Hiriak euskararendako gakoa direla esan dute alkateek Huhezi fakultatean

  • Euskal Herriko bost hiriburutako alkateak bildu zituen ostegunean MUko Huhezi fakultateak Eskoriatzan. Iruñea, Maule, Gasteiz, Bilbo eta Donostiako alkateak bat etorri dira esaten, ezagutzak aurrera egin badu ere, erabilerak ezetz.

Monika Belastegi  |  Goiena @goiena
2016ko martxoaren 11
Bilbo, Iru˝ea, Maule, Donostia eta Gasteizko alkateak bildu zituen Huhezik ostegunean Eskoriatzan. Arg.: Goiena.

Juan Mari Aburto, Bilboko alkatea; Joseba Asiron, Iruñeko alkatea; Mixel Etxebeste, Mauleko auzapeza; Eneko Goia, Donostiako alkatea; eta Gorka Urtaran, Gasteizko alkatea bildu ziren Eskoriatzan. Euskara normal erabiltzea hiriburuetan, bereziki orain arte euskararen presentzia nahi baino txikiagoa izan den horietan: horra hor Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Mauleko alkateek eguen arratsaldean, MUko Huhezi fakultatean egindako Euskal Herriko hiriburuetako alkateak. Euskararekiko harremana eta etorkizuneko erronkak izeneko mahai-inguruan plazaratu zuten mezua.

Mahai-inguru historikoa izan zen Huheziko Euskara Batzordeak antolatu zuena, lehenengo aldiz Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Iparraldeko bateko alkateak euskal hiztunak direla aprobetxatuta.  

Hiri guztietan aurrerapausoak

Aurkezpenean, Euskara Batzordeko kide Asier Irizarrek azpimarratu zuen "euskara balioan" jartzea dela helburua. MUko errektore Bixente Atxak esan zuen "harro" degoela erakundea lau alkateok eta Mauleko auzapezak gonbidapena onartu dutelako, unibertsitatea euskararendako "plaza bikaina" delako.

Euskara eta hiriaren gaia planteatu zuen segidan Nekane moderatzaileak. Juan Mari Aburtok esan zuenez, "hiriak garapenerako leku egokiak" izango dira, eta baita "euskararen arloa aztertzeko" ere. Bilbon, 80.000 euskal hiztun daudela esan zuen: "Bide luzea daukagu, baina ez gaude hasieran". Azken 10 urteotan, "denon artean", administrazioaren eta gizartearen artean, "izugarrizko aurrerapausoa" eman duela azpimarratu zuen: "Erronka nagusia da euskararen ezagutzatik erabilpenera ibiltzea". Udalak 10 ardatzeko euskalduntze plangintza diseinatu zuen eta 9. pausoan daudela esan zuen.

Joseba Asironek begirada atzera bota zuen Iruñeko ibilbide politikoa eta euskararen egoera eskutik joan direla azalduz: "Eskuina agintean egon den bitartean, euskararendako trabak ipini ditu". 2011n, euskaldun aktibo eta pasiboen kopuruak bikoiztu egin direla azaldu zuen: "Biztanleriaren %22a euskalduna da; guretzat, datu onak dira, euskararen gorakada nabarmena delako, baina hori erabilpenera eramaten duzunean gauzak asko aldatzen dira", onartu zuen. "Euskarari prestigioa eman" behar zaiola esan zuen, eta horretan dagoela Udala. "Asko hobetu beharra dago".

Etxebestek Frantziaren zentralismoaren ikuspuntutik azaldu zuen frantsesaren nagusitasuna, hango Konstituzioak hala ezartzen baitu. Alderdi pertsonaletik jo zuen euskararen egoera azaltzeko: "Nik euskara maite dut, baina aita-amek ez dute ulertzen". "Azken 10 urteotan berreskuratzen ari da Iparraldean euskara, bai gizartean eta bai hautetsiek ere", gaineratu zuen, eta haurren %10ek D ereduan ikasten dutela. Euskaldunon batasunari dei egin zion Iparraldean euskarak aurrera egiteko.

Eneko Goiak "harrotasunez" errepikatu zuen Donostia dela hiriburu euskaldunena: erabat euskaldunak, %40; kuasi-euskaldunak, %10. "Denok erronka parekoa dugu: erabilera da gure kasuan ere erronka nagusietako bat". Goia "sinistuta" dago "ingurune urbanoan duela euskarak bere etorkizuna, hiriok izugarrizko papera dutela". Hizkuntza sistemaren "fededun peto-petoa" aitortu du bere burua: "Euskara berreskuratzeko oinarria da".

Urtasunen esanetan, "hiriak estatuak baino boteretsuagoak izango dira XXI. mendean", eta haien rol estrategikoa nabarmendu du: "Euskararen etorkizuna definituko da hirietan". Gasteizen, euskarak aurrera egin duela –orain 20 urte euskararen aurkako jarrerak zeudela esan du– baina "erabilera ezagutzarekin bat ez" datorrela onartu du. Alkate gisako lehen neurria "euskaraz egitea" izan zuela esan du.

Ekitaldiak ikusmin handia eragin du

50 urtean lehenengoz eman den konjuntzioak eta mahai-inguruak bailarako alkateak, Euskal Herri osoko komunikabideak, euskalgintzako eragileak, MUko irakasle eta arduradunak... batu zituen Huhezin. Entzuleen izen-emate zerrenda egon zen eta aparkalekuak ere neurtuta zeuden.

(Albiste hau Goienatik ekarri da, CC-BY-SA lizentzia baliatuta)


Euskara kanaletik interesatuko zaizu...
2017-01-22 | ARGIA
Historiako emaitzarik onenen urtean, Jaurlaritzak laguntza jaitsi dio ARGIA.eus-i

Interneten euskara sustatzeko egiten dugun lanagatik 17.444 euro ematea erabaki du Eusko Jaurlaritzak. Lau urtean erdira jaitsi du herri ekimenetik sortutako eta funtzio publikoa betetzen duen proiektu honi eusteko egiten duen ekarpena Interneten. Gainera, hiru urtetarako izoztu du kopurua. Diru-laguntzen deialdiko aurtengo berrikuntza hori baita, Jaurlaritzak hiru urtetarako finkatu dituela zifrak. Aldiz, 2016an inoizko daturik onenak izan ditugu Interneten. Bai Argia.eus webgunean, baita sare... [+]


2017-01-22 | Estitxu Ugarte
Jauzi egiteko aukera Araban

Arabarren %20 elebidunak dira baina hiru laurdenarentzat gaztelania da lehen hizkuntza; ikerketa batek berretsi du aukera dagoela errotuta dauden hizkuntz ohiturak aldatzeko eta euskararen erabileran urrats handiak egiteko.


1991tik lehendabizikoz euskararen erabilpenak gora egin du Nafarroan

Joera berria azaldu du Inkesta Soziolinguistikoak: herritarren %6,6 aritzen dira euskaraz gaztelaniaz adina edo gehiago: %51 eremu euskaldunean; %3, eremu mistoan. Gazteak dira gehien euskaldundu direnak: egun, 16-24 urte arteko lau gaztetatik bat euskalduna da Nafarroan, hau da, %26. 1991an, %10 besterik ez ziren.


2017-01-20 | ARGIA
Topaldian euskaltzaleen mugimenduaren etorkizuneko lan-ildoak jorratuko dituzte

Euskararen herria: zubiak eta palankak jardunaldietan, besteak beste, tokiko administrazioaren eta euskaltzaleen mugimenduaren arteko harremanak landuko dituzte. Zubigintza izango da gai nagusia.


2017-01-20 | Arabako Alea
"Auzolana ez da pilotaleku huts bat, auzoa eta hiriarentzat tresna bat baizik"

Ibilbide oparoa egin du Gasteizko Auzolana pilotaleku autogestionatuak eta etorkizunean ere jarraitzeko lanean dira frontoia kudeatzen duten auzokideak; Itziar Lekuona, Arrate Albaina eta Unai Lopez de Munainekin izan da Alea.


2017-01-20
Emozioz eta pozez bizi dugu Korrika
MULTIMEDIA - erreportajea

1980ko azaroaren 29an, lehenengo Korrika egin zen; 2017ko martxoaren 30ean, berriz, 20. KORRIKA abiatuko da. Euskararen aldeko ekimen hau maite dugunon topalekua izan dadin, 'KORRIKAren urtemuga-jaia' ospatuko dute 2017ko otsailaren 11n, larunbatean, Ficoba erakustazokan (Irun, Gipuzkoa).


Guggenheim bariazioak: zer itxura duten kultur politika autonomikoek sailburu berriari entzunda

Jaurlaritzarentzat momentu egokia dirudi probatzeko ea kulturaren gauza honek balio duen normalizazio sozial eta politikoa lortu izana poltsikoratzeko ere.


2017-01-19 | Lander Arbelaitz
Haserrea eragin du Jaurlaritzak hedabideei euskara sustatzeko emandako diru-laguntzen banaketak

Oihartzun zabala izan du sareetan Eusko Jaurlaritzak ARGIA.eus-i diru laguntza jaitsi izanak bere historiako emaitzarik onenak lortutakoan, eta haserrea eragin du euskara sustatzeko diru partidatik gaztelania hutsezko hainbat hedabidek jasoko duten diru kopuruak ere. Erreakzioak biltzen ari gara.


2017-01-18 | Arabako Alea
Auzolana pilotalekua ez ikutzeko aukera jasoko du Gasteiz Antzokiaren ideien lehiaketak

Gorka Urtaranen gobernuak Auzolana pilotalekuaren oraingo egoerari eusteko aukera emango du Gasteiz Antzokirako ideia-lehiaketan.


2017-01-17 | Topatu.eus
Arabako gazte euskaltzaleen topaketak egingo dituzte urtarrilaren 28an Gasteizen

Esperientziak trukatzeko asmoz egingo dute jardunaldia, "Arabarra, gaztea, eta euskaltzalea. Bai eta zer?" lelopean. Arabako kuadrilla guztietako gazteak hurbilduko dira Oihaneder Euskararen Etxera.


Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude