernuaren ordezkaria hizkuntza irizpideengatik helegiteak jartzen ari zen hainbat udali. Argazkia: Juan Carlos Ruiz /Argazki Press

Espainiako Gobernuaren ustez hamabi artikulu eta bi xedapen iragankor dira legez kanpokoak. Euskarari lotuak bi artikulu dira. 6.1. artikuluak honela dio: “Euskara Euskal Herriko berezko hizkuntza da eta, gaztelania bezala, Euskal Autonomia Erkidegoko toki-erakundeen hizkuntza ofiziala, eta, alde horretatik, erakundeon jardueretan erabilera normal eta orokorreko zerbitzu-hizkuntza eta lan-hizkuntza izango da”. 6.2. artikuluak hauxe: “Toki-erakundeetako organoen deialdiak, gai-zerrendak, mozioak, boto partikularrak, erabaki-proposamenak, informazio-batzordeen irizpenak, erabakiak eta aktak euskaraz idatzi ahal izango dira”.

Udal Legeari esker, derrigorrezko elebitasuna gainditu da. Zenbait mugarekin, baina udalak euskara hutsean aritu daitezke. Udal Legeak 1982ko Euskararen Legearen planteamendua gainditzen du. Lege horrek toki administrazioak bi hizkuntzetan egitera derrigortzen ditu. 1982ko Legea batik bat udalerri erdaldunei begira egindakoa da, euskara ziurtatu ahal izateko. Alderantziz, besteak beste UEMAk eskatu izan du udalerri euskaldunentzat lege babes berezia izatea. Bada Udal Legeak, neurri handi batean, euskara hutsean aritu nahi duten udalerri euskaldunak babesten ditu. Carlos Urquijo EAEn Espainiako Gobernuaren ordezkaria denak Euskararen Legea erabili izan du makulu udalerri euskaldunetan euskara hutsezko jardueren kontra egiteko.

Egia da lege berriak euskara hutsean bezala, gaztelania hutsean aritzea balioztatzen duela. Lehen ere administrazioen arteko harremanetan dokumentuak euskaraz bidaltzeak balio juridikoa bazuen, baina liskarrak sortu izan dira, euskara hutsez  zirelako eta ez bi hizkuntzatan. Udal Legeak balio juridiko osoa eman die euskara hutsezko dokumentuei. Beraz, gaztelania hutsezko dokumentuek ere balio bera dute. Adibidez, udal batek besteari euskara hutsean bidal diezaioke dokumentua, eta besteak gaztelania hutsean erantzun.

Alegia, Euskadiko Toki Erakundeen Legeari esker udalerriek administrazio artean dokumentazioa euskara hutsean bidaltzea onartzen da eta Carlos Urquijo EAEn Espainiako Gobernuaren ordezkariak orain arte jarri dituen moduko errekurtsoek ez lukete aurrera egingo.

Eusko Legebiltzarrak apirila hasieran onartu zuen Euskadiko Toki Erakundeen Legea (Udal Legea ere deitua) EH Bilduren eta EAJren aldeko botoekin. Legearen lehen zirriborroan euskararen atalik ez zegoen. Atala sortu zutenetik legean sartu denera pauso galanta eman da. UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak hala dio bere balorazioan: legeak helburutzat hartu du toki administrazioan euskara erabat berreskuratzea, udalak eredu eta aitzindari izatea eta euskararen garapena galarazten edo oztopatzen duten trabak alboratzea.

ARGIAren hurrengo zenbakian, 2.516.ean, Udal Legeak euskararen ikuspegitik ekarri dituen abantailak eta guztiz itxi gabe geratu diren zirrikituak aztertuko ditugu.

 

 

Kanal hauetan artxibatua: UEMA  |  UEMA

UEMA kanaletik interesatuko zaizu...
Errefuxiatuen harrera protokoloan euskararen irakaskuntza sartzea eskatu dio UEMAk Eusko Jaurlaritzari

Asilo eskaera egiten duten pertsonen harrera prozesuak kudeatzeko protokolo bat proposatu du Eusko Jaurlaritzak. UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak salatu duenez, ez du euskararen irakaskuntza aintzat hartzen. Gizarteratzea kudeatzeko euskararen transmisioaren garrantzia azpimarratu du.


2017-01-10 | ARGIA
Euskararen arnasguneen aitortza lortzeko bidean urratsak eman nahi ditu UEMAk 2017an

Larrabetzun aurkeztu du UEMAk larunbatean, urtarrilak 15, herri horretan egingo duen batzar nagusia. Puntuetako bat, hain zuzen, Larrabetzuk eta beste lau udalek (Areatza, Ataun, Errezil eta Mendaro) mankomunitate kide izateko egindako eskaria formalki onartzea izango da.


Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.


2016-07-19 | ARGIA
Euskara lehenetsiko dute Kutxabankek eta Laboral Kutxak UEMAko 38 udalerritan

Azpeitian bildu dira UEMAko, Laboral Kutxako eta Kutxabankeko ordezkariak, hala nola UEMAko 38 udalerritakoak –30en kasuan, alkateak–, bi kutxa horietako bulegoetan euskarari lehentasuna emango dion neurri sorta hitzartzeko. Hogei udalek kutxetako bakarrarekin sinatu dute hitzarmena, gainerakoek biekin.


Udalerri euskaldunek badute aterpea

Eusko Legebiltzarrak apirila hasieran onartu zuen Euskadiko Toki Erakundeen Legea (Udal Legea ere deitua). Legearen lehen zirriborroan euskararen atalik ez zegoen. Atala sortu zutenetik legean sartu denera pauso galanta eman da. UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak hala dio bere balorazioan: legeak helburutzat hartu du toki administrazioan euskara erabat berreskuratzea, udalak eredu eta aitzindari izatea eta euskararen garapena galarazten edo oztopatzen duten trabak alboratzea. Legearen... [+]


2016-07-07 | ARGIA
Osakidetzak mediku erdaldunekin ordezkatu ditu euskaldunak

UEMAk eta hainbat udalerrik salatu dute herritarren hizkuntza eskubideak urratu eta osasun zerbitzuaren kalitatea kaltetu dituela Osasun sailak.


Aktak euskara hutsean bidaltzea zilegi dela ebatzi du EAEko Auzitegi Nagusiak

Aramako Udalaren kasuan hartu du erabakia. Hala, Irurako aurrekaria osatu eta behin betiko epai irmoa emanez, irizpidea ezarri du gainontzeko auzientzat.


Festa eta aldarrikapena UEMAren 25. urteurrenean

Udalerri Euskaldunen Eguna Leitzan ospatu zuten larunbatean. Festa giroa nagusitu zen herrian eta jende ugarik egin zuen bat.


2016-05-20 | ARGIA
Udalerri Euskaldunen Egunean Dima, Ziortza-Bolibar eta Legorreta onartuko dituzte

Maiatzaren 28an ospatuko du UEMAk Udalerri Euskaldunen Eguna Leitzan. UEMAk adina urte bete ditu Udalerri Euskaldunen Egunak, 25.


2016-05-06 | ARGIA
UEMAK 25 urte: ez daitezen erdaldundu udalerri euskaldunenak

Maiatzaren 5arekin sortu zen UEMA duela 25 urte. Urteurren ekitaldian, herri euskaldunenetan ere euskararen erabilerak behera egin duen garaian, beharrezkotzat jo dute Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea.


Eguneraketa berriak daude