argia.eus
INPRIMATU
Jean-Louis Hurst kazetaria hil da, Aljeriako gerrako desertorea
  • Jean-Louis Hurst kazetari eta Aljeriako kolonialismo frantsesaren kontrako ekintzailea hil da aste honetan.

Gorka Bereziartua Mitxelena @gorka_bm 2014ko maiatzaren 15
Hurst 1981ean telebistako programa batean (irudia: Le Monde).

1935ean Nancyn jaioa, Hursten bizitzak hasiera-hasieratik eduki du gerrarekin zerikusia Le Monde egunkariak idatzi duen hil-berrian irakurtzen denez. Aita erreserbako militarra zuen, 1939an mobilizatua. Frantziako porrotak onartu ez eta Aljeriara eraman zuen familia osoa, han nazien kontra borrokan jarraitu nahi zuten ofizialekin bat egiteko. Gerra amaiturik baino ez da itzuliko Hurst Europa zaharrera, Alsaziara.

Nerabezaroan lagun aljeriar batek hurbilduko du errealitate kolonialaren gordinera eta 18 urte bete ondoren Ekialde Hurbiletik egingo duen bidaia bati esker, nazionalismo arabiarra eta komunismoaren uztarketa ezagutzeko parada izango du. Israelen portaera eta Aljeriako kolonoena oso diferentea ez dela pentsatzeko arrazoiak ere emango dizkio bidaia horrek; eta Frantziara bueltan, aitarekin haserretuko da, Dien Bien Phuko batailan Frantziak Vietnamgo iraultzaileen aurka jasandako porrotarengatik larrituta ikusten duelarik.

Desertorea

Frantziako alderdi komunistako kide egingo da eta partiduaren kontsignari jarraituz, zerbitzu militarrari ekingo dio 1957an. Baina nahiko azkar jabetuko da alderdiak, Aljeriari dagokionez, posizio nahiko epela daukala. FLN babestu behar dela uste du Hurstek eta PCFk “bakea” lortu behar dela baino ez dio. Horregatik, 1958an, armadak Aljeriara joateko deia egiten dionean, desertore bilakatzen da.

Jeune Résistance mugimendua jarriko du abian beste desertore batzuekin elkarlanean: “Aljeriako gerrari eta faxismoari” aurre egiteko plataforma, intsumisoak eta desertoreak antolatzeko helburua izango duena. Mugimendu horren emaitza esanguratsuetako bat izango da “121en manifestua”, besteak beste Simone de Beauvoirrek eta Jean-Paul Sartrek sinatua, Aljeriako gatazkan intsumitzeko eskubidea aldarrikatzen zuena.

“Maurienne” ezizenarekin sinatuta argitaratuko duen Le Déserteur liburua izango da urteotan Hurstek utziko duen beste lan nagusia. Kolonialismoaren kontrako aldarrikapentzat har daitekeen testu hori eskandalagarria izan zen Frantziako sektore kontserbadoreenentzat eta liburua publikatu zuen Minuit argitaletxeko editorea epaileen aurrera eraman zuten, baita kondenatu ere.

Libération egunkariko kazetari

1960ko hamarkadak aurrera egin ahala Hurst aldendu egin zen berak sortutako mugimendutik, kideak trotskismora hurbiltzen ari zirelako. Aljeriako gerra amaitu ostean armadara itzuli, zerbitzu militarra bukatu eta ezkondu egin zen. 1972tik aurrera Libération egunkarian jardun zuen kazetari.

Asteartean hil zen Villejuifen, Parisen aldirietan dagoen Val-de-Marne departamenduan.