Analisia

Schrödingerren katua Katalunian agertu da

  • Ea, saia gaitezen zerbait garbi ulertzen: asteartean Carles Puigdemontek independentzia aldarrikatu zuen, bai ala ez? Badirudi Espainiako Gobernuan ez daudela oso seguru, asteazken honetan argitzeko eskatu baitiote Generalitateari. Baina, hori eginez, Konstituzioaren 155. artikulua indarrean jarri al du Rajoyk?

Gorka Bereziartua Mitxelena @boligorria
2017ko urriaren 11
Mariano Rajoy, Puigdemonten adierazpenari erantzuteko egin duen agerraldian.

Ba hori ere ez dago guztiz argi. Eta beraz, erantzun zuzenena, agian posible den bakarra, honakoa izan daiteke: Kataluniako independentzia prozesua eta Espainiako Gobernuak hura eragozteko abian jarri dituen maniobrak Schrödinger fasean sartu dira.

Ezaguna da Erwin Schrödinger austriar fisikariak 1935an proposatu zuen esperimentua, paradoxa bat agerian uzten duena: katu bat bizirik eta hilda egon daiteke aldi berean. Fisika kontuetan oso jantziak ez gaudenok eskertzen diogu Wikipediari gurekin ulerkorra izatea, esperimentuaren ondorioa esplikatzean zera esaten baitu: “Honek noski, erabat ilogikoa dirudi, eta sen onaren aurka doa erabat, baina mekanika kuantikoaren arabera egoeraren deskripzio teorikoki zuzena da”.

Kataluniako aferaren momentu honetako azalpen politikoki zuzena ere hori izan daiteke: Kataluniak independentzia aldarrikatu duela eta ez duela aldarrikatu, aldi berean. Eta Rajoyk autonomia bertan behera uzteko aukera ematen dion Konstituzioaren 155. artikulua aplikatu duela eta ez duela aplikatu, aldi berean.

Eta Schrödingerren esperimentuan bezala, bai Kataluniako Gobernuak eta bai Espainiakoak erabaki dutela beren gain ez hartzea paradoxa zapuztuko lukeen ekintza, alegia, katua dagoen kaxa irekitzea. Material erradioaktiboarekin ari dira laborategi politikoan eta ikusle gehiegi dauzka esperimentu honek jada. Kafe bat hartzeko ordua da.

Baina ez dute elkarrekin hartuko. Puigdemonten adierazpena entzunda elkarrizketarako borondatea aipatu zuten nazioarteko hedabideek. Ez dute horren antza daukan ezer aurkituko Mariano Rajoyren asteazkeneko agerraldia hamabost aldiz errepasatuta ere: Clint Eastwoodek jarraitzen du izaten Moncloako pelikulan izar.

Badago nobedade txiki bat hala ere, izan ere, orain arte ia testurik eduki ez duen aktoreak, PSOEk, Konstituzioaren erreformaz hitz egin du, autonomien egoerari buruzko sei hilabeteko ebaluazio-fasea iragarriz. Eta Espainiako Gobernua ados omen dago.

Gaur-gaurkoz ez dirudi Puigdemont probeta horretan kabituko denik, are gutxiago gainontzeko alderdi eta eragile independentistak. Argixeago dagoena da, Moncloako mezuaren ondoren, Generalitatearen esku dagoela Schrödingerren katua hilda ala bizirik dagoen begiratzea.


Katalunia independentziarantz kanaletik interesatuko zaizu...
"A por ellos"

Gasteizen, erregimenarentzat arriskutsua zen mugimendu asanbleario bat zapaldu nahi izan zen eta herri oso bat atera zen kalera. Katalunian ere egungo erregimena kinkan jarri du prozesu independentista transbertsal eta zabalak.


2017-10-22 | Xabier Letona
Erreferendumaren espiritua, defentsarik onena

Badirudi oraindik edozer interpreta daitekeela lerro hauek idazten diren urriaren 16 goizean: independentzia aldarrikatuta dagoela edo ez, eta 155. artikulua indarrean dela jada, baina ez. Era batera zein bestera, Kataluniako independentismoak Errepublika defendatzeko prestatzen jarraitzen du. Nola egin eraginkorren, ordea?


2017-10-22
Faxismoa paparra aterata
Aste honen hasiera: Austrian Alderdi Popular eskuindarrak irabazi ditu hauteskundeak eta litekeena da FPO ultraeskuindarraren babesarekin gobernua osatzea. Pasa den astean: Valentzian katalaneraren aldeko manifestariak jipoitu zituzten faxista espainiarrek, Bartzelonan urriaren 12ko “Hispanitatearen ospakizunetan” elkartu ziren talde faxistak–Falange Auténtica  kasu– eta popularrak, sozialistak eta Ciudadanos, besteak beste.

Katalunia, Espainiaren aukera

Hamaikagarren aldia da Espainiako Estatuaren izaera inperialista eta totalitarioa konstituzioaren atzean ezkutatzen ikusten ditugula PP eta PSOE. Itxurak besterik ez dira, izan ere, Espainiako Estatuan (mundu osoan ez bada) demokrazia hitz hutsa dela antzezlan honetako aktore guztiek ongi dakite. Guztiek. Espainiako ezkerrak ere bai.

Bere burua ezkerrean kokatzen duten espainolek, kontinente oso bat masakratu eta ustiatu zuen inperioaren eta frankismoaren oinordeko izateari utzi eta beste... [+]


Espainiaz

Mugitzen ez denak ez ditu kateak sentitzen. Eta kateatu zaituen horrek aske zarela esango dizu alde egiten saiatzen zaren arte. Baten bati zalantza izpirik geratzen bazitzaion, Kataluniako aferak argi utzi du Espainia ezker-eskuin zer den.

Eskuin. Espainian ez du eskuinak agintzen, Espainian muturreko eskumak agintzen du. Francoren espirituak kuku egin digu berriz ere azken asteetan. Diktadurako errifleen berunez egin zen konstituzioaren moldea, eta molde hori da herriak lotu eta manu... [+]


2017-10-22 | Bea Salaberri
Moltes gràcies

Egunak aitzina doaz iritzi honen idazteko epea agortu artean jarduteko gaien zerrenda egiten, ondorio bakarrera heltzeko: zertaz idatzi ez bada Kataluniaz, zertaz idatzi ez bada aspaldiko partez interes, ilusio eta zirrara eragin dizkigunaz? Nahiz bestalde nehon agertu ez den zer erranik gutxi egon jada, eta ezin jakin hau agertuko denerako zertan egonen den gaia, erremediorik ez. Horrela, esker beroak zuzendu nahi nizkioke azken asteetan hainbat mailatan egunerokotasun geza inarrosi duen... [+]


2017-10-22 | Ibai Trebiño
"Aldebakarreko independentzia aldarrikapena borroka berri baten hasiera baino ez da"

Kataluniako afera “arretaz” eta “interes handiz” jarraitzen ari dela aitortu digu Kan Taniya Abkhaziako atzerri ministro ordeak (Sukhumi, 1987). Abkhaziak aldebakarreko independentzia aldarrikatu zuen 1992an eta Georgiarekin izandako gerraren ostean, zazpi urteko blokeoa eta nazioarteko aitortzarik gabeko 16 urte luze bizi behar izan zuten. Ia 25 urte geroago, Kaukasoko herrialdearen independentzia prozesua ezagutu nahi izan dugu bere eskutik.


2017-10-20 | ARGIA
PP-PSOE akordioa: hauteskundeak urtarrilean eta Mossoen eta TV3-en kontrola bereganatzea

Kataluniako bi milioi herritar baino gehiagok autodeterminazio erreferendumean bozkatu zuten urriaren 1ean, Espainiako Estatuko poliziaren eraso larriei aurre eginez. %90 inguruk baiezkoaren alde bozkatu zuen. Geroztik, mahai gainean da Katalunia estatu independente izateko aukera. Unean uneko gertakariak jarraitzen ari gara.


2017-10-17 | Xabier Letona
Errepresioa ala elkartasuna

 Jordi Sanchez eta Jordi Cruixarten espetxeratzeak beste jauzi bat ekarri du Espainiaren lasterketa errepresiboan, lehenbiziz espetxeratu baititu Kataluniako independentistak, kalean helburu horren aldeko manifestazioak egiteagatik.


2017-10-17 | Estitxu Eizagirre
CDRak: Kataluniakoa berezi egiten duen herritarren defentsa

Errepublikaren Defentsarako Komiteak auzoko asanbladak dira: bertan herritarrak elkartzen dira, Espainiako Estatuaren errepresioari aurre egiteko eta desobedientzia ekintzak burutzeko. Graciako CDR bateko kideak azaldu digu nola antolatu diren orain arte eta egokitzeko fasean daudela.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude