Hiroshimatik 70 urtera, 15.850 arma nuklear dituzte bederatzi herrialdek

  • Hiroshiman eta Nagasakin bonba atomikoak jaurti zituztenetik 70 urte bete dira aste honetan. Bigarren Mundu Gerra amaitzear zela AEBk Japonen egindako sarraskia gogoratzen den egun hauetan, munduko bederatzi herrialdek 15.850 arma nuklear dituzte eskura. 

Garazi Zabaleta @tirikitrann
2015eko abuztuaren 06a
70 urte bete dira aste honetan Hiroshiman eta Nagasakin bonba atomikoak jaurti zituztenetik (argazkia: mx.tuhistory.com)

Egun, Errusia eta AEB dira, armamentu nuklearrari dagokionez, munduan nagusi: 7.000 buru nuklear baino gehiago dituzte biek. Fabrikazioan AEB da aitzindaria, eta historian pertsonen aurka arma nuklearrak erabili dituen bakarra ere bai.

2014ko Do not Bank to the Bonb informaren arabera, 411 banku erakundek finantzatzen dute munduko armamentu nuklearra, BBVA eta Banco Santander horien artean. 3.034 eta 830 milioi dolarretako inbertsioak egin dituzte banku horiek, hamar enpresa nuklearretan.

1968ko Arma Nuklearrak Ez Ugaltzeko Itunaren arabera, NBEko Segurtasun Kontseiluko bost kide iraunkorrek soilik eduki ditzakete arma nuklearrak. Hainbat informeren arabera, ordea, Pakistan, India, Israel eta Ipar Koreak ere badute armamentu nuklearra.

FundiPau bakearen aldeko erakundeko Jordi Armadansek adierazi duenez, egungo arma nuklearren suntsitzeko gaitasuna Hiroshima eta Nagasakikoena baino 100 aldiz handiagoa da. Globalki begiratuta, arma nuklearren kopurua 50.000tik gaur egungo 16.000ra jaitsi bada ere, hainbat potentzia nuklear bere armagintzaren modernizazio eta hobetze programetan murgilduta daude. 

Hiroshima eta Nagasaki, hondamendi nuklearraren adibide

Bigarren Mundu Gerra amaieran, 140.000 hildako eragin zituen Hiroshimako bonbak, eta 74.000 Nagasakikoak. 1945eko uztailaren 6an jaurti zuten lehen bonba, uraniozkoa, eta uztailaren 9an bigarrena, plutoniozkoa. Harry S. Truman AEBetako presidenteak eman zuen erasoa gauzatzeko agindua.

Urteak geroago, bizirautea lortu zuten biztanleen artean minbizia eta gaixotasun kronikoen kopuruak izugarri igo ziren, eta abortoak eta fetoen malformazioak ere ohiko bihurtu ziren, erradiazioen ondorioz. 

Kanal hauetan artxibatua: Arma nuklearrak  |  II. Mundu Gerra

Arma nuklearrak kanaletik interesatuko zaizu...
Nobel saria jaso du ICANek Oslon arma atomikoen debekua lortzeko lanagatik

ICAN Arma Nuklearrak Debekatzeko Nazioarteko Kanpaina koalizioak igandean jaso du Oslon Bakearen Nobel saria, urteotan egindako lan eta lorpenengatik. Sariak ohartarazpen sendo bat zabaltzen du, mundua sekula baino gerra giro beroagoa bizitzen ari den garaiotan.


2017-10-06 | ARGIA
Arma nuklearrak indargabetzeko kanpainak irabazi du 2017ko Bakearen Nobel saria

Arma hauen “eragin katastrofikoa” azpimarratu dute Bakearen Nobel saria ICAN elkarteari emango diotela jakinarazi dutenean. Horrez gain elkarte honek arma hauek debekatzeko egindako lan eskerga ere eskertu dute.


Trump eta Kimek nola ekarri gaituzten gerra nuklearraren atariraino

Ez zaie jaramonik egin behar Ipar Koreako diktadura barregarri uzten duten irudiei: herrialde txikiaren eta munduko potentzia nagusiaren arteko tirabirak 2017ko udan mundua eraman dute krisi atomiko larri baten ateetaraino. 1962an Kubako misilen krisian AEBek eta Sobietar Batasunak gerra atomikoa ia piztu zutenetik ez omen da hain egora arriskutsua bizi izan. Udazkena iristear, ez da ikusten nola baretu Ekialde urruneko sute arriskutsua.


Bonba atomikoaren aurkako emakumeen martxa prestatzen ari dira ekainaren 17rako

Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Ligak antolatu du bonba atomikoaren debekua aldarrikatzeko elkarretaratze erraldoia AEBetako New Yorken, ekainaren 17rako. NBEen batzar nagusian herrialde gehienak negoziatzen ari diren debekuari sostengu soziala eman nahi diote.


Arma atomikoak debekatzeko negoziaketak hasi dituzte Nazio Batuen Erakundean

Aste honetan zehar, martxoaren 27tik 31era, arma atomikoen debekuaz adostasunera iristeko negoziaketen lehen saioak ari dira burutzen New Yorken NBE Nazio Batuen Erakundearen egoitza nagusian. NBEko batzar nagusiak abenduan herrialdeen gehiengo handiaren botoz erabakitako negoziaketak dira. Potentzia atomiko handiak boikotatzen ari dira negoziaketa historikoa eta hedabide nagusietan ez da haren oihartzunik entzuten.


2017-02-05 | Edu Zelaieta
Botoia

Botoi gorriaren mamuak zeharkatu zuen gure haurtzaroa, gero eta urrunago dagoen 80ko hamarkadan. Nik ordukoaz gogoratzen dudanaren arabera, gerra hotzaren ondorioz, halako botoi gorri batzuk irudikatzen genituen munduko (eta batez ere munduaren) agintari ahaltsuenen bulegoetan. Esan gabe doa, iparramerikarrek egindako pelikulak lagun, errusiarrak hartzen ohi zirela mehatxu nagusitzat planetaren hondamen nuklearra ekartzeko.

Haurtzaroaren mamua berritu dit iparramerikarrek eskaini diguten... [+]


Txina hesitu ostean, haren kontrako gerrara nola garamatzaten

Abendu hasieran aurkeztu da Londresen John Pilger kazetari australiarraren dokumental berria: “Txinaren kontra datorkigun gerra”.  Haren arabera, AEBek urteak daramatzate Txina inguratzen base militarrez eta neoliberalek gaina hartu ahala militarrek galdu dituzte bonba atomikoa erabiltzeko erreparoak. Hedabide nagusien isiltasuna eta manipulazioa salatzen ditu kazetari mitikoak.


2017a izan liteke (edo ez) NBEk arma atomikoak debekatuko dituen urtea

Abendu honetan erabaki historikoa har dezake Nazio Batuen Erakundeko Batzar Nagusiak: berresten badu Armagabetze eta Segurtasun batzordeak urriaren 27an gehiengoz onartutakoa, 2017an hasiko dira negoziatzen mundu osoan arma atomikoak debekatzeko ituna. Kontra bozkatu duten potentziek –euskaldunok ordezkatzen gaituzten Espainiak eta Frantziak barne– lortuko ote dute zapuztea?


Frantziako 101 diputatu eta senatarik arma atomikoak debekatzeko erreferenduma eskatu dute

Frantziako legebiltzarreko 82 diputatu eta 19 senatarik sinatu dute –orain artean– arma atomikoen debekuaz herritarren iritzia erreferendum bidez galdetzeko eskaria. Horrekin sustatu nahi dute Nazio Batuen Erakundearen batzar nagusiak 2017an lehenbiziko aldiz debeku horretaz egingo duen debatea.


Palomares garbitu zuten militarrak, minbiziaren biktima 50 urte beranduago

The New York Times-ek argitaratu berri duen erreportajeak erakutsi du Palomareseko istripuaren ondoren garbiketa lanetan ibili ziren militar estatubatuarrek osasunean kalteak jasan dituztela, eremuko erradiazioarekiko esposizioagatik.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude