Hiriak euskararendako gakoa direla esan dute alkateek Huhezi fakultatean

  • Euskal Herriko bost hiriburutako alkateak bildu zituen ostegunean MUko Huhezi fakultateak Eskoriatzan. Iruñea, Maule, Gasteiz, Bilbo eta Donostiako alkateak bat etorri dira esaten, ezagutzak aurrera egin badu ere, erabilerak ezetz.

Monika Belastegi  |  Goiena @goiena
2016ko martxoaren 11
Bilbo, Iru˝ea, Maule, Donostia eta Gasteizko alkateak bildu zituen Huhezik ostegunean Eskoriatzan. Arg.: Goiena.

Juan Mari Aburto, Bilboko alkatea; Joseba Asiron, Iruñeko alkatea; Mixel Etxebeste, Mauleko auzapeza; Eneko Goia, Donostiako alkatea; eta Gorka Urtaran, Gasteizko alkatea bildu ziren Eskoriatzan. Euskara normal erabiltzea hiriburuetan, bereziki orain arte euskararen presentzia nahi baino txikiagoa izan den horietan: horra hor Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Mauleko alkateek eguen arratsaldean, MUko Huhezi fakultatean egindako Euskal Herriko hiriburuetako alkateak. Euskararekiko harremana eta etorkizuneko erronkak izeneko mahai-inguruan plazaratu zuten mezua.

Mahai-inguru historikoa izan zen Huheziko Euskara Batzordeak antolatu zuena, lehenengo aldiz Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Iparraldeko bateko alkateak euskal hiztunak direla aprobetxatuta.  

Hiri guztietan aurrerapausoak

Aurkezpenean, Euskara Batzordeko kide Asier Irizarrek azpimarratu zuen "euskara balioan" jartzea dela helburua. MUko errektore Bixente Atxak esan zuen "harro" degoela erakundea lau alkateok eta Mauleko auzapezak gonbidapena onartu dutelako, unibertsitatea euskararendako "plaza bikaina" delako.

Euskara eta hiriaren gaia planteatu zuen segidan Nekane moderatzaileak. Juan Mari Aburtok esan zuenez, "hiriak garapenerako leku egokiak" izango dira, eta baita "euskararen arloa aztertzeko" ere. Bilbon, 80.000 euskal hiztun daudela esan zuen: "Bide luzea daukagu, baina ez gaude hasieran". Azken 10 urteotan, "denon artean", administrazioaren eta gizartearen artean, "izugarrizko aurrerapausoa" eman duela azpimarratu zuen: "Erronka nagusia da euskararen ezagutzatik erabilpenera ibiltzea". Udalak 10 ardatzeko euskalduntze plangintza diseinatu zuen eta 9. pausoan daudela esan zuen.

Joseba Asironek begirada atzera bota zuen Iruñeko ibilbide politikoa eta euskararen egoera eskutik joan direla azalduz: "Eskuina agintean egon den bitartean, euskararendako trabak ipini ditu". 2011n, euskaldun aktibo eta pasiboen kopuruak bikoiztu egin direla azaldu zuen: "Biztanleriaren %22a euskalduna da; guretzat, datu onak dira, euskararen gorakada nabarmena delako, baina hori erabilpenera eramaten duzunean gauzak asko aldatzen dira", onartu zuen. "Euskarari prestigioa eman" behar zaiola esan zuen, eta horretan dagoela Udala. "Asko hobetu beharra dago".

Etxebestek Frantziaren zentralismoaren ikuspuntutik azaldu zuen frantsesaren nagusitasuna, hango Konstituzioak hala ezartzen baitu. Alderdi pertsonaletik jo zuen euskararen egoera azaltzeko: "Nik euskara maite dut, baina aita-amek ez dute ulertzen". "Azken 10 urteotan berreskuratzen ari da Iparraldean euskara, bai gizartean eta bai hautetsiek ere", gaineratu zuen, eta haurren %10ek D ereduan ikasten dutela. Euskaldunon batasunari dei egin zion Iparraldean euskarak aurrera egiteko.

Eneko Goiak "harrotasunez" errepikatu zuen Donostia dela hiriburu euskaldunena: erabat euskaldunak, %40; kuasi-euskaldunak, %10. "Denok erronka parekoa dugu: erabilera da gure kasuan ere erronka nagusietako bat". Goia "sinistuta" dago "ingurune urbanoan duela euskarak bere etorkizuna, hiriok izugarrizko papera dutela". Hizkuntza sistemaren "fededun peto-petoa" aitortu du bere burua: "Euskara berreskuratzeko oinarria da".

Urtasunen esanetan, "hiriak estatuak baino boteretsuagoak izango dira XXI. mendean", eta haien rol estrategikoa nabarmendu du: "Euskararen etorkizuna definituko da hirietan". Gasteizen, euskarak aurrera egin duela –orain 20 urte euskararen aurkako jarrerak zeudela esan du– baina "erabilera ezagutzarekin bat ez" datorrela onartu du. Alkate gisako lehen neurria "euskaraz egitea" izan zuela esan du.

Ekitaldiak ikusmin handia eragin du

50 urtean lehenengoz eman den konjuntzioak eta mahai-inguruak bailarako alkateak, Euskal Herri osoko komunikabideak, euskalgintzako eragileak, MUko irakasle eta arduradunak... batu zituen Huhezin. Entzuleen izen-emate zerrenda egon zen eta aparkalekuak ere neurtuta zeuden.

(Albiste hau Goienatik ekarri da, CC-BY-SA lizentzia baliatuta)


Euskara kanaletik interesatuko zaizu...
2017-05-28 | Miren Artetxe
Horrela bai

Berriatukoa da bera. Eta senegaldarra. Eta ze grazia egiten duen, aizue, berritxuarrez tar-tar-tar hizketan. Ze jatorra. Etorri, gure hizkuntza ikasi, eta gurera moldatu. Horrela bai.

Eredugarri gisa aurkezten dugu euskaldunen indizea %90etik gorakoa duen udalerri batera zazpi urterekin etorrita –eta ordurako ziur aski eleaniztuna izanik– euskara ikasi duen pertsona. Gure gutxitutasunetik, poza ematen digulako. Gure arrazismotik, ezezagunarekiko mesfidantza leuntzen duelako... [+]


Nola bultzatu turismoa herri nortasuna eta euskara kaltetu gabe

Azpeitiko Udalak www.azpeitibizi.eus webgunea zabaldu berri du. Herrira turismoa erakartzeko tresna da, luzea izan nahi duen prozesuaren abiapuntua baino ez. Ondoko gogoeta egin du Udalak: lehentasuna ekonomia sustatzea da, eta turismoa horretarako bideetako bat. Turismoa indartzeak ordea, nola eragingo du udalerri euskaldunean? Nola ekarri bisitariak herri nortasuna galdu gabe?


2017-05-26 | ARGIA
NUPeko Erizaintza Fakultatea: ikasturte honetan bi irakasgai euskaraz, datorrenean bakarra

Arrazoia are larriagoa da: gaztelaniazko bi talde osatu ezin zituztenez euskarazko taldekoak gaztelaniazkora pasako dituzte.


2017-05-26 | M˛nica Planas
Euskara, umorea egiteko primerakoa

Ohikoa da El Hormiguerok [Antena3 telebista kate espainiarreko saioa] hizkuntzak erabiltzea umorea egiteko, beti ere hizkuntza hori ez bada gaztelania, komunikatzeko baliagarria eta arrazoizkoa den bakarra, dirudienez.


Nafarroako Kontseilura igorri du Gobernuak euskara administrazioan arautzeko dekretuaren proiektua

Gaur egun 148 langile publiko daude 80.000 euskaldun atenditzeko. 3.500 funtzionario baino gehiago euskaldundu dira azken urteetan eta horietatik, milak baino gehiagok lortu dituzte B2 edo C1 gaitasun tituluak.


580.000 euro, iazkoaren bikoitza, komunikabideetan euskararen erabilera sustatzeko

Idatzizko komunikabideetan, irratietan eta Nafarroan zabaltzen diren online komunikabideetan euskararen erabilera sustatzeko laguntzetarako deia irekia ekainaren 12ra arte.


Eremu 'ez euskaldunera' ez pasatzeko 623 sinadura aurkeztu dituzte Zizur Zendeako herritarrek

Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerrako ordezkariek jaso dituzte sinadurak, zendeako UPNk eremu elebidunetik ateratzeko mozioa onartu ostean.


Errekaleor: inpaktu linguistikoa

Joan den ostegun goizean Ertzaintza eta Iberdrolako langileak Gasteizko Errekaleor auzora sartu ziren, argindarra moztera. Gasteizko Udalak, horrelako erabakiak hartzen dituenean, arriskuan jartzen du euskarak arnasa lasai hartzen duen Gasteizko territorio libre bakarretako bat.


2017-05-22 | Txerra Rodriguez
Euskalgintzaren eraldaketak

Mari Luz Estebanek “Feminismoa eta politikaren eraldaketak” izeneko liburua argitaratu berri du Susa argitaletxearekin. Azken urteotan askotan bihurritu dugu burua euskalgintzatik feminismora, argi bila-edo. Nire ustez, liburu horretatik ere irakasbide ederrak atera ditzakegu soziolinguistika eta euskalgintzatik.


Milaka lagun elkartu dira euskal eskola publikoaren jaian, hezkuntzaren burujabetza aldarrikatzeko

Milaka lagun elkartu dira Sortzen elkarteak antolaturiko D ereduaren aldeko festan. Urte osoan egindako lana ospatzera Iruñera hurbildu diren pertsonei eskerrak eman dizkiete antolatzaileek eta Sortzen hezkuntzaren burujabetza lortzeko sortu zela gogorarazi dute.


Eguneraketa berriak daude