Greziarrak berotzeko mendiko egurra eta elkartasuna

  • Negua gorri dator berriro Grezian. Herrialdea osorik kiebran, nekeak aski ez baziren orain gasolioaren prezioak denetan itzalarazi ditu kalefakzioak. Berorik ez da eskoletan, ospitaleetan, lantokietan... etxeetan. Ahal duenak egurra erretzeari ekin dio, basoen kalterako. Hala ere, elkartasun ahaleginak ugaritzen dira herri eta hirietan.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2012ko abenduak 23
O Allos Anthropos (Bestelako gizakia) guneko argazkian, grekerazko hizkiek diote “Janariak doan guztiontzako” eta “O Allos Anthropos auzolaneko sukaldea”.

Hiru mutiko, 5, 7 eta 15 urteko kiskali dira abenduaren 8an Mesoropin, Kavala hiritik gertu, zaharrena bi txikiak ateratzeko ahaleginean. Hiru senide gehiago onik atera dira, aitona-amona eta gurasoekin hamarrekoa osatzen zuten familian. Gasoliozko berokuntza iaz itzali zuten erregaia %40 garestitzeagatik eta supazterra piztu; honen garrek hondatu dute familia.

Sutarako egurra izan daiteke Greziak bizi duen amesgaiztoaren ikurretako bat. Negozio biribila dagiten enpresa bakarrak egur banatzaileak dira. Rue 89 webgunerako lekukotasun bila joandako Zineb Dryef kazetariari Atenasko zentroan txantxetan bota zion batek: “Lehen esaten zen ‘zatoz, neska, Porsche Cayenne bat daukat’, diru errazaren urteak ziren; orain esaten zaio ‘etorri, neska, etxean sua daukat’”.

Grezia Mediterraneo bazterreko hondartza epela baino gehiago mendialde hotza da neguan. Kalefakzioa gehienetan elektrikoa da   edo gasoliozkoa. Argindarra garestitu denaz gain, Gobernuaren erreformetako batek gasolioa litroko 95 zentimoetatik 1,35 eurotaraino eraman du.

Atenasko agintariek zerga berria ezarri diote berotarako gasolioari. Aitzakia, iruzurrak: etxeetarako erregaiak zerga apalagoak edukiz txofer askok espekulatzen omen zuten horren kontura, Greziako bost autotatik bat erregai horrekin omen zebilen. Orain etxean erretzekoak kotxeek darabiltenaren prezio bera dauka, ezin ordainduzkoa gehienentzako.

Herri txiki eta landa-guneetan greziarrak errazago egokitu dira antzinako ekonomika, beheko su eta estufetara, basoak ere eskueran edukiz. Hirietan gero eta sarriago aurkitzen omen dira inausiriko edo gerritik ebakitako zuhaitzak, berdin  parkeetan, kale bazterretan edo baratze pribatuetan.

Egur saltzaileak ugaritu dira edonon, batzuetan Grezia iparreko basoetatik dakartenak eta sarri Bulgariakoetatik inportatzen dutenak.  Baina sutarako egurrak ere txistua egiten du gaur Atenas edo Tesalonika bezalako hirietan, iaz tonako 60-65 euro egiten zuena aurten 150 edo 200etaraino ere iristen baita.

Zuhaitz mozketa ilegalak ere hala ugaritu dira denetan. Broma maite duela erakutsiz, Greziako Ingurumen ministerioak telefono zenbaki berri bat ezagutarazi du delituok salatzeko... eta beste eskuarekin legea aldatu egur mozketa ilegala huts egite txikiekin parekatzeko. Horri gehitu azken hiru urteotan basozainen kopurua arras txikitu dela Greziako mendietan, Europako Troikaren aginduz.

Ekologistak eta oro har ingurumenaz kezkatuak haserre daude, lehendik desertifikatze bidean dagoen Greziak azken oihanak gal ditzakeelako bidean, honek dakartzan ondorio guztiekin. Baina nor akordatuko da ekologiaz jendea Eguberriotan etxea nola berotu asmatu ezinik dabilenean?

Biziraupena antolatu

Larrialdiak orokortzen duen “dena gal bedi eta nirea salba bedi” giro horretan badira, ordea, guztien biziraupena elkartasunean bermatzeko ahaleginak. Gurera tantaka iristen dira horien hotsak. Greziarren berri beren idatzietatik jakitea ez da erraz, darabilten hizkuntzaz gain idazkera ere arras ezberdina daukatenez. Adibide batez argitzeko, kronika hau irudiztatzen duen argazkia Googlek ez dauka indexatuta gure hizkietan, itzultze tresnak baliatuz grekerazko hizkiekin galdetu behar diozu. Zenbat horrelako informazio eder ez zaigu inoiz iritsiko?

Britainia Handiko ezkertiarren erreferentzietakoa den Red Pepper aldizkarian Tonia Katerini Syriza partiduko kideak azaldu du elkartasun gorriaren zenbait osagai Organising to survive in Greece kronikan.

%25 dira langabetuak Grezian, gazteen artean %48, krisiaren aurretik industria zeukaten eskualde batzuetan %80 ere bai. Industria handiak alde egin du, Coca Colak, Carrefourrek... 170.000 enpresa txiki itxi dira hiru urtetan, ezin zaie finantziaziorik aurkitu, Europatiko diru guztia bankuentzako.

Langabetu gehienei aspaldi amaitu zitzaien subsidio oro. Familiaren eta lagunen sarea dute azken babes, baina hau ere mugaraino agortu du krisiaren luzeak. Lana dutenei lepatu baitzaie soldata, batzuei laurdena, askori erdia, zenbaiti hiru laurden. Aldi berean prezioek gora egin dute, euroaren barruan egonik Greziak ezin du debaluaziorik egin. Marjinatu bakanez landa karrikan inor bizi ez zen herrialdean 20.000 dira homlessak.

Hurrengo hauteskundeetan gehiengoa lortuko duela dirudien Syriza alderdi ezkertiarraren elkartasun sarean ari da Katerini. Solidaritza ahalegin askoren zerrenda egin dio Red Pepper-i.

Lehenik, herritar guztiei elikadura bermatzekoa: patata, olio, irin edo limoiak zuzenean ekoizleetatik herritarrenganaino ohiko prezioen erdian iristeko sareak ugaritu dira. Ume askok etxean gosaririk ez daukanez, Gobernuari presio egiten zaio eskolek eskaini diezaieten otordua, 1950ko hamarkadatik gertatzen ez zena.

Osasun zerbitzuak pagatu ezinik populazioaren herena geratu denez,  auzoetan ugaritu dira kontsultategi txikiak, non mediku boluntarioek artatzen dituzten herritarrak, zenbait ospitale eta farmaziak eskainitako botikekin.

Okerrena daukatenak dira botika garestiak behar dituztenak, minbiziaren kontrakoak esaterako: “Ospitaletan ere falta dira –dio Katerinik– diru mozketengatik,  azkenean gaixo larri horientzako ez dago kortisona baizik”. Hala ugaritu dira erruz suizidioak, batik bat dena galdu duten klase ertainekoetan.

Elikaduraz eta osasunaz gain, elkartasun sareak beste lau ataletan ari dira antolatzen: hezkuntza, kultura, lege aholkularitza eta ekonomia soziala. Trukeko merkataritza antolatu da hiri batzuetan. Horiek sustatzeko Syrizaren inguruan iaz 100 ekimen izan ziren lekuan aurten 2.000 antolatu dira.

Katerini kexu da Estatuak oztopoak baizik jartzen ez dizkielako. Auzolaneko jantokiak antolatu dituztelarik, Gobernutik baimenak eskatu dizkiete, osasun baldintzen zertifikazioak eta beste: “Erantzuna zera izan zen, denok bildu eta sekulako otordu komunala antolatzea, non ehunka jendek kozinatzen eta jaten baikenuen elkarrekin, ea ausartzen ziren denok atxilotzera!”.

Jendearen beldurra ezabatzea da elkartasun mugimenduaren beste helburua, agian nagusia: “Inork ez du sinesten Gobernuaren politikak zuzenak direnik, baina  asko daude protesta egiteko beldurrez”. Krisiak luze joko die oraindik. Kanpoko laguntza beharko dute. Nazioarteko brigaden beharra aipatzen hasi dira.

Informazio gehiago:

Red Pepperren “Organising to survive in Greece”.

Rue 89n, Zineb Dryefen "A Athères 'viens chez-moi, j'ai allumé le chauffage'".

Mosoropin etxeak su hartuta kiskalitako hiru mutikoen albistea.

Social Kitchen "The Other Human".

Greek Left Review, krisiaren jarraipena egiteko gune alternatiboa.

When the Crisis hits the Fan, Kostas Kallergis kazetariaren bloga.

Greek Crisis, Panagiotis Grigoriou antropologoaren bloga.

 Chroniques d’un Hiver Europeen, 2011ko negua Atenasen, argazki-dokumental interesgarria.

Kanal honetan artxibatua: Grezia

Grezia kanaletik interesatuko zaizu...
2016 "urterik hilgarriena" Mediterraneo itsasoan

2016. urtea amaitzeko bi hilabete falta direla 3.800tik gora dira errefuxiatu eta immigranteen artean Mediterraneoan bizia galdu dutenak, iaz 3.771 izan ziren guztira. “Urterik hilgarriena” izaten ari dela azaldu du ACNUR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariaren Bulegoak.


Greziako ikastetxeetan txalo artean hartu dituzte ikasle errefuxiatuak

Haur eta gazte errefuxiatuak Greziako ikastetxeetan eskolatu dituzte azkenean. Guraso batzuek jarrera arrazista erakutsi duten arren, leku gehienetan harrera beroa egin diete ikasle, guraso eta irakasleek. Txalo artean hartu dituzte zenbait eskolatan, malkoren bat edo beste tarteko.


2016-10-13 | ARGIA
Tsipras: "Ez dugu etsiko zorra berregituratzea lortu arte"

Syrizaren bigarren kongresuan Alexis Tsiprasek ikusmin handia sortu duen hitzaldia egin du. Aurrera begirako politika marraztu du greziar presidenteak. Hibai Arbide kazetariak jarraitu du ekitaldia Twitter bidez.


2016-09-20 | David Julią
Argazki erreportajea
EB-Turkia hitzarmenaren biktimak sei hilabeteren ondoren

2016ko martxoaren 18an, Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko akordioa onartu zuten 28 herrialdeetako buruzagiek, etorkinen olatua geratu nahian. Horren arabera, Siriako gerratik ihesi zihoazenek bakarrik jasoko zuten errefuxiatu estatusa. Afganistanen eta Iraken talibanengandik ihesi edo Nigeriako Boko Haramen atzaparretatik ihesi doazenei ukatuz.


'Osasun Grexitik ez!' diru gabeko greziarrak hiltzera ez kondenatzeko

Europako oligarkiak ezarritako politika ekonomikoak bere murrizketekin Greziaren osasun sistema publikoa Hirugarren Mundukoen mailaraino hondoratu duenean, milaka mediku, zaintzaile eta klase guztietako herritar ahalegintzen dira artatzen dirurik ezagatik bazterrean geratutako jendeak. Haien elkartasunez Europa osoan hedatzen ari da Osasun Grexitik ez! kanpaina.


"Helburu nagusiak beteta" itzuli da Greziatik elkartasun karabana

No Borders ekimenaren barruan EBren migrazio politikaren aurka egin dute Karabana Greziara ekimeneko 121 euskal herritarrek. Espainiako enbaxadaren aurrean kanpaldia egin dute, gobernuaren “konpromiso eza” salatzeko.


2016-07-17 | David Julią
Irtenbiderik gabe

Oso kritikatua izan da Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko akordioa. Horren ostean, Grezian milaka lagun ez aurrera, ez atzera harrapatuta daude. Horietako bat da 25 urteko Abdullah Alkem siriarra.


Greziara abiatu dira 121 euskal herritar, errefuxiatu eta migranteen eskubideak defendatzeko

Lau egun igaroko dituzte Tesalonikan, No Borders ekimenaren baitan. “Giza eskubideak lohitzen ari diren migrazio politikekiko desobedientzia” aldarrikatu dute.


2016-07-06 | Kanaldude.tv
Bide instituzionala eta herri mugimendua Grezian
MULTIMEDIA - solasaldia

2015eko EHZ jaialdiaren barruan pil-pilean zen Greziako egoerari begira jarri ziren.


Hibai Arbide, kazetaria
"Epaiketa batean, ondo landutako bertsioa beti da egia baino sinesgarriagoa"

Ezagutu nuen egunean, mugei buruz hitz egin zuen Hibai Arbide Azak. Esan zuen demokraziaren aurkako mekanismoak direla, jendea kanporatzeko balio baitute. Orduz geroztik, bi urte joan dira ia, eta gero eta jende gehiago dabil alderrai, mugak ezin zeharkatu.


2016-06-22 | Hala Bedi
Enara Goikoetxea, Gasteiz Irekia
"Gobernuek migrazio-legeak ez dituztela betetzen salatuko dugu Greziarako karabanan"

Hainbat ekimen antolatu ditu Gasteiz irekia ekimenak Errefuxiatuen Nazioarteko Egunaren testuinguruan: ekainaren 18an, kalejira izango da; ekainaren 20an, alderdi politikoetako ordezkarien arteko mahai-ingurua; ekainaren 24an, errefuxiatuen kanpamendu baten bizimodua islatuko dute Judimendiko parkean.


2016-05-23 | ARGIA
Greziak Idomeniko kanpalekua desegingo du datozen egunetan

Greziako agintariek adierazi dutenez, Idomeniko errefuxiatuen kanpalekua husten hasiko dira gradualki hurrengo egunetan.


2016-05-04 | Hala Bedi
Refugees.tv: Idomeniko errefuxiatuen kanpalekuko egoera umorez salatzeko tresna

Hbi Greziako lagunek frogatu dutenez, Idomeniko errefuxiatuen kanpalekuan umoreak ere badu tokia: Refugees.tv telebista-kateko kideak dira horren adibide. Euren egoeraren berri ematen dute Internet bidez, botila zaharrez egindako kamerekin, eta edalontzi eta galtzerdiz egindako mikrofonoekin, kanpalekuan dituzten baliabide urrien erakusle.


2016-04-15 | Arabako Alea
Errefuxiatuei buruzko jardunaldiak antolatu ditu Gasteiz Irekiak

Errefuxiatuak, eskubiderik gabeko pertsonak. Zer egin dezakegu? Izenburu horrekin, jardunaldiak antolatu ditu Gasteiz Irekia ekimenak.


2016-03-27 | Olmo Calvo
Europako demokraziaren fantasia lokaztua

Rojavan jaio zen Ridwan, Siriaren menpeko Kurdistanen eta Greziarainoko bidea egin du gerratik ihesi. Hankak bere etxea bonbardatu zutenean galdu zituela dio, eta egun Mazedoniako mugan bizirauten du gurpildun aulki batean. Idomenin ez aurrera ez atzera, baldintza penagarrietan dauden milaka errefuxiatuetako bat da. Bien bitartean, Europar Batasunak nazioarteko legedia urratzen jarraitzen du, babesa eskatu duen pertsona bakoitzaren egoera aztertu beharko luke; eta taldekako kanporatzeak ez du hori bermatzen.


Atenasko porrotetik Parisko sarraskietara, garai konplikatuak Europako ezkerrentzat

Ezkerraren itxaropen zaharberrituekin ekin urte berriari eta alde guztietako kontserbadore eta inmobilistek aldarrikatutako Zibilizazioen Talkaren edizio odoltsuekin burutu, horra zein izan den 2015 honen patua. Disney World edo Port Aventurako txirrista erraldoietako batean abiatu balitz bezala, 2008an mundua eta batik bat Lurraren ipar aldeko mundu garatua eten gabeko ezustekoz betetako bidaian sartua da, hazkunde ekonomikoaren burbuila lehertuz geroztik, klase guztietako gatazka eta desorekak egonkortu nahi eta ezinean. Bihotzondoko berriak agintzen zaizkigu 2016rako.


Europaren joko zikina, bost puntutan

Errefuxiatuak gainetik kentzeko denak balio du. Etikatik eta legetik urrun dagoen politika darama 2012an Bakearen Nobela jaso zuen Europar Batasunak.


2016-02-03 | Jon Torner Zabala
Futbolari greziarrek errefuxiatuen heriotzengatik partida bat geratu dute salaketa gisa

Greziako AEL Lakrissa eta Acharnaikos futbol taldeetako jokalariak, iragan ostiraleko partidan, lurrean eseri ziren arbitroak txilibitua jo bezain pronto.

Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude