Hezkuntza sistemak paradigma aldaketa behar du

  • Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak ez zituen esku artean zeuzkan aukerak baliatu 2016-2017 ikasturtean, eta orain, ikasturte berriari begira, ildo beretik datorkigu, nahiz eta batzuk –EH Bildu, sindikatuak, bestelako hezkuntza eragileak…– norabidea aldatzen saiatu garen proposamenak behin eta berriz aurkeztuz.

Rebeka Ubera
2017ko irailaren 11

Ezin uka pasa den ikasturtea gogorra izan zela guztiontzat. Pentsatzekoa litzateke, beraz, ez Lakuan ez inon inork ez lukeela eragozpenik ipini beharko hezkuntza sisteman garai berriek eskatzen duten paradigma aldaketa egituratzen hasteko eta dagoeneko gainetik pasatzen ari zaizkigun erronkei erantzun egokiak emateko. Administrazioak ikasle guzti-guztien hezkuntza eskubidea bermatu behar du inor diskriminatu gabe, dena delarik ikaslearen bizilekua, jaioterria, maila sozial eta ekonomikoa, eta horrek eragile guztien arteko elkarlana eskatzen du, bai eta oraindik zintzilik ditugun hainbat eztabaidari heltzea ere. Esaterako, finantziazio, matrikulazio, eskola mapa edota, makina bat tokitan, ikastolen eta eskola publikoen arteko dikotomiari buruzkoak.

Borondate politikoa izanez gero, aurrera egiteko aukera egon badago, gehiengo zabalak bat egiten baitu gako edo gogoeta batzuetan:

Lehena: garai berriek paradigma aldaketa eskatzen dute; alegia, jada ez du balio orain arteko guztiontzako kafeak. Kalitatezko hezkuntza proiektuak garatuko badira, toki bakoitzaren berezko ezaugarrien araberakoak izan beharko dira, bitartekoak eta neurriak ikastetxez ikastetxe planifikatuz eta ezarriz, oinarrizko irizpide komunak kontuan hartuta baina bakoitzaren beharren arabera eta, jakina, ikastetxeei autonomia gehiago emanez. Galdera da: hezkuntza gero eta burokratikoagoa bilakatzen ari den honetan, prest al dago Hezkuntza Saila paradigma aldaketa horretara jauzi egiteko?

Bigarrena: gizartean azken urteotan irekitako arrakala eskolan sartzeaz gain, areagotu egin da; bi abiadurako hezkuntza egonkortu da, ikasleak maila sozioekonomiko eta kulturalaren arabera sailkaturik. Fenomeno hori migrazio tasarekin nahastu da maiz, baina ez da migrazio kontua soilik, aniztasunaz hitz egiteak jatorri geografikoarekin zerikusirik ez duten beste erpin eta adierazle batzuk kontuan hartzea exijitzen baitu, hala nola, egoera ekonomikoa eta hezkuntza premia bereziak. Aniztasuna bere konplexutasunean eta bere osotasunean kudeatu beharrean, segregazioa eta bazterkeria nagusituz joan dira kasu askotan, gizarte kohesioaren kalterako. Hortaz, aukera berdintasunaz eta kalitatezko hezkuntza jasotzeko eskubideaz mintzatzen bagara, profil desberdinetako ekipoez eta neurriez hitz egin behar dugu: gizarte laguntzaileak, irakasleen etengabeko prestakuntza, ikasketen egokitzapena, lanpostuen egonkortasuna, zuzendaritza taldeak, inklusiorako neurri multidisziplinarrak, matrikulazio irizpideak…

Hezkuntza eskubidea berdintasunean bermatzeko izan badira hainbat programa eta neurri, baina, zoritxarrez, Hezkuntza Sailak ahuldu ditu azken urteotan, eta kasu batzuetan ez da finantziazio kontua soilik. Beken kasua, esaterako. Auzia ez da bakarrik ea zenbat diru bideratzen duen bekak finantzatzera, ikasleek diru hori noiz jasotzen duten baizik, ikasturte hasieran ala bukaeran. Egoera ekonomiko zaila dutenek ezin diete ikasturteko gastuei aurre egin beka ikasturte bukaeran kobratuz gero. Zentzuduna litzateke, beraz, sistema aldatzea beka irailean edo urrian kobratu ahal izan dezaten, eta hala proposatu genuen Legebiltzarrean, baina EAJ-PSE gobernukideek ezezkoa eman ziguten. Gauzak horrela, nor arduratuko da familia horietaz, Caritas?

Iñigo Urkullu lehendakariak nahi duena esan dezake, baina ez da egia Hezkuntza Jaurlaritzaren lehentasuna denik. Aski da zenbaki hotzei begiratzea horretaz jabetzeko. Aurtengo aurrekontuan Hezkuntzak 167 milioi euro gutxiago ditu 2009an baino. Argi dago, ez goaz aurrera, atzera baizik.

Ikasturte berria aurrekoa amaitu bezala hasiko da, mobilizazioekin, langileak kalean, enplegu duina aldarrikatuz. Elkarrizketa eta negoziazioa ahoan, bai, baina Jaurlaritzak inposizioa praktikatu du orain arte. Elkarrizketa aspaldi galdu zen bidean, eta gainera entzun behar izan dugu Hezkuntza Sailaren helburua langileak zatikatzea dela. Ez al zitzaigun guztioi hobeto joango elkarrekin adostasunak bilatuko bagenitu, jakinik inork ezin izango lukeela %100 lortu?

Eskola publikoaren aldeko apustua egin nahi badugu, eta hala dela pentsatu nahiko nuke, premiazkoa dugu hezkuntza alorreko mahaiaren izaera negoziatzailea berreskuratzea. Diagnostikoa argia da gainera: irakasle eta langileen artean belaunaldi aldaketa dator, behin-behinekotasun tasak izugarri altuak dira… Horrek plantilla handitzea exijitzen du, jende gehiago kontratatzea, Gobernu espainolak ezarritako gehienezko kopuruetatik harago. Euskal hezkuntza sistema jokoan dagoenean, gure ume eta gazteen etorkizuna jokoan dagoenean, Jaurlaritzak ezin du erantzun ez dituela beharko liratekeen kontratazioak egingo Madrilen uzten ez diolako, hango legearen mugak errespetatu eta bete behar dituelako. Ertzaintzan eta Osakidetzan posible denak Hezkuntzan ere posible izan beharko luke.

Bistan denez, etxeko lanak baditugu hezkuntzan ditugun erronkei erantzuteko. Minutu bat ere alferrik galdu gabe, baldintzak sortu behar ditugu guztion diagnostikoak mahai gainean jartzeko eta adostasunak bilatzeko eragile guztiekin, sindikatu, familia eta ikastetxeekin… Herri baten gizarte eredua, hizkuntza, kultura, nortasuna jokoan daude, baina batez ere pertsonen bizitza proiektuak eta eskubideak.

Gai izango gara ziklo berri bat hasteko ala bide beretik jarraituko dugu, lehengo lepotik burua?

Rebeka Ubera. EH Bilduko legebiltzarkidea

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Hezkuntza

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Demagogiari ezetz

Behin, badu jada builta bat, ahatzerik düt noiz ote xüxen, urteak hain zalhe beitoatza, Donapaleuko klinikan nor gure aldiaren haidürü ginaudelarik barber baten bortan, ene adintsüko jente batekin elerran nüan. Gaztaroan denbora batez Amerikako Estatü Batüetan egonik zen. Laster, ez dakit zer

gisaz, etorkinen aipatzera jin ginen, eta haiez gaizki erraiten hasi zeitan.


2018-06-18 | Bea Salaberri
Hiru kexa denbora gutxian

Hiru kexa bidali nituen oso denbora gutxian. Zehatza izateko lauzpabost hilabete barne gertatu zen dena, agian lasterrago. Hiru kexa igorri nituen, ttanttaka, haserretzen ninduten dokumentuak jasotzen nituen arau:: euskal hitzik batere ez edo sinbolismoaren mailakoak zituzten komunikazio euskarriak jasotzen nituen ber, zehatza izateko gomita bat, berripaper elektroniko bat eta luxuzko magazina koloretsu bat, preseski masiboki herritar orori helarazten zaizkien horietatik batzuk, milaka aletan... [+]


Altzako egoera urbanistikoa, eraikuntza berri bat

Azken hilabete honetan jakin dugu Donostiako Udalak Uliako Viveros-eko eremuan etxebizitzak eraikitzeari uko egin diola eta bizilagunen elkarteak hiri-parkea bezala sailkatua izan dadin eskatzen duela. Uliako herritarrak zoriondu besterik ezin dugu egin aipatu eremua babestea lortu dutelako. Eta guk inork baino hobeto dakigu zein zaila den hori, azken batean Altzan 18 urte daramatzagulako Auditz-Akular eremuan parkea egin dadin eskatzen eta oraindik ez dugu lortu.


2018-06-17 | Fermin Erbiti
Politikaren amildegiak

Politika ez da ordoki goxoa, bide malkartsua baizik. Politikariek, eta bereziki agintariek, ongi dakite ofizioak ez duela zer ikusirik zientzia zehatzekin. Politikakoak kontu korapilatsuak izateaz gain, jende askori eragiten diote, bakoitzari modu diferentean. Erabakiak hartzerakoan, beraz, ez da erraza etekin eta kalte politikoen inguruko hausnarketan asmatzea. Kalkulu, arau edo iraganeko lezioek ere gutxi balio dute, ziurgabetasunaren eremuan mugitzen baikara. Politikaria amildegiaren... [+]


Serbofobia

Katalunian serbofobia modan dago unionisten eta independentisten artean. Astakerien txanda Joaquim Arrufatek ireki zuen eta oraingoz Joan Tardak itxi du. Halere, bi hauen adierazpen serbofoboak moderatuak bezala kontsideratu daitezke CUPeko zerrendetan joandako Manuel Delgadok eginikoekin alderatuta. Katedradunak agerkari digital batean esan zuen “Ciudadanos alderdi ultranazionalista bat dela joera serbiarrekoa” eta telebistan “Ciudadanos inoiz bizitzan ikusi dudan alderdi... [+]


Estatistikak: zerbitzuen ekonomian dantzan

Tokiko administrazioak, aldundiak eta gobernu autonomikoak poz-pozik daude. Hazkunde ekonomikoan gaude, langabezia tasa murriztu da. Zerbitzua da puntako sektorea eta ez dute turismofobia hitzarekin izendatu duten protesta multzoa ulertzen. Euskal Herri penintsularra ondo doa.

Bai, egia da azken urteetan langabezia tasa murriztu dela. EAEn %10,8 ingurukoa da, Nafarroan pixka bat murritzagoa; krisi aurreko datuak direla diote. 24 urte baino gutxiagoko gazteek latzagoa dute, euren langabezia... [+]


2018-06-17 | Itxaro Borda
Berdea itsusi

Badira gure artean, euskaraz mintzo direnak barne, mapetako eremu berdeak haserrezko marra gorri doilorrez gurutzefikatzen dituztenak. Eraikitzekoak dituzte. Zakutik edo zorotik. Etxebizitza garestiak, sozialaz ez dira gehiago axolatzen, zentro komertzial erraldoiak, hiri bazterretan energiaz gose hamikatuak diren ausa-lekuak, ez dute besterik buruan. Arrabiatuak dira, gure lurraldeak erakargarri egiten dabiltza pentsio-funtsak eta inbestitzaileak tiratzea helburu.

Kanoiak eta zementua... [+]


2018-06-17 | Irati Elorrieta
Sinesmen baten aitortza

Konfesiorik ez badut, jainkoren batean sinesten ez badut, zertan sinesten dudan galdetu zidaten azkenengo aldian, hirugarren lekuan esan nuen istorioetan sinesten dudala. Ipuinetan sinesten nuela esatea bezala izan zen. Inguruan eserita nuen epaimahaiak erantzun hori azaltzeko eskatu zidan. Istorioetan sinetsiko ez banu, ezingo nuke idatzi, esan nien, eta seguruenez, ez nuke irakurriko. Gauza batzuk, esaten ditugun arte, ez dakizkigu. Bueno, jakin bai, baina beste modu batean.

Egia lotsarik... [+]


2018-06-13 | Gari Otamendi
Euskal dantzen eskola Katmandun

Globalizazioari eta hiri-ereduei buruzko testu interesgarri bat argitaratu zuen 1995ean Rem Koolhaas arkitekto herbeerearrak. Hiri generikoa zuen izena, eta gaur egun etengabe ahotan ditugun hainbat arazo aurreikusi zituen. Jarduera ekonomikoa globalizatzearekin batera, hiri-ereduak aireportuen moduan homogeneizatzen ari zirela zioen, eta horrek eragin zuzena zuela tokiko nortasunean. Estereotipoak mugaraino eramanda, bere buruaren klixea sinestea eta gainditzea beste erremediorik ez dute... [+]


2018-06-13 | Patxi Azparren
ETAren amaiera, begirada bat antimilitarismotik

Kanboko ekitaldia eta gero, hamaika eragilek eta pertsonek iritzia eman nahi izan dute. Bistan da. Ikuspegi eta begirada ezberdinak aztertzea aberasgarria da. Hori dela eta, orain, hasierako asteetako olatuak pasatutakoan, beste bat ere plazaratzea ekarpen interesgarria izan daitekeelakoan nago. Begirada hori euskal mapa soziopolitikoren bazter batetik bota nahi nuke, independentismoarekin lerrotu zen/den antimilitarismotik, alegia.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude