"Optika politizatu nuela eta nire kalterako izango zela esaten zidaten"

  • Euskararen Egunean jasoko du Kepa Mendiak (Gasteiz, 1952) Durangoko Azokan Argizaiola saria,  euskal kulturaren alde egindako lanagatik.

Anakoz Amenabar @anamenabar
2016ko abenduaren 02a
Argizaiola saria jasoko du Durangon Kepa Mendiak (Alea)

Euskarazko komertzioa bultzatzen aitzindari izan da hiriburuan Kepa Mendia, familiaren Mendia Optika dendaren kudeaketa hartu zuenetik.   

Urteetan egindako "inurri lanagatik" jasoko duzu Argizaiola saria. 

Ustekabe handia izan da, ez nuen Euskal Herri mailako halako saririk espero, nahiz eta askoren lanaren ordezkari moduan izendatu nauten. Uste dut adinarekin baduela zerikusirik; sei saritu izan gara eta ni naiz gazteena.

Madrilen ikasi zenuen euskara, ezta?  

Bai, han hasi nintzen, ikasle nintzela, eta ondoren, Gasteizera etorri nintzenean gau eskoletan hasi nintzen, 1976an. Bazegoen  mugimendu handia garai hartan; bi talde handi zeuden, Olabide ikastolaren ingurukoa eta Joan Bautista Gamiz elkartearena, euskal eskola izatera pasa zirenak, eta hortan izan nintzen buru belarri. Gero Filologia ikasketak egiteko aukera izan nuen, Mitxelenaren eskutik, eta hori amaituta sartu nintzen optikan. Kartelak euskaratzen hasi nintzen, publizitatea euskaraz jartzen, euskaraz zekiten langileak hartzen...

Aurretik egin zuten halako lanik optikan? 

Aita ez zen euskalduna baina euskaltzale gogorra zen, eta hainbatetan saiatu zen. Euskal Jaia izeneko irratsaio bat zegoen Radio Vitorian, Jose Mari Sedanok urte askoan aurkeztu zuena, eta han hasi zen aita euskarazko mezuak zabaltzen.

Euskaraz publizitatea jartzen zuten bakarretakoak izango zineten orduan? 

Gasteizen bai, eta gainera gogoratzen dut "zoroa" esaten zidatela. Optika politizatzen ari nintzela eta nire buruaren kaltetan izango zela esaten zidaten. Ni hasi nintzen euskara sartzen etxean euskaraz egiten nuelako eta dikotomia horrekin ezin nuelako; ni euskalduna naiz etxean eta dendan, ahal dudan neurrian behintzat. Ez nuen merkatal estrategiarik, eta nire harridurarako, publizitate horrekin, beste optika guztietatik nabarmendu ginen, ezagun egin ginen, euskaltzaleak etortzen ziren, euskaldunak, eta onura ekarri zigun, kaltea ekarri beharrean. Eta, oraindik ere, bezero euskaldun pila bat ditugu; bost bezerotatik birekin euskaraz egiten dut buruz buruko lanean, ikusmen graduazio lanean.

Euskarazko testuak ere badituzue graduazio lanetarako, ezta?

Bai, behin Cervantesen El Quijote ikusi nuen graduazioa egiteko erabiltzen diren testuetan, eta euskaraz jartzea ere horren zaila ez zela izango pentsatu nuen. Atxagaren Obabakoak-ekin hasi ginen eta geroztik beste hainbat izan ditugu.

Zeinek esan behar du euskarazko lehen hitza, bezeroak ala dendariak?

Nik kartelez josita daukat mahaia kar kar, aski da sartzea konturatzeko nirekin euskaraz egin daitekeela. Askotan pentsatu dut erdalduna zela eta erdaraz hastea, eta bezeroak euskaraz egitea; sarritan aski da keinu bat edo  hitz bat euskarara pasatzeko.

Gaur egun, bestelako erosketak euskaraz egiten dituzu Gasteizen?

Nik garbi uzten dut euskalduna naizela eta zerbitzua ere hala nahi dudala. Denda handi samarretan, batez ere, galdetzen dut ia dendari euskaldunik ote dagoen. Hemen sortua naiz, ongi ezagutzen dut, eta 70 hamarkada inguruan euskara ez zen entzuten; jende askok ez zuen jakingo hizkuntza hori bazenik ere, eta gaur egun edozein tokitan entzun daiteke euskara. Poliki bada ere euskara erabilera gora egiten ari da Gasteizen;  esango nuke orain  arte mirakulu bat izan dela, eta hemendik aurrera beste bat behar dela. Erronka "alimalekoa" da, Iparraldean esaten den bezala.

Zer behar da beste "mirakulu" horretarako?

Behar dira euskal ekintzaileak. Instituzioak badituzte beste gauza batzuk gogoan, atzetik doaz beti,  eta uste dut euskal ekintzaileei dagokiela hasitako bide honi jarraipena ematea. Euskal ekintzailea niretzat da euskaraz bizi den ekintzailea.

Erronken zuhaitza jarriko du Aleak larunbatean? Zer erronka idatziko duzu? 

Euskara aldetik uste dut urte askotako lanaren emaitza lortzekotan garela, eta niretzat hori litzateke ikaragarria: Euskararen Etxea eta Antzokia. Badakit arazoak daudela, baina eskatuko nieke euskaltzale guztiei eta tartean dauden guztiei malgutasunez jokatzeko, eta euskara helburu izanik, konpontzeko. Ez genuke barkamenik izango hori pikutara badoa.

Albiste hau Arabako Aleak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAk.

Kanal hauetan artxibatua: Euskara Araban  |  Gasteiz  |  Publizitatea

Euskara Araban kanaletik interesatuko zaizu...
2017-01-22 | Estitxu Ugarte
Jauzi egiteko aukera Araban

Arabarren %20 elebidunak dira baina hiru laurdenarentzat gaztelania da lehen hizkuntza; ikerketa batek berretsi du aukera dagoela errotuta dauden hizkuntz ohiturak aldatzeko eta euskararen erabileran urrats handiak egiteko.


2017-01-17 | Topatu.eus
Arabako gazte euskaltzaleen topaketak egingo dituzte urtarrilaren 28an Gasteizen

Esperientziak trukatzeko asmoz egingo dute jardunaldia, "Arabarra, gaztea, eta euskaltzalea. Bai eta zer?" lelopean. Arabako kuadrilla guztietako gazteak hurbilduko dira Oihaneder Euskararen Etxera.


Geu elkartea etorkizuneko Gasteiz euskalduna irudikatzen

25 urte beteko ditu 2017an Geu elkarteak eta urteurrenaren karietara Zeu zara Geu gogoeta saioak antolatu zituen iragan udazkenean, urriaren 22an eta azaroaren 5ean eta 19an Oihaneder Euskararen Etxean. Hogeitaka lagunek 25 urtean egindako bidea baloratu zuten, baina, oroz gain, etorkizuneko Gasteiz euskalduna irudikatu zuten, eta balizko Gasteiz euskaldun horretan, Geu elkarteak bete beharko lukeen egitekoaren inguruan ere gogoeta egin. Elkarteko bazkideez gain, bertan bizi diren beste hainbat... [+]


2017-01-13 | Arabako Alea
Esperientziak trukatzeko bilduko dira Arabako gazte euskaltzaleak

Arabarrak eta aldi berean euskararen alde egiten duten gazteak badirela aldarrikatzeko asmoz, Arabako gazte euskaltzaleen topaketa izango da datorren urtarrilaren 28an Oihaneder Euskararen Etxean.


Etxeko altxorra eskolan galduko ote dute?

Gasteizko Udalaren eskariari erantzunez, Kultur Kabia enpresak Vitoria-Gasteizko gurasoekin euskararen transmisioaz eginiko ikerketa kualitatiboaren ondorio txostena ondu zuen. Bikote euskaldunak, erdaldunak, mistoak eta etorkinak elkarrizketatuta, lehen eskuko informazioa biltzea eta haiek transmisioaren garrantziaz jabetzea zen helburua.


2016-11-11 | ARGIA
Konpromiso uholde txiki bat Euskararen Egunean, Aiaraldean

Euskaraz egiteko konpromiso txikiak eta handiak hartuko dituzte Aiaraldeko bederatzi udalerrietako norbanako eta entitateek. Konpromisook Euskararen Egunean, abenduaren 3an, jakinaraziko dituzte.


2016-11-10 | ARGIA
Zer galdetuko zenioke Jone Goirizelaiari?

Eskarmentu handiko abokatu eta politikaria sakonean eta gertutik ezagutzeko elkarrizketa irekia izango dugu ostiralean Gasteizen, Oihanederrek, Arabako Aleak eta ARGIAk elkarlanean antolatutako ekitaldian. Publikoak bertatik bertara eta sare sozialen bidez ere parte hartu ahal izango du.


2016-11-09 | Txerra Rodriguez
Portaerak matxinatzeko gidak

Egia estiloa hedatzen ari zela esan zigun orain ez asko Onintza Irureta kazetariak. Eta hala da, Donostiako auzoetatik inguruko herrietara (Lasarte, Astigarraga, Hernani) eta periferietara (Agurain) salto egin du delako Egia estiloak.


Gasteizko herri borroken harrotasuna

1976ko langile asanbladak, Errekaleor auzo askea, Gora Gasteiz! mugimendua… Hiriko eta auzoetako elkartasun eta inkonformismoa agerian utzi duten esperientziak bildu ditugu hiru emakumeren ahotsetik Oihanederren.


2016-08-01 | Arabako Alea
Gasteizen euskaraz bizitzeko dekalogoa aurkeztu dute

Jaietan eta urte osoan euskaraz bizitzeko nahia adierazi dute Gasteizko hainbat eragilek eta erakunde publikok eta horretarako 10 puntuz osatutako dekalogoa aurkeztu dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude