Greziarrak berotzeko mendiko egurra eta elkartasuna

  • Negua gorri dator berriro Grezian. Herrialdea osorik kiebran, nekeak aski ez baziren orain gasolioaren prezioak denetan itzalarazi ditu kalefakzioak. Berorik ez da eskoletan, ospitaleetan, lantokietan... etxeetan. Ahal duenak egurra erretzeari ekin dio, basoen kalterako. Hala ere, elkartasun ahaleginak ugaritzen dira herri eta hirietan.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2012ko abenduaren 23a
O Allos Anthropos (Bestelako gizakia) guneko argazkian, grekerazko hizkiek diote “Janariak doan guztiontzako” eta “O Allos Anthropos auzolaneko sukaldea”.

Hiru mutiko, 5, 7 eta 15 urteko kiskali dira abenduaren 8an Mesoropin, Kavala hiritik gertu, zaharrena bi txikiak ateratzeko ahaleginean. Hiru senide gehiago onik atera dira, aitona-amona eta gurasoekin hamarrekoa osatzen zuten familian. Gasoliozko berokuntza iaz itzali zuten erregaia %40 garestitzeagatik eta supazterra piztu; honen garrek hondatu dute familia.

Sutarako egurra izan daiteke Greziak bizi duen amesgaiztoaren ikurretako bat. Negozio biribila dagiten enpresa bakarrak egur banatzaileak dira. Rue 89 webgunerako lekukotasun bila joandako Zineb Dryef kazetariari Atenasko zentroan txantxetan bota zion batek: “Lehen esaten zen ‘zatoz, neska, Porsche Cayenne bat daukat’, diru errazaren urteak ziren; orain esaten zaio ‘etorri, neska, etxean sua daukat’”.

Grezia Mediterraneo bazterreko hondartza epela baino gehiago mendialde hotza da neguan. Kalefakzioa gehienetan elektrikoa da   edo gasoliozkoa. Argindarra garestitu denaz gain, Gobernuaren erreformetako batek gasolioa litroko 95 zentimoetatik 1,35 eurotaraino eraman du.

Atenasko agintariek zerga berria ezarri diote berotarako gasolioari. Aitzakia, iruzurrak: etxeetarako erregaiak zerga apalagoak edukiz txofer askok espekulatzen omen zuten horren kontura, Greziako bost autotatik bat erregai horrekin omen zebilen. Orain etxean erretzekoak kotxeek darabiltenaren prezio bera dauka, ezin ordainduzkoa gehienentzako.

Herri txiki eta landa-guneetan greziarrak errazago egokitu dira antzinako ekonomika, beheko su eta estufetara, basoak ere eskueran edukiz. Hirietan gero eta sarriago aurkitzen omen dira inausiriko edo gerritik ebakitako zuhaitzak, berdin  parkeetan, kale bazterretan edo baratze pribatuetan.

Egur saltzaileak ugaritu dira edonon, batzuetan Grezia iparreko basoetatik dakartenak eta sarri Bulgariakoetatik inportatzen dutenak.  Baina sutarako egurrak ere txistua egiten du gaur Atenas edo Tesalonika bezalako hirietan, iaz tonako 60-65 euro egiten zuena aurten 150 edo 200etaraino ere iristen baita.

Zuhaitz mozketa ilegalak ere hala ugaritu dira denetan. Broma maite duela erakutsiz, Greziako Ingurumen ministerioak telefono zenbaki berri bat ezagutarazi du delituok salatzeko... eta beste eskuarekin legea aldatu egur mozketa ilegala huts egite txikiekin parekatzeko. Horri gehitu azken hiru urteotan basozainen kopurua arras txikitu dela Greziako mendietan, Europako Troikaren aginduz.

Ekologistak eta oro har ingurumenaz kezkatuak haserre daude, lehendik desertifikatze bidean dagoen Greziak azken oihanak gal ditzakeelako bidean, honek dakartzan ondorio guztiekin. Baina nor akordatuko da ekologiaz jendea Eguberriotan etxea nola berotu asmatu ezinik dabilenean?

Biziraupena antolatu

Larrialdiak orokortzen duen “dena gal bedi eta nirea salba bedi” giro horretan badira, ordea, guztien biziraupena elkartasunean bermatzeko ahaleginak. Gurera tantaka iristen dira horien hotsak. Greziarren berri beren idatzietatik jakitea ez da erraz, darabilten hizkuntzaz gain idazkera ere arras ezberdina daukatenez. Adibide batez argitzeko, kronika hau irudiztatzen duen argazkia Googlek ez dauka indexatuta gure hizkietan, itzultze tresnak baliatuz grekerazko hizkiekin galdetu behar diozu. Zenbat horrelako informazio eder ez zaigu inoiz iritsiko?

Britainia Handiko ezkertiarren erreferentzietakoa den Red Pepper aldizkarian Tonia Katerini Syriza partiduko kideak azaldu du elkartasun gorriaren zenbait osagai Organising to survive in Greece kronikan.

%25 dira langabetuak Grezian, gazteen artean %48, krisiaren aurretik industria zeukaten eskualde batzuetan %80 ere bai. Industria handiak alde egin du, Coca Colak, Carrefourrek... 170.000 enpresa txiki itxi dira hiru urtetan, ezin zaie finantziaziorik aurkitu, Europatiko diru guztia bankuentzako.

Langabetu gehienei aspaldi amaitu zitzaien subsidio oro. Familiaren eta lagunen sarea dute azken babes, baina hau ere mugaraino agortu du krisiaren luzeak. Lana dutenei lepatu baitzaie soldata, batzuei laurdena, askori erdia, zenbaiti hiru laurden. Aldi berean prezioek gora egin dute, euroaren barruan egonik Greziak ezin du debaluaziorik egin. Marjinatu bakanez landa karrikan inor bizi ez zen herrialdean 20.000 dira homlessak.

Hurrengo hauteskundeetan gehiengoa lortuko duela dirudien Syriza alderdi ezkertiarraren elkartasun sarean ari da Katerini. Solidaritza ahalegin askoren zerrenda egin dio Red Pepper-i.

Lehenik, herritar guztiei elikadura bermatzekoa: patata, olio, irin edo limoiak zuzenean ekoizleetatik herritarrenganaino ohiko prezioen erdian iristeko sareak ugaritu dira. Ume askok etxean gosaririk ez daukanez, Gobernuari presio egiten zaio eskolek eskaini diezaieten otordua, 1950ko hamarkadatik gertatzen ez zena.

Osasun zerbitzuak pagatu ezinik populazioaren herena geratu denez,  auzoetan ugaritu dira kontsultategi txikiak, non mediku boluntarioek artatzen dituzten herritarrak, zenbait ospitale eta farmaziak eskainitako botikekin.

Okerrena daukatenak dira botika garestiak behar dituztenak, minbiziaren kontrakoak esaterako: “Ospitaletan ere falta dira –dio Katerinik– diru mozketengatik,  azkenean gaixo larri horientzako ez dago kortisona baizik”. Hala ugaritu dira erruz suizidioak, batik bat dena galdu duten klase ertainekoetan.

Elikaduraz eta osasunaz gain, elkartasun sareak beste lau ataletan ari dira antolatzen: hezkuntza, kultura, lege aholkularitza eta ekonomia soziala. Trukeko merkataritza antolatu da hiri batzuetan. Horiek sustatzeko Syrizaren inguruan iaz 100 ekimen izan ziren lekuan aurten 2.000 antolatu dira.

Katerini kexu da Estatuak oztopoak baizik jartzen ez dizkielako. Auzolaneko jantokiak antolatu dituztelarik, Gobernutik baimenak eskatu dizkiete, osasun baldintzen zertifikazioak eta beste: “Erantzuna zera izan zen, denok bildu eta sekulako otordu komunala antolatzea, non ehunka jendek kozinatzen eta jaten baikenuen elkarrekin, ea ausartzen ziren denok atxilotzera!”.

Jendearen beldurra ezabatzea da elkartasun mugimenduaren beste helburua, agian nagusia: “Inork ez du sinesten Gobernuaren politikak zuzenak direnik, baina  asko daude protesta egiteko beldurrez”. Krisiak luze joko die oraindik. Kanpoko laguntza beharko dute. Nazioarteko brigaden beharra aipatzen hasi dira.

Informazio gehiago:

Red Pepperren “Organising to survive in Greece”.

Rue 89n, Zineb Dryefen "A Athères 'viens chez-moi, j'ai allumé le chauffage'".

Mosoropin etxeak su hartuta kiskalitako hiru mutikoen albistea.

Social Kitchen "The Other Human".

Greek Left Review, krisiaren jarraipena egiteko gune alternatiboa.

When the Crisis hits the Fan, Kostas Kallergis kazetariaren bloga.

Greek Crisis, Panagiotis Grigoriou antropologoaren bloga.

 Chroniques d’un Hiver Europeen, 2011ko negua Atenasen, argazki-dokumental interesgarria.

Kanal honetan artxibatua: Grezia

Grezia kanaletik interesatuko zaizu...
2017-02-24 | Ane Irazabal
Ongi etorri harresiz jositako Europara

Errefuxiatuen aferak Bruselako agintarien benetako aurpegia estalgabetu du. Europako eskuina eta sozialdemokrazia hurbildu egin dira mugimendu ultranazionalisten diskurtsoetara. Inkesten presioa garondoan sentitu dute eta bozak ez galtzeko politika berrantolatzeari ekin diote. Inbasioaren ideia ez da soilik eskuin muturraren aldarrikapena. Iheslariak turko-buruak bestetik ez dira, eta drama politikoa ezkutatzeko, adabaki handi bat bihurtu dute Turkia.


Azkenean Grexit, herrialdea eraitsi eta greziarrak zukututa gero

Europarrak entretenituta zeuden bitartean Trump eta Brexit-arekin, Grezia berriro hurbildu da bidegurutzera: otsailaren 20a baino lehen hitzartu behar du itun berri bat bere zor publiko ordain ezinaren hartzekodunekin edo eurotik –eta menturaz Europar Batasunetik– kanpo gera daiteke. 2008an lehertutako krisiak ez dizkio oraindik ezusteko gogorrenak eman Europari.


Urrezko Egunsentiaren kontrako auzian istiluak izan dira epaiketa areto barnean

Faxisten eta antifaxisten arteko talkak ezohiko irudia utzi du asteartean Atenasen Urrezko Egunsentiaren kontra egiten ari diren epaiketan. Eskuin-muturreko kide horiek 2008an ekitaldi anarkista baten kontra egindako erasoa epaitzen ari dira, alderdi osoaren kontrak epaiketaren baitan. Ekitaldi anarkistan erasoa jaso zutenek, ordea, ezin izan dute beren deklarazioa amaitu. Sortu diren istiluen ondorioz epaiketa eten egin behar izan dute, eta epaileek aretotik alde egin behar izan dute.


2017-01-25 | Zabaldi
Elkartasuna eta desobedientzia berriz ere kriminalizatuak

Iragan uztailaren 27an, Zabaldiko bi kide, brigada internazionalisten prestakuntza lanean ari ziren Tesalonikan. Hurriyako etxea hustua izan zen eta bi kideak atxilotuak. Urtarrilaren 26an, ostegunean, epaituak izanen dira.


2017-01-09
Begońa Huarte eta Mikel Zuluagari ongietorria
MULTIMEDIA - ekitaldia

Greziatik Euskal Herrira hainbat lagun ekartzen saiatzeagatik atxilotu zituzten Begoña Huarte eta Mikel Zuluaga ekintzaileei Loiuko aireportuan egindako harreraren irudiak.


"Bizirik jarraitu beharko lukeen jendea ari da hiltzen Greziako ospitaleetan"

Greziako osasun sistemaren hondamendia heldu da, eta mediku, erizain eta garbiketa produktuen falta da horren arrazoietako bat. El Diario egunkariak argitaratu ditu Michalis Giannakos Ospitale Publikoetako Langileen Federazioaren presidentearen hitzak. Azaldu duenez, diru murrizketak direla eta, 40 pazienteko talde bakoitzeko erizain bakarra dago, “eskuak garbitzeko denborarik ere ez daukate langileek, eta aurretik desinfektatu barik dauden oheetara eramaten dituzte gaixoak”.


Bi aktibista atxilotu dituzte Grezian errefuxiatu talde bat Euskal Herrira ekartzen ari zirela

Abenduaren 27ko gauean gertatu dira atxiloketak Igoumenitsako portuan, Grezia iparraldean. Mikel Zuloaga eta Begoña Huarte Italiara joateko ferry bat hartzear zeuden atxiloketak gertatu direnean. Bi aktibistak karabana bat gidatzen ari ziren, bertan zortzi errefuxiatu ezkutatu zihoazela. Haien helburua errefuxiatuak Euskal Herrira ekartzea zen.


2016 "urterik hilgarriena" Mediterraneo itsasoan

2016. urtea amaitzeko bi hilabete falta direla 3.800tik gora dira errefuxiatu eta immigranteen artean Mediterraneoan bizia galdu dutenak, iaz 3.771 izan ziren guztira. “Urterik hilgarriena” izaten ari dela azaldu du ACNUR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariaren Bulegoak.


Greziako ikastetxeetan txalo artean hartu dituzte ikasle errefuxiatuak

Haur eta gazte errefuxiatuak Greziako ikastetxeetan eskolatu dituzte azkenean. Guraso batzuek jarrera arrazista erakutsi duten arren, leku gehienetan harrera beroa egin diete ikasle, guraso eta irakasleek. Txalo artean hartu dituzte zenbait eskolatan, malkoren bat edo beste tarteko.


2016-10-13 | ARGIA
Tsipras: "Ez dugu etsiko zorra berregituratzea lortu arte"

Syrizaren bigarren kongresuan Alexis Tsiprasek ikusmin handia sortu duen hitzaldia egin du. Aurrera begirako politika marraztu du greziar presidenteak. Hibai Arbide kazetariak jarraitu du ekitaldia Twitter bidez.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude