Hiriak euskararendako gakoa direla esan dute alkateek Huhezi fakultatean

  • Euskal Herriko bost hiriburutako alkateak bildu zituen ostegunean MUko Huhezi fakultateak Eskoriatzan. Iruñea, Maule, Gasteiz, Bilbo eta Donostiako alkateak bat etorri dira esaten, ezagutzak aurrera egin badu ere, erabilerak ezetz.

Monika Belastegi  |  Goiena @goiena
2016ko martxoaren 11
Bilbo, Iruea, Maule, Donostia eta Gasteizko alkateak bildu zituen Huhezik ostegunean Eskoriatzan. Arg.: Goiena.

Juan Mari Aburto, Bilboko alkatea; Joseba Asiron, Iruñeko alkatea; Mixel Etxebeste, Mauleko auzapeza; Eneko Goia, Donostiako alkatea; eta Gorka Urtaran, Gasteizko alkatea bildu ziren Eskoriatzan. Euskara normal erabiltzea hiriburuetan, bereziki orain arte euskararen presentzia nahi baino txikiagoa izan den horietan: horra hor Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Mauleko alkateek eguen arratsaldean, MUko Huhezi fakultatean egindako Euskal Herriko hiriburuetako alkateak. Euskararekiko harremana eta etorkizuneko erronkak izeneko mahai-inguruan plazaratu zuten mezua.

Mahai-inguru historikoa izan zen Huheziko Euskara Batzordeak antolatu zuena, lehenengo aldiz Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako eta Iparraldeko bateko alkateak euskal hiztunak direla aprobetxatuta.  

Hiri guztietan aurrerapausoak

Aurkezpenean, Euskara Batzordeko kide Asier Irizarrek azpimarratu zuen "euskara balioan" jartzea dela helburua. MUko errektore Bixente Atxak esan zuen "harro" degoela erakundea lau alkateok eta Mauleko auzapezak gonbidapena onartu dutelako, unibertsitatea euskararendako "plaza bikaina" delako.

Euskara eta hiriaren gaia planteatu zuen segidan Nekane moderatzaileak. Juan Mari Aburtok esan zuenez, "hiriak garapenerako leku egokiak" izango dira, eta baita "euskararen arloa aztertzeko" ere. Bilbon, 80.000 euskal hiztun daudela esan zuen: "Bide luzea daukagu, baina ez gaude hasieran". Azken 10 urteotan, "denon artean", administrazioaren eta gizartearen artean, "izugarrizko aurrerapausoa" eman duela azpimarratu zuen: "Erronka nagusia da euskararen ezagutzatik erabilpenera ibiltzea". Udalak 10 ardatzeko euskalduntze plangintza diseinatu zuen eta 9. pausoan daudela esan zuen.

Joseba Asironek begirada atzera bota zuen Iruñeko ibilbide politikoa eta euskararen egoera eskutik joan direla azalduz: "Eskuina agintean egon den bitartean, euskararendako trabak ipini ditu". 2011n, euskaldun aktibo eta pasiboen kopuruak bikoiztu egin direla azaldu zuen: "Biztanleriaren %22a euskalduna da; guretzat, datu onak dira, euskararen gorakada nabarmena delako, baina hori erabilpenera eramaten duzunean gauzak asko aldatzen dira", onartu zuen. "Euskarari prestigioa eman" behar zaiola esan zuen, eta horretan dagoela Udala. "Asko hobetu beharra dago".

Etxebestek Frantziaren zentralismoaren ikuspuntutik azaldu zuen frantsesaren nagusitasuna, hango Konstituzioak hala ezartzen baitu. Alderdi pertsonaletik jo zuen euskararen egoera azaltzeko: "Nik euskara maite dut, baina aita-amek ez dute ulertzen". "Azken 10 urteotan berreskuratzen ari da Iparraldean euskara, bai gizartean eta bai hautetsiek ere", gaineratu zuen, eta haurren %10ek D ereduan ikasten dutela. Euskaldunon batasunari dei egin zion Iparraldean euskarak aurrera egiteko.

Eneko Goiak "harrotasunez" errepikatu zuen Donostia dela hiriburu euskaldunena: erabat euskaldunak, %40; kuasi-euskaldunak, %10. "Denok erronka parekoa dugu: erabilera da gure kasuan ere erronka nagusietako bat". Goia "sinistuta" dago "ingurune urbanoan duela euskarak bere etorkizuna, hiriok izugarrizko papera dutela". Hizkuntza sistemaren "fededun peto-petoa" aitortu du bere burua: "Euskara berreskuratzeko oinarria da".

Urtasunen esanetan, "hiriak estatuak baino boteretsuagoak izango dira XXI. mendean", eta haien rol estrategikoa nabarmendu du: "Euskararen etorkizuna definituko da hirietan". Gasteizen, euskarak aurrera egin duela –orain 20 urte euskararen aurkako jarrerak zeudela esan du– baina "erabilera ezagutzarekin bat ez" datorrela onartu du. Alkate gisako lehen neurria "euskaraz egitea" izan zuela esan du.

Ekitaldiak ikusmin handia eragin du

50 urtean lehenengoz eman den konjuntzioak eta mahai-inguruak bailarako alkateak, Euskal Herri osoko komunikabideak, euskalgintzako eragileak, MUko irakasle eta arduradunak... batu zituen Huhezin. Entzuleen izen-emate zerrenda egon zen eta aparkalekuak ere neurtuta zeuden.

(Albiste hau Goienatik ekarri da, CC-BY-SA lizentzia baliatuta)


Euskara kanaletik interesatuko zaizu...
Doakotasuna agenda politikoan

Betiko aldarrikapena da: herritarrek euskara doan ikasteko aukera izan dezatela. Gauzatzetik urrun dago, baina badirudi EAEko Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak 2017-2018 ikasturtean pauso sendoa emateko asmoa duela: B2 mailara arte doan izango da. Horretarako baldintza ordea, ez da askoren gustukoa: matrikula ikasleak ordaindu behar du eta azterketa gaindituz gero soilik itzuliko zaio dirua.


2017-04-02 | Edu Zelaieta
Tasunkeriak

Argentinan egindako film bat ematen ari dira Espainiako telebista batean. Publiko guztiek ikusteko moduko pelikula da, eta mundu hispanoan zein Hegoaldeko bazterrik euskaldunenean –barka, ARGIAko irakurle hori– ezaguna dugun Ratoncito Pérez pertsonaia da protagonista.  

Filma ikusten hasi zarete egongelan, etxeko bizilagun haur-helduak. Berehala ohartu zara, ongi bezatua baituzu belarri parea hizkuntza kontuekin eta hizkuntza kontuetara,  istorioko pertsonaiek... [+]


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
La plui grande iniziative mondil in supuart de lenghe si davuel tal Pas Basc: Korrika

Ai 30 di Març i citadins bascs a lancin la iniziative plui siore che un paîs al pues fâ pe sô lenghe.In centenârs di miârs a parteciparan ae manifestazion che e passe il testemoni di man in man cence interuzions; testemoni che al è deventât simbul de lenghe stesse. Passe 11 dîs e 10 gnots, une fieste de lenghe che e va indevant par plui di 210 oris e che e traviersarà di corse la plui part dai paîs e des citâts Baschis,... [+]


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
Cea mai mare initiativa pentru un limbaj are loc n Tara Bascilor: Korrika

La 30 martie, cetᾰtenii basci pun ín unelte proiectul cel mai masiv orice popor din lume efectua pentru limba. Va participa la sute de mii de oameni, complac mana in mana, fara intrerupere, un martor care simbolizeaza limba. In zece noapte si unsprezece zi, in o 210 ora de petrecere, va rula aproximativ 2300 de kilometri, unind majoritatea oraselor din Tara Bascilor. Tara Bascilor acest lucru ín Europa, la sud de Franṭa si nordul Spaniei.


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
Die grte Initiative fr eine Sprache findet im Baskenland statt: Korrika

Am 30 März beginnt ein Event, der so viele Menschen wie nirgendwo sonst auf der Welt für ihre Sprache auf die Straße gehen lässt. Hunderttausende nehmen daran teil, ohne Unterbrechung geht von Hand zu Hand ein Staffelholz, das die eigene Sprache symbolisiert. Elf Tage und zehn Nächte lang laufen die Teilnehmer/innen 210 Stunden lang ungefähr 2.300 Kilometer. Der Lauf verbindet die Mehrheit der Dörfer und Städte des gesamten Baskenlandes. Euskal Herria... [+]


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
Munduan hizkuntza baten alde egiten den ekimenik handiena Euskal Herrian: Korrika

Euskal herritarrek martxoaren 30ean abiatuko dute munduan herri batek bere hizkuntzaren alde egiten duen ekimenik jendetsuena. Ehunka milaka pertsonak hartuko dute parte hizkuntza beraren sinbolo den lekuko bat eskuz esku elkarri pasaz etenik gabe. Hamaika egunez eta hamar gauez, 210 orduz luzatuko duten festan 2.300 kilometro inguru egingo dituzte Euskal Herriko hiri eta herri gehienak lotuz korrika. Frantziako Estatuaren hegoaldean eta Espainiako Estatuaren iparraldean dago Euskal Herria,... [+]


2017-03-30 | ARGIA
Korrika Euskal Herrian barrena dabil euskaltzaletasuna sustatzen

Euskararen aldeko maratoi erraldoia, hizkuntza baten alde munduan egiten den ekimen handiena hasi da. 20. edizioa du Korrikak eta 2.500 kilometro egingo ditu Otxandiotik Iruñera. Martxoaren 30etik apirilaren 9ra arte emozioz eta gogotsu helduko diote lekukoari euskal herritarrek.


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
A meirande iniciativa en prol dun idioma ten lugar en Euskal Herria: Korrika

O 30 de marzo, os cidadáns e as cidadás vascas porán en marcha a iniciativa máis multitudinaria que calquera pobo do mundo leve a cabo en prol do seu idioma. Participarán nela centos de milleiros de persoas, entregándose de man en man, sen interrupción, un testemuño que simboliza a propia lingua. Ao longo de once días e dez noites, nunha festa de 210 horas de duración, correrán aproximadamente 2.300 kilómetros,... [+]


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
Au Pays Basque le plus grand vnement au monde en faveur d'une langue: la Korrika

Le 30 mars au Pays Basque va démarrer l’évènement le plus populaire qu’un pays puisse faire en faveur de sa langue. Des centaines de milliers de personnes y prendront part en se passant sans cesse de main en main un témoin symbolisant leur langue commune. Durant 11 jours et 10 nuits, dans une fête qui durera plus de 210 heures, la Korrika parcourra plus de 2.300 km en traversant la plupart des villes et villages du Pays Basque en courant. Le Pays... [+]


2017-03-30 | Lander Arbelaitz
A mayor iniciativa en favor d'un idioma tien puesto en o Pas Vasco: Korrika

O 30 de marzo, os ciudadanos y as ciudadanas vascas meterán en marcha a iniciativa mas multitudinaria que qualsiquier pueblo d'o mundo faiga en favor d'o suyo idioma. Participarán en ella cientos de mils de personas, entregando-se de man en man, sin interrupción, un testigo que simboliza a la propia luenga. Mientres once días y diez nueitz, en una fiesta que durará 210 horas, correrán si fa u no fa 2.300 kilometros, unindo a la mayoría de... [+]


Eguneraketa berriak daude