Sediziogile batek kideko sediziogile batzuei: gutun irekia Jordi Sanchez eta Jordi Cuixarti

  • Sedizioagatik inputatu zaituztetela jakin nuenean, astindua hartu nuen. Oroitzapenek 40 urte atzera eraman ninduten, 1976ko martxoaren 9ra. Egun hartan, Puerta del Soleko ziegetan atxilo geundela, prozesamendua jakinarazi ziguten nire kide eta lagun Jesus Navesi eta bioi. Sedizioa leporatzen ziguten, Gasteizko grebetan izan genuen parte hartzea zela eta (bost hilabete beranduago kaleratuak izan ginen, 76ko abuztuko amnistia dekretuaren ondorioz). Zenbat denbora, zenbat desberdintasun, zenbat antzekotasun.

Imanol Olabarria Bengoa
2017ko urriaren 26a

Gasteizen, 1976ko urtarrilaren 7an hasi eta urte bereko martxoan odoletan akabarazi zuten greba, aldarrikapen komun batzuen inguruan bildutako hamabi enpresatako langileekin hasi zen. Eztabaidatzeko-erabakitzeko asanblada irekiak ziren mugimenduaren bizkarrezurra, boterea modu jakin batean praktikatzen zutenak: obedituz agintzea. Demokrazia zuzena elikatzen zuten, kutsatzeko arriskua zekarrena. Eta hala, borondate osoz kutsatu ziren, ondo kutsatu ere, talde politikoak eta auzoetako kolektiboak, gazteak, emakumeak. Trantsizio zeritzon hartan frankistek eta “oposizioak” adostutako akordioak gainezka egin zuen eta arriskuan jarri zen.

Katalunian, urteak daramatzate mota guztietako elkarte, mugimendu eta ekimenek euren desioen eta sentipenen inguruan indarrak batzen. Urteak, herri-autoantolakuntza dosi handiak lagun, grabitatearen eta Espainiako erreinuko legeen aurka egiten duten behetik gorako azpikorronteak bultzatzen.

Gasteizen, grebak, haren moduek eta edukiek kalea hartu izanak, hasieratik kokatu gintuzten boterearen eta indar errepresiboen jomugan, legez kanpo ari ginela eta karrikak Fragarenak zirela oroitarazi nahian. Ez zegoen elkartzeko, adierazteko edo manifestatzeko eskubiderik, ezta non exijitu ere. Baina inposatu egin genituen. Els carrers seran sempre nostres.

Katalunian, 40 urte geroago eta demokrazia honetan, diktadura haren alaba kuttunean, katalanei gogorarazten zaie Konstituzioak muga batzuk ezartzen dituela eta egiten ari diren horrek muga horiek gainditzen dituela. Balio absolutu gisa aurkeztu zizkiguten ordezkaritza-mekanismo faltsutuak berak ere —katua erbitzat saldu zizkiguten hartakoak— paper errea dira erabaki ezin dena erabakitzeko erabili nahi direnean. Paper errea dira biltzeko, adierazteko edo elkartzeko eskubide formalak. Nola 36an hala 76an, eta 2017an. Baina, hara, erabakitzea erabaki zenuten. Hegoak ebaki banizkio

Logroñotik, Burgosetik eta Valladolidetik heldu ziren Gasteizera indar errepresiboak. Kataluniara, 12.000tik gora polizia eta guardia zibil eraman dituzte estatu osotik, estilo ezin kolonialistagoa agerian —eta bertan jarraitzen dute—. Gasteizen, ikusi zutenean mehatxuak, jipoiak eta manipulazioa nahikoak ez zirela, Gasteizko patronalak Madrilera jo zuen laguntza eske, burdinazko ukabila erregutzera. Hiru egun beranduago, asanblada jendetsu batean parte hartzen ari ziren milaka lagun tirokatu zituen poliziak. Ehundik gora zauritu zituzten, gehienak balaz; miraria da “soilik” bost erail izana. Negarra eta amorrua ez zaigu oraindik eten. Inor ez da inputatua izan. Katalunian ez dira nahikoak izan enpresa handien ihesaldiak, beldurraren estrategia, zuen atxiloketak, herriaren azalean gorpuztutako erreferendumaren aurkako milaka poliziaren oldarraldiak. 155.a aktibatu du estatuak.

Gasteizko 1976ko sedizioak eta Kataluniako 2017koak desberdintasun zenbaezinak dituzte. Eta, gutxienez, bi irakasgai komun. Baga: loturik gauzkan kateak soil-soilik estutzen gaitu botereak unean-unean ematen digun metro kopurutik harago ibiltzen saiatzen garenean. Biga: Espainiako erreinuan, estatuaren batasun sakratua edo eredu kapitalista patriarkala auzitan jartzen den puntuan bertan amaitzen da bidea, desagertzen da, su eta gar, nola diktaduran hala demokrazian.

Aginduen menean bizi behar dugula barneratzean, geure buruen gainetik dagoen zer edo zerren fededun bihurtzen gara, eta orduan… galduta dago dena. Gaur, guztia pertsona otzanak sortzera bideratuta dagoen honetan, bidezko deritzozuenaren aldeko erresistentzian tematuta jarraitzen duzuenoi, besarkada bero bat. Zuei, Jordi eta Jordi, milaka eta milaka sediziogile katalanei. Eskerrik asko krisi politiko masibo eta ziurgabetasunez betetako hau zabaltzeagatik. Hainbeste irribarre lorarazteagatik, gure gaitasunak gogorarazteagatik, amets zahar-berriak berpizteagatik.

Luis Llachek gure borroken arteko zubi intimo eta politiko betierekoa eraiki zuen, gure kideen erailketak salatuz, Campanades a morts konposatzean. Egunotan, L´estaca abestu dugu Gasteizko plazan, zubia kontrako noranzkoan ibiliz. Jada gu guztionak diren Llachen zubi-hitzez baliatuz, atzoko eta gaurko“assassins de raons, de vides” ankerren aurrean altxatzen dugu gure kantua:“Si tu l'estires fort per aquí, i jo l'estiro fort per allà, segur que tomba, tomba, tomba, i ens podrem alliberar.”

Besarkada luze bat gure kartzela handi honetatik zuen kartzela txikira, zeinen kontra tiraka jarraitzen dugun, zuek handik, guk hemendik.

Imanol Olabarria Bengoa (76ko grebetan Langileen Ordezkaritza Batzordetako partaidea)


Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Espainiako hiriburua Paris

Behin baino gehiagotan entzun dugu Espainiaren eraketa Frantziakoaren antzekoa dela. Hortaz ez da harritzekoa borboitarrek, Espainiako Erresuma hainbat mendetan bere esku izan duten dinastiak, Frantzian izatea jatorria. Beraz, normala da Frantziako eredua Espainian kopiatu nahi izatea, baina baditu kopiatzea horrek bere berezitasunak.

Frantzian Iraultza egin zen duela bi mende eta erdi eta borboitarrak desagertu ziren edo urkamendira eraman zituzten. Espainian, aldiz, tarte labur batzuk... [+]


2017-11-19 | Iñaki Murua
Dena emon ala Doraemon?!

Harritu egin nau Antena 3 telebistara Maddalen Arzallusek Irungo kanporaketan bota zuen bertsoa iristeak, baina badu lekua agurrean, artista senetik, umore jostarian eraikitako aleak telebista horretan, nik etxe horri buruz dudan iritzia izanda behintzat.

Zer pentsatu gehiago eman zidan euskal-erdarazko Telebistako albistegia irekitzeko bertso bera erabiltzeak. Bertsoak eta bertsolaritzak kate horri sortzen dion erakarmenaren berri ematen dit, noski bertsoari berari ezer kendu gabe, baina... [+]


Mateo efektua eta adina: pentsioen paradoxa

Bismarck izan zen XIX. mendean gaurko pentsio sistemaren eredua sortu zuena, belaunaldien arteko elkartasunean oinarriturik hain zuzen ere. Ekuazioa oso sinplea da, enplegua duten gazteen egoera ekonomikoa adinekoena baino hobeagoa denez, eurek egindako ekarpenen bidez ordainduko dira adinekoen pentsioak.

Adin piramidea edota bizi esperantzaren eraginak alde batera utzita –ez dira bigarren mailakoak–, gaur egun neke zantzu nabarmenak azpimarratu ditzakegu eredu honen baitan, are... [+]


2017-11-19 | Miren Artetxe
Bortizkeria matriuskak

Zabaldu matriuska.

EFE agentziaren berria. Lerro-burua: “Cantabria espainiar ontziak itsasoan aurkitutako 26 gorpu lehorreratu ditu”. Testua: “Ontziak Italiako Salerno hirian porturatu ditu 26 emakumeren gorpuak, itsasoan erreskatatutako beste 400 immigrante eta errefuxiaturekin batera”.

Emakumeak izateak ez du, antza, lerro-bururik merezi (eta kurioski, testuan immigrante eta errefuxiatuak bereizteak bai). Salernoko prefetaren azalpenak jasotzen ditu berriak:... [+]


Atsedenen ondorioez

Azken hilabete eta aste hauetan, Aldudeko ibarrean zorigaitz franko gertatu zaigu: bat bertzearen ondotik zendu dira hainbat herritar, gazterik, batez ere minbiziarengatik. Ohi den bezala, jendeak eta predikariek azpimarratu dute presuna horien “kuraia gaitzaren kontra”, “ihardukitzeko” eta azken uneraino “oldartzeko eta borrokatzeko indarra”, eritasunaren “zuzengabeko garaipenari amore eman arte”.

Erran-molde horiek gogorarazi didate Marc... [+]


2017-11-17 | Miren Osa Galdona
Ez da nahikoa biktima izatea, azalean eraman behar duzu

Iazko San Ferminetako bortxaketaren epaiketan izandako informazio jakin batek aho bete hortz utzi ditu hedabide nahiz herritarrak: akusatuek biktima ikertzeko detektibe bat kontratatu dute, bortxaketaren ostean “traumarik ez duela” frogatzeko. Lehen unean epaileak ikerketa osoa onartu bazuen ere froga gisa, azkenean baztertu egin du txostenaren zati bat. Hala ere, justiziaren eraikuntza patriarkala agerian geratu da: emakumeei nabaritu egin behar zaie gainean daramaten zama.


Euskararen maitaleak

Amoranteen gaindosia bizi du euskarak. Baina legerik ez, behar bezalakoa, euskarari albo hizkuntzetako balio legal eta derrigortasuna emango liokeena.


Gutarrak ala kaosa

Edozein hitzi hostoak erortzen zaizkio Aznarren ahoko negutik pasatzean. Aznarrek ez du ahoskatzen, Aznarrek berbak lehortzen ditu estepako polboroi bihurtzeraino.


2017-11-15 | Axier Lopez
Ongi etorri armak, refugees go home!

Bilboko Portuaren plan estrategikoaren onurak hedabidez hedabide azaltzen aritu da Asier Atutxa presidentea. Baina, enpresariek beren enpresez hitz egitean ohikoa duten autobonboaz aparte, bi galdera ‘deseroso‘ erantzun behar izan ditu. Bata, errefuxiatuak portura ez sartzeko eraikitzen ari diren harresiari buruz. Eta bigarrena, martxoan Ignacio Robles suhiltzaile desobedienteak piztu zuen eztabaidaren harira, Saudi Arabiara bidean Bilboko Portuan izan diren armaz betetako... [+]


Eguneraketa berriak daude