Ia 6.000 milioi euroko zorretik 171 kitatzea eskatu dio Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari

  • Horixe da Nafarroako Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari eskatzen diona: legealdi honetan ordaindu beharreko zorraren zatitik 171 milioi euroko kitapena egitea bankuekin, hauei zor zaien zati bat ilegitimo edo onartezintzat joz.

Xabier Letona @xletona
2017ko ekainaren 29a
Parlamentu Sozialaren mobilizazio bat bankuen erreskateak salatuz. (Arg.: Parlamentu Soziala)

Parlamentu Soziala 30en bat elkartek osatutako elkargunea da eta beren helburua diru publikoaren finantzak kontrolatzea da. Hilaren 21ean parlamentu honetako ordezkari Javier Onieva eta Joan Josep Bosch egon ziren Legebiltzarrean eta Nafarroako Gobernuaren zorraren auditoria egitea eskatu zioten. 2000-2015 urteetan pilatutako zorra aztertu dute eta haien ustez amortizazio eta interesetan ordaintzen ari diren kopuruetatik 171 milioi euroren kitapena negoziatu beharko litzateke bankuekin.

Nafarroako Kontuen Ganberak Nafarroako Gobernuari zorraz egindako txostena azaldu zuten. 2015aren amaieran gobernuak 3.322 milioi euroko zorra zuen, hau da, urteko bere aurrekontua baino pixka bat gutxiago. Horietatik 1.786 milioi zor publikoaren jaulkipenak dira eta 1.076 milioi banku maileguak.

Ia 6.000 milioi euroko zorra

Hala ere, Boschek azaldu zuenez, zorra “prentsan azaltzen den hori baino handiagoa da”: Gobernuak baditu 149 milioi euro enpresei egindako abaletan eta Sodenak –abalak eskaintzen dituen enpresa publikoak– beste 340 milioi. Horrez gain, jubilatutako funtzionarioei beste 2.100 milioi euro zor zaie pentsiotan. Hau da, bere esanetan Nafarroako Gobernuak gaur egun ia 6.000 milioi euroko zorra du.

Onievaren eta Boschen ustez, legealdi honetan 171 milioiko kitapena egin daiteke bankuekin. Zertan oinarritzen dira hori eskatzerakoan? Garai batzuetan interes altuegiko maileguak egin direla –arrisku primetan oinarrituta, esate batera–; Foru Gobernua kaltetu zuten swapen operazioak egin zirela; edo finantza manipulazioak, adibidez Europako zazpi banku garrantzitsuenek egindako euriborraren manipulazio ezaguna.

2000-2015: 900 milioi ordainduak interesetan

Boschek azaldu zuen 2000tik 2015era Nafarroako Gobernuak 900 milioi euro ordaindu dituela interesetan, batez ere arrisku prima oso altuengatik. Gogor salatu zuen Europako Banku Zentralak (EBZ) nola mantentzen duen banku pribatuen sistema: “EBZk maileguak gobernuei zuzenean egin beharrean, bankuei egiten dizkie eta gero hauek gobernuei”. Esate batera, urte luzez, EBZk %1eko interesa kobratu die bankuei eta gero hauek %5 edo %8 gobernuei, arrisku primaren arabera.

Kasu zehatzagoak ere azaldu ziren agerraldian. Alvaro Miranda kontseilariak (UPN) eta Enrique Goñik (CAN) swap formatuan sinatutako 4,9 milioi euroko mailegua gogor kritikatu zuen Boschek. Kasu hauetako batzuk zigortu ditu jada justiziak Espainiako Estatuan, argudiatuz bankuen botere abusua egon zela, bezeroak ez zituelako kontrolatzen oso gaitzak diren mailegu molde hauek. “Baina hori ez zen Nafarroako Gobernuaren kasua –dio Boschek–, beraz zer nahi zuen Mirandak, Gobernua kaltetzea CANen mesedetan?”.

Aldaketaren gobernua definitu zuenarekin haserre zegoela ere aipatu zuen Boschek, honek ez duelako inongo zaratarik ateratzen zor ilegitimoaren gaiarekin. Swap-en aferarekin zehatzagoa izan zen: “Nafarroako Gobernuaren eskuetan utzi ditut bi peritu txosten epaitegietara eramateko eta ez du ezer egin”; bere ustez kasua ia irabazita legoke.

Alderdiak zuhur

Ez dirudi une honetan zorraren auditoriaren gaiarekin zarata handiegirik egin nahi denik. UPN, PSN eta PP aurkakoak dira. Geroa Baik egoera aztertu behar dela zioen batzorde honetan, baina Mikel Aranburu Ogasun sailburuak aurreratu du jada legealdi honetan Gobernuari dagozkion zorrak ordainduko direla. EH Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerrak ausardia eskatu diote Gobernuari gaia aztertu eta bankuekin kitapenen bat negozia dezan. Parlamentu Sozialeko kideek kritika zorrotza egin zieten Legebiltzarrari eta alderdi politikoei, eta gaia ikertzen jarraitzeko eskatu: “Zuek badituzue bitartekoak, guk ez”.

Zorraren auditoriaren Legebiltzarreko lan taldean egin zen Parlamentu Sozialeko teknikarien agerraldia ekainaren 20an, Ahal Duguko Laura Perez parlamentariaren gidaritzapean. Foru Legebiltzarreko bideo zerbitzuan ikus daiteke agerraldia osorik. Teknikoa da, baina teknikariek oso argi azaltzen dituzte gai kanplexu hauek. ARGIAk elkarrizketa egin zion Joan Boschi 2014an, Ahal Duguk Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetan izandako arrakastaren ondoren. Gero Laura Perezen aurka lehiatu zen 2015ean alderdiko primarietan eta galdu egin zuen.


Zorra kanaletik interesatuko zaizu...
Kopenhagen Amager Bakke errauste planta, 'elefante zuri' berria

Aginte publikoek sustaturik altxatako eraikin oso handi, ospetsu eta garestia, aldi berean bere ustiapen edo mantenuan zama ekonomiko bihurtzen dena, horra zer den ingelesez White elephant eta frantsesez Eléphant blanc izendatzen dutena. Hondakinetatik negozio egiten duten korporazioek Kopenhageko Amager Bakke erraustegi berria saltzen dute munduko aurreratuena delakoan. Aldiz, martxan jarri aurretik bihurtuta dago herritarrentzako buruhauste galanta.


2017-11-15 | Andoni Mikelarena
20.500.000 euroko zorra barkatu al zion Kutxabankek PSOEri?

Galdera horri erantzutera joan zen asteartean Kutxabankeko kontseilari ordezkari bat Espainiako Senatura. Hala ere, ez zuen argitu bankuak zorra barkatu ote zion Alderdi Sozialistari.


Dema itzela Irlandan: Apple eta mundu guztia versus gizon bakarra

Planetako jende burutsuenei uneoroko zoriona zerbitzatzen dien Apple multinazionalak Irlandan eraiki nahi du Europako datu biltegirik handiena, 850 milioi euroko inbertsioa datozen 15 urteetan. Ordaindu gabeko zergetan lehendik milaka milioi ostu dizkien arren, irlandar ia guztiek nahi dute Applek berriro hauta ditzan bere negozioetarako. Ez denek, ordea. Bada norbait jarraitzen duena epaitegietan borrokan urrezko sagarraren asmoaren kontra.


'Maria' urakanak baino lehen zorrak suntsitu du Puerto Rico kolonizatua

Irailaren 20an Maria 5. kategoriako urakanak astindu zituen Antillak, kategoria bereko Irma-k jipoitu eta hamabost egunera. Txikiziorik handienak jasandakoen artean dago Puerto Rico, teorian AEBen probintzia baina benetan konpainia yanki handien kolonia dena.  Zor publiko erraldoi baten atzaparretan harrapatuta, zikloiak eragindako kalteei aurre egiteko ahalmenik gabe bizirautera kondenatuta daude puertorricarrak. 


Harrisburg eta Detroit, bi udalerri erraustegiak kiebrara eramanak

AEBetako hiri handietako alkateek erabaki dute zaborrak erraustetik lortutako energia ez dela berriztagarria. Erraustegiak aspalditik ezagutzen baitituzte AEBetan, udal agintariak ohartuak dira labe erraldoiok zaborrekin batera herritarren zergak ere kiskaltzen dituztela urte luzeetarako, ondorengoei utziz kutsadura eta eskoriekin batera diru zor itzelak, Harrisburg eta Detroiteko jendeek ondo dakiten moduan.


2017-07-09 | Juan Mari Arregi
AHT: lotsak eta erantzukizunak

Eusko Jaurlaritzak, bost hilabete lehenago gonbidatu bazuten ere, ez zuen AHTri buruzko mahai-inguru batean egon nahi izan. Deseroso eta lotsatuta ote dago halako diru xahutzearen aurrean?


Urbaserrek 191 milioiko finantziazioa lotu du erraustegia eraikitzeko

Gipuzkoako erraustegia eraikiko duen Ekondakin konpainiak (Urbaser + Meridiam + Altuna y Uria+ Moyua + Murias + LKS/Mondragon) 191 milioi euroko finantziazioa lotu du, Cuatrecasas bulegoaren aholkularitzarekin. Bestalde, lehiaketan galtzaile ateratako FCCk auzitara eramango du kontratua.


Zor publiko bidegabeak Europako udalak eta jendeak ere itotzen ditu

Bruselan zortzi orduko eztabaida-maratoia burutu dute argitzeko nola estatuek beren gain hartutako zor ez-legitimoek murriztarazten dituzten zerbitzu sozialak eta herritarrak menpekoago egiten. Hirugarren Munduaren zorpetzea ikertzeko sortutako CADTM elkarteak salatu du orain korporazio handiek goi mailako politikariekin elkar hartuta finantza bonba bera darabiltela lehen munduko gizarteetan.


Azkenean Grexit, herrialdea eraitsi eta greziarrak zukututa gero

Europarrak entretenituta zeuden bitartean Trump eta Brexit-arekin, Grezia berriro hurbildu da bidegurutzera: otsailaren 20a baino lehen hitzartu behar du itun berri bat bere zor publiko ordain ezinaren hartzekodunekin edo eurotik –eta menturaz Europar Batasunetik– kanpo gera daiteke. 2008an lehertutako krisiak ez dizkio oraindik ezusteko gogorrenak eman Europari.


Gehiago pagatuko dute... gehien birziklatzen dutenek

Gipuzkoako agintariek Zubietako erraustegia eraiki eta ustiatzeko konpainia pribatuei eskaini dieten kontratuak lurralde hau kondenatzen du, errausketaren kalteak gutxienez 2051 arte nozitzeaz gain, azken zortzi urteotan lortutako aurrerabide osoa desegitera. Gehien murriztu, konpostatu eta birziklatzen duten udalerriak zigortzen ditu, kutsatzailenak saritzeko.


Eguneraketa berriak daude