Nola kalkulatzen dira pentsioak? PPk 2013tik martxan jarritako tranpa

  • Fatima Bañez Espainiako Gobernuko Enplegu ministroak erretiro pentsioen balioa kalkulatzeko neurri berri bat proposatu izanak polemika eragin du; pentsio-sisteman aldaketa handia ekar dezakeelako.

Miren Osa Galdona @Mirentx_U
2018ko urtarrilaren 17a
Urtarrilarem 8an manifestazioa egin zuten Errenterian pentsio duinak eskatuz. Irudia: @ELAOarsoBidasoa

Baina pentsioen inguruko eztabaidan badago puntu bat gutxitan aipatzen dena: nola aldatu den haien balioa kalkulatzeko modua, Kontsumorako Prezioen Indizea (KPI) aintzat hartu ordez, PPren gobernuak asmatutako indize batekin egiteko.

2013an PPk zeresan handia eman zuen pentsioen erreforma bat ezarri zuen: erretiro-pentsioak KPIren arabera kalkulatzea baztertu zuten.

Horren ordez ezarri zuen sistema berria formula matematiko konplexu baten emaitza da. Besteak beste, Gizarte Segurantzak jasotako diru kopurua edo pentsioen batez bestekoa hartzen ditu faktore gisa errenten balioa zenbatekoa izan behar den jakiteko. Baita langileen bizi itxaropena ere.

Arazoa hemendik aurrera hasten da: PPren politiken ondorioz, Gizarte Segurantzaren Sistema gainbeheran dago eta honek zuzenean eragiten du erretiro pentsioen balioa kalkulatzeko orduan. Besteak beste,  2017-2022 epealdirako aurreikusi da pentsioen balioen eboluzioa negatiboa izango dela.

Mariano Rajoyren taldeak horrelako kasuak gerta zitezkeela aurreikusita, beste neurri bat ere hartu zuen: erretiro pentsioen indizea negatiboa den garaietan, errentak %0,25 igotzen dira modu automatikoan.

Kontua da KPI kontuan hartuko balitz, orain dela bost urte arte egiten zen bezala, aurreikuspenak hobeak izango liratekeela 2018-2022 urteetan. Hau da, egungo sistemak %0,25eko igoera ezartzen die pentsioei modu zuzenean, baina hazkundea nabarmenagoa izango litzateke KPI izango balitz kalkuluen faktore nagusia: 2022rako %1 eta %2 arteko igoera izango duela espero da.

Gauzak horrela, eta aurreikusitakoa betetzen bada, pentsioak bizi- kostuaren azpitik egongo dira datozen lau urteetan.

 Argi ikusten da aldea kasu praktikoekin azalduta: 800 euroko pentsioa duen herritar baten diru sarrera 12 euroan igoko da lau urte barru egungo sistemarekin. KPI kontuan hartuz gero, 80 euro igoko litzake.

 

 

 

 

 

Kanal honetan artxibatua: Pentsioak

Pentsioak kanaletik interesatuko zaizu...
2018-02-22
"Pentsio duinen" alde milaka lagun atera da kalera Hego Euskal Herrian

Pentsioen igoera KPI kontsumo-prezioen indizeari egokitzeko eskatu dute milaka lagunek Hego Euskal Herriko hiriburuetan. 


Aurten pentsioek %0'25eko igoera izan dutela salatu dute Iruñean Krisiaren Aurkako Adinekoek

2017an Kontsumoaren Prezio Indizea %1’1 igo den bitartean, 2018an pentsioaren igoera "onartezina eta barregarria" dela kritikatu dute. 


2018-01-30 | ARGIA
Pentsio duinak eskatuz kontzentrazio jendetsua egin dute astelehenean Bilbon

Bilboko udaletxe inguruetan protesta jendetsua burutu dute adinekoek astelehen eguerdian. Hirugarren astez jarraian mobilizatu dira, whatsapp eta sare sozialen bidez elkarri deialdiak zabalduz.


2018-01-21 | Juan Mari Arregi
Pentsioak bermatzea

Pentsioak informazioaren zurrunbiloaren erdian daude.


2017-12-31 | Sub Coop
Kalea gurea da

17 orduko debatearen ondoren eta 8 botoko aldearekin, Argentinako Diputatuen Ganberak pentsio erreforma onartu du: alegia, pentsioak %13 murriztuko dituzte gutxienez, eta ezgaitasunengatiko laguntzak ere txikituko dituzte. Biolentzia parlamentarioari indartsu erantzun diote kalean: protesta handiak, lapiko-jotzeak eta  greba orokorra. Herrialdeko demokraziaren 34 urteetan izan den gatazkarik biolentoenak bizi izan omen dituzte, gas negar-eragileak, gomazko balak eta harriak tarteko.


Mateo efektua eta adina: pentsioen paradoxa

Bismarck izan zen XIX. mendean gaurko pentsio sistemaren eredua sortu zuena, belaunaldien arteko elkartasunean oinarriturik hain zuzen ere. Ekuazioa oso sinplea da, enplegua duten gazteen egoera ekonomikoa adinekoena baino hobeagoa denez, eurek egindako ekarpenen bidez ordainduko dira adinekoen pentsioak.

Adin piramidea edota bizi esperantzaren eraginak alde batera utzita –ez dira bigarren mailakoak–, gaur egun neke zantzu nabarmenak azpimarratu ditzakegu eredu honen baitan, are... [+]


2017-06-06 | Zergatik Ez
Pentsioak EH independentean
MULTIMEDIA - solasaldia

Euskal Herri independienteak pentsioak ordaintzeko ahalmenik izango al du? Espainiaren bermeak hobetzea lortzerik ba al dago EH independientean? Eñaut Apaolazak BAI eta BAI erantzun die galdera hauei Antiguako Zergatik Ez taldeak antolatutako lehen hitzaldian.

 


2017-04-04 | ARGIA
Pentsio publiko duinen aldeko mobilizazioak iragarri dituzte

Eusko Legebiltzarrean egindako prentsaurrekoan pentsionisten hainbat elkartek Eusko Jaurlaritzari eskatu diote "osatu" ditzala euskal herritarren pentsioak. Manifestazioa egingo dute ostiralean Gasteizen.


Maria Gorospe Erdozia [pentsionista]
"Pentsio sistemaren krisia batik bat emakumeok ari gara nozitzen"

Maria Gorospe Erdozia naiz, 69 urteko iruindarra, eta beste pentsionista asko bezala, gorriak ari naiz ikusten. Hilean 600 euro inguruko pentsioa jasotzen dut, eta horrekin, gaur egun, ezin naiteke bizi. Hartara, lan egitera behartuta nago.


KPIaren araberako Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta: zigor bikoitza emakumeentzat

Kontsumo Prezioen Indizearen (KPI) arabera gaurkotuko du Eusko Jaurlaritzak Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta (DSBE). Euskal Autonomia Erkidegoan, DSBEa eskatu behar duten pentsionistetatik %68 emakumeak direla azaldu du LABek.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude