Ildo politikoa bideratu presoak noraezean utzita

  • Egilea preso ohia da eta Langraitz bidea jorratu duten presoen taldekoa. Euskal preso politikoak espetxetik ateratzeko, lehenik ETA desagertu beharra ezinbesteko ikusten du. Urteroko manifestazio sinbolikoak “erritualak bihurtu direla” uste du.

Carmen Gisasola Solozabal
2017ko martxoaren 30a
"Badira legedi berezia aldatuta presoak kalean diotenak. Ez da egia. Legedi arruntean ere presoaren jarrera baloratzen da onura penitentziarioak lortzeko".

Bost urte dira ETAk borroka armatua baztertu behar izan zuela. Derrigortuta, gizarteak behartuta, ezker abertzaleko oinarri sozialak behartuta, baina baita ere polizialki eta borroka armatuarekin jarraitzeko tematurik zirenen erruen eraginez behartuta. Erakunde armatu batentzat egoera ezin baldarragoan, ezer lortu ezinean eta presoak kartzelan utzita.

Badakigu Madrilen dagoen gobernuaren jarrera zein den. Izena besterik ez den ETAren bukaera nahi duten bezala kudeatzen ari dira. Orain dela bost urte Madriletik beste jarrera bat espero zela batzuei entzutea harrigarria da. Errealitatetik kanpo bizi ziren ala? Kartzeletan, bagenekien muturreraino eraman gintuzten porrotaren zuloan zer zegoen.

Kalean “amnistiaren norabidean…” diotenean, kartzeletan noraez luze baten aurkitzen dira, urteak luzeagoak egiten dira inolako perspektibarik ez dagoenean, apatia nagusitu da. Kalean aldiz, Ezker Abertzalearen ildo politikoa ETArik gabeko fase berrira berehala egokitu da, zarata handirik gabeko politika normalizatuan, Madrilen ere gustura murgildua, zeharo instituzionalizatua eta burgestua.

Izugarrizko desproportzioa dago kalean bizitzen dena eta presoak bizitzen ari diren egoeraren artean. Arazo larri honen aurrean ez da zilegi betiko leloak errepikatzen jarraitzea. Urteroko manifa sinbolikoak erritualak bihurtu dira, egun pasak, lagunekin elkartu, trago batzuk hartu… Alternatibarik gabeko hainbat bazkari eta festekin, presoak bizitzen ari diren egoeraren desproportzioa areagotzea besterik ez da lortzen. Ez da broma. Jarrera eroso horien kostua presoek eta haien senideek ordaintzen dutelako.

Beraz, ez du zentsurik ETAri bukaera itxurosoagoa emateko ahaleginetan denbora galtzea. Errealitatea asumitu behar da eta behingoz behar diren erabakiak hartu. Ildo politikoan egin zen bezala.

 

Armagabetzea. Munduan ez dela inoiz gertatu armagabetzea nahi eta Gobernuak paso egitea… Bai zera, munduko beste tokietan bezala, badakigu gure aurrekoek zer bizi behar izan zuten 36ko gerra galdu ondoren. Armak erabiliz irabazi edo negoziatzeko ahalmena galtzen bada badakigu zer datorren, ez gara inozoak. Are gehiago armak eta militanteak hein handi batean kontrol pean dituztenean. Nahi dutenean komunikabideetan titularrak ateratzeko erabiltzen dituztenean. Hobe da ETAk armak desegin eta erabileratik kanpo jartzea bere betirako desagerpena gizarteari adieraziz.

Oraindik badira esaten dutenak ETA ezin dela desagertu presoen egoera konpondu arte. Ez du zentsurik, begi-bistakoa denean bereziki presoentzat bihurtu dela sekulako zama ETAren garaiz kanpoko biziraupen nekosoa. Gainera, gaur egun ETAren izena erabiltzen dutenek ez dute ETAren izana ordezkatzen. Aldiz, presoen egoera kudeatzeko ETA erakunde armatuan ardura izan duten militante asko daude kalean, etxean. Horiek hobeto ordezkatuko dute desagertu behar den ETAren izana presoen gaiari aurre egiteko.

Badira legedi berezia aldatuta presoak kalean diotenak. Ez da egia. Legedi arruntean ere presoaren jarrera baloratzen da onura penitentziarioak lortzeko. Egindakoaz harro dagoela esaten jarraitzen duena zigor osoa bete arte nekez aterako da. Gainera, zaila izango da legedia aldatzea yihadismoaren eraginez Europako beste herrialdetan legedia gogortzen ari direnean. Hortaz jabeturik, badira presoen aldeko egituretan bizimodua egin eta presoak independentziaren bidean aterako direla esaten dutenak. Harrigarria.

Duela zazpi urte, borroka armatua uztea, egindako mina onartzea eta legediak ematen zituen aukerak duintasunez jorratzea izan ziren Langraiz bidearen oinarriak. Gero PPko gobernuak geldiarazi zuen. Egun, Langraiz bidearekin ezberdintzeko marra gorriak jartzen tematzen dira maltzurkeriaz batzuk. Madrilen muturreko sektore batzuen antzera, legediaren interpretaziorik partzialena eginez, damua eta salaketa mamuekin bueltaka ari dira presoek eman ditzaketen urratsak blokeatuz. Nahiz eta ondo jakin ez dela salaketarik eman eta legedian ez dela derrigorrezkoa. Ondo dakiten bezala damua termino politiko-juridikoetan edo irain gisa erabiltzea gauza bat dela eta beste kontu bat norberak edo erakunde batek egindakoaz egiten duen balorazioa, bizitzaren beste edozein arlotan egiten den bezala.

Presoen egoera konpontzen hasteko ETAren fasea itxi behar da. Presoak direlako ETAren desagertzea benetan behar dutenak. Desagertu, giza eskubide guztien urraketei buruzko hausnarketa kritikoa eginez. Besteek zer egingo zain egon gabe. Gure gizarteari zor diogulako, politika normalizatuan aurrerapausoak emateko beharrezkoa delako, bortizkeriaren eraginez gehien sufritu dutenen elkarbizitzan lagunduko duelako eta, bide batez, presoen egoera zaila bideratzen hasteko oinarria delako. Beste giro sozial eta politiko bat sortuz legedia malgutasunez aplikatzea ahalbideratuko duena. Eta horrek lagunduko die, parametro horietan kokatu nahi duten presoei, irtenbidea jorratzen. Independentzia edo amnistiaren zain egon nahi dutenek bide horretatik jarrai dezatela baina ez dezatela inoren askatasuna oztopatu.

Artikulu hau 'Aktualitatearen Gakoak' argitalpenean argitaratu da


Aktualitatearen Gakoak 2017 kanaletik interesatuko zaizu...
Begira al dezakegu etorkizunera itxaropenez?

Joseba Azkarragak uste du badirela arrazoiak 2017a konponbidearen urtea izango dela pentsatzeko. Besteak beste, gehiengo berriak ikusten ditu Gasteizen, Iruñean eta Madrilgo legebiltzarretan eta hori baliatu behar dela dio.


2017-03-29 | Xabier Letona
EAJ-PSE: egonkortasuna ardatz, ezer alda ez dadin

EAJk eta PSE-EEk Eusko Jaurlaritzarako lotutako koalizio gobernuak azken legealdiko doinu lasaiarekin jantzi du datorrena ere. Aurrekoaren jarraikortasuna izango da nagusi. Ekonomia eta enplegua ardatz, EAJk azken urteetan saldu duen egonkortasuna indartzen saiatuko da bikote historikoa. PPk, gainera, indartu egin dezake  egonkortasun hori. Eta tentsiorik gabeko giro horretan, jeltzaleek estatutu berri bat bideratu nahi dute.


2017-03-09 | Andeka Larrea
Titaniozko burbuila. Guggenheim Bilbao: 20 urte

Museoaren irekiera ikusgarritik hogei urte pasa direnean, planeta-estaldura mediatiko eta guzti, denborak ematen digun distantzia kritikoari esker bere kultura eginkizun eta esanahiaz hausnartzeko aukera paregabea irekitzen zaigu.


Aldaketak babes sistema sozialean

EAEn, aldaketa fase bete-betean da gizarte babes eredua.


Asanblada eta kanpalekua. Politika, bestelako munduak sortzeko

Zergatik ez du Nuit Debout frantziarrak M15 espainiarraren irismenik izan? Elementu guztiak zeuden (eta daude) mahai gainean: alderdi sozialistaren beste eraso bat lan eskubideen aurka ("Loi travail"), egonezin sakona eta "zerbait gerta zedin" guraria giroan. Bazirudien République plazako kontzentrazioak bilduko zituela egonezin eta gurari horiek, mugimendu indartsu bati (edo batzuei!) bide emanez. Baina Nuit Deboutak ireki duen aukera handia izanik ere eta batere... [+]


2017-03-03 | Malen Aldalur
Legearen mugetatik askatu nahian

Ari dira bazterrak mugitzen. Chrysallis Euskal Herria elkartea sortuta, ume transexualak lehen lerrora ekarri dituzte. 2016an ikastetxeetarako material didaktikoa prestatu dute. Nafarroako prozedurek transexuala patologizatzen segitzen dute, baina bestalde, haur transexualak dauden eskoletarako plan integrala prestatu dute. Espainiako Estatuko lehen adibidea da. EAEn berriz, hezkuntza eta familia arreta espezializatuan asko dagoela egiteko uste du Chrysallis elkarteak.


2017-03-03 | Esti Redondo
Elikadura: joerak arau bihurtzeko beharra

Elikagaien komertzializazio bide laburrak eta janari osasungarria joera bihurtu omen dira, baina baserritarrek zer diote horren inguruan?


Nork egin behar ditu euskararen politika publikoak?

Euskararen normalizazio prozesua ez da beti krisian egongo. Bukatzeko bidean doa, adibidez, Egian, Agurainen, Lasarte-Orian, Hernanin eta Astigarragan. Norabidea markatzen ari diren herri-bideetako seinaleak dira. Autopistetako peajeek ilarak sortzen dituzte oraindik, ordea. Nor ari da aurrera begirako lanean? Eta nor dago, begirada tolerante eta kontsentsuzale barkaberaz, atzeguardiatik begira?


Ur nahasiak ikasgeletan

Hezkuntza arloan, Hego Euskal Herrian LOMCE legeak markatu du azken urteetako dinamika eta epe laburrean behintzat hala izaten jarraituko du. Hala, ikasturte honetan ere, Jaurlaritzaren Heziberri planak eta bestelako adabakiek puntu batzuen eragina arindu arren, Madrilen popularrek egositako legea aplikatuko da gure ikastetxeetan.


Arcelorrek labea itzali eta sua piztu du

Euskal Herrian altzairua ekonomiaren motorretako bat izan da Trianoko mineralarekin egindako totxoak esportatzen zituzten garaitik. Egun, altzairugintzaren pisua ez da hainbestekoa, baina bai sinbolikoa. Arcelor Mittalek Zumarragan eta Sestaon dituen lantegien itxierak azken urteetako krisiak indar produktiboan utzitako zaurietan sakondu du eta eztabaida piztu du administrazio autonomikoek eraman beharreko  industria politikaz.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude