Gasteizko Udalak ez ditu ikur frankistak kenduko, kokatu egingo ditu

  • Gasteizko alkate Gorka Urtaranek ez dizkie dominak eta kale-izenak kenduko frankismoarekin lotutako pertsonei. Beren garaian kokatu egingo ditu. "Eskandalutzat" jo du iragarpena frankismoaren krimenen aurkako plataformak.

Itsaso Estarrona  |  Arabako Alea @ArabakoALEA
2017ko azaroaren 06a
Lander Garcia Rodrigo frankismoaren krimenen aurkako plataformako kidea da. (Arg.: Arabako alea)

Kendu ez, baizik eta testuinguruan jarriko ditu frankistei emandako kale-izenak eta dominak Gasteizko Udalak. Hala aurreikusten du Gorka Urtaran alkateak aurkeztu berri duen Memoria Historikoaren Planak. "Asaldagarria". Hitz horrekin erantzun du Frankismoaren krimenen aurkako plataformak. Zergatia azaldu dio aleari Lander Garcia Rodrigok (Gasteiz, 1977).  

Udalak ez ditu alkate eta gotzain frankisten kale-izenak aldatuko. Horren ordez, testuinguruan jarriko ditu. Zer iruditzen zaizue? 

Frankismoaren krimenen aurkako plataformako kideok Udalari Memoriaren Plan bat egitea proposatu genionean, gure helburua zen frankismoaren biktimen eskubideen alde egitea; hau da, egia, justizia, erreparazioa eta ez-errepikatzeko eskubideen alde egitea. Ezin diegu arduradun frankistei kale-izenen ohorea eman. Izen horiek aldatu behar ditugu, beste toki batzuetan egin duten bezala.   

Zer beste tokitan aldatu dituzte? 

Bilbon bertan; eta kontuan izan Gasteizen gobernatzen duen alderdi berak kudeatzen duela hango Udala [EAJk]. Hemen ere, frankisten kale-izenak ezabatu beharko genituzke, eta horri zentzu politiko eta pedagogikoa eman. Aldiz, Udalaren memoria-lantaldean [plataformak eta talde politikoek osatuta] ez genuen lortu horren inguruko erabateko adostasunik, eta beste aukera bat jarri zen mahai-gainean: kale-izen horiek testuinguruan jartzearena. Lehenengo urrats moduan, hori onartzeko prest gaude plataformako kideok, ondo zehazten badugu zer idatziko dugun testuinguru horretan. 

Beraz, prest zaudete kaleen izenak testuinguruan jartzeko, baldintza batzuk betetzen baditu Udalak. Zeintzuk, bada?

Irizpide amankomuna proposatu dugu kale-izenentzat, oroimen-lekuentzat eta ikur frankista zehatz batzuentzat. Hiru ideia adierazi behar ditugula uste dugu. Bat: frankismoa giza eskubideak urratu zituen diktadura izan zen. Bi: diktadura horretan (1936-1978), ehunka gasteiztarrek jazarpen politikoa jasan zuten, eta pertsona horiek ideologia politiko zehatzak zituzten;  errepublikanoak, anarkistak, sozialistak edo abertzaleak ziren. Alegia: diktadura horrek ideologia zehatz batzuetako pertsonak bortizki jazarri zituen hamarkadatan zehar. Ehunka gasteiztarrek pairatu zituzten kartzela-zigorrak, torturak eta fusilamenduak. Errespetu handiz ekarri behar dugu gogora haien identitate politikoa. Eta hiru: Eliza katolikoaren hierarkiak diktadura hori babestu zuen. Argi eta garbi geratu behar da hierarkia katolikoaren eginkizuna, baldin eta Memoriaren Planaren helburua jatorriko bera baldin bada: pedagogia demokratikoa egitea. 

Dominekin, kaleekin bezala egingo du Udalak:  kendu ez, baizik eta testuinguruan jarri. 

Hala da. Plataformatik, frankistei dominak kentzea proposatu genuen hasieratik, eta memoria-lantaldean ez zen desadostasunik egon horren inguruan. Guztiok ulertzen genuen gaur egun pentsaezina dela frankista batek urrezko domina bat izatea. Diktaduran ardurak izandako pertsonei buruz ari gara; zehazki, apezpiku frankista eta alkate frankistei buruz. Ardura horiek ez zitzaizkien loterian tokatu; giza-eskubideak urratu zituen diktadura batean izan zituzten.  

Txosten tekniko batean oinarritu da Udala, domina horiek mantentzeko...

Bai, txosten ustez tekniko batean oinarritu du haren erabakia. Lan horrek ez du frankismoa diktadura bat bezala azaltzen, baizik eta denbora bat bezala; denbora horretan kokatzen ditu dominak eta kale-izenak dituzten pertsonak, giza-eskubideen urraketekin lotu gabe.

Testu hau Arabako Alean argitaratutako elkarrizketaren zati bat da eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia erabilita

Kanal honetan artxibatua: Oroimen historikoa

Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2017-11-17 | Jon Abril
Neskatoak
MULTIMEDIA - dokumentala

Ipar Euskal Herrira, franskismo garaian, neskato-lanean aritzera joan ziren emakumeen historia.

Dokumentalean, bizimodua aurrera ateratzeko borrokatu ziren emakume langileen historia kontatzen du. Jon Abrilek bere amatxi Micaelaren neskato bizimoduari tiraka ondu du dokumentala. Batik bat 50eko hamarkadaren hasieran joan zirenak elkarrizketatu ditu eta denak Baztan-Bidasoakoak, nahiz eta beste hainbat eskualdetakoak ere Ipar Euskal Herrian izan ziren.

Zuzendaritza, gidoia eta grabazioak:... [+]


2017-11-10 | Gite Ipes
Gernikaren Egiak, oroimen biziko herria
MULTIMEDIA - dokumentala

Gernika oroimen biziko herriari azpimarra egin nahi diote; askotariko begirada eta iritziak jasoz. Ezezagunagoak diren gertaera historikoei arreta jarri, emakumearen ahotsa lehenetsi, eta herri mugimenduen paperaz hausnartu nahi dute dokumentalean.


2017-11-10 | Axier Lopez
Gladys del Estal ETAk hil zuela argitaratu du El Diario Vascok

Guardia Zibilak buruan tiro bat emanez hil zuen 23 urteko Gladys del Estal donostiarra 1979ko ekainean. Euskal Herrian Espainiako Gobernuak eraiki nahi zituen zentral nuklearren aurka Tuteran egindako protesta batean izan zen. Bada, atzo –azaroak 9–, Vocento taldeko egunkariak Lemoizko zentralaren inguruko erreportaje batean argutaratu du ETAk hil zuela Gladys del Estal.


2017-11-02 | Guaixe .eus
Otsaportilloko lezean gorpuzkin gehiago opatu dituzte

Aranzadi zientzia elkarteko kideak lastailaren 12a eta 15a bitartean jaitsi ziren berriro. Bi hezurdura eta makina bat hezur berreskuratu zituzten. Zein diren identifikatzeko DNA probak egiten ari dira.


2017-10-25 | Ahotsa.info
Estreinatu dute "Pasaiako Badia" dokumentala

Iruñean estreinatu dute Pasaiako Badiako sarraskiaren inguruko dokumentala, arrakasta haundiz eta oso kritika onarekin. 1984ko martxoaren 19an Pasaian jazotako gertaerak ditu oinarri dokumentalak.


"A por ellos"

Gasteizen, erregimenarentzat arriskutsua zen mugimendu asanbleario bat zapaldu nahi izan zen eta herri oso bat atera zen kalera. Katalunian ere egungo erregimena kinkan jarri du prozesu independentista transbertsal eta zabalak.


"A por ellos"

Gasteizen, erregimenarentzat arriskutsua zen mugimendu asanbleario bat zapaldu nahi izan zen eta herri osoa atera zen kalera 1976an.  Katalunian ere egungo erregimena kinkan jarri du prozesu independentista transbertsal eta zabalak.


Erreniega mendian frankistek hildakoen omenez oroitarriak jarriko dituzte

Erreniegako Ilobiak kolektiboa ari da memoria historikoa berreskuratu nahian lanean. Erreniegan hil zituztenak gogoan izan eta Memoria Historikoaren Gune deitzeko eskaera egin dute.


2017-10-02 | Xalba Ramirez
Urkullu eta Barkos Gurseko kontzentrazio eremuan izan dira biktimak omentzen

iñigo Urkullu eta Uxue Barkos Gurseko (Frantziako Estatua) kontzentrazio eremuan izan dira, bertan izandako biktima euskaldunak gogoan. 60.000 herritarretik gora izan zituzten bertan 1939 eta 1945 artean.


Otaegiren fusilatzea argitzeko eskaerari ezetz esan dio espainiar justiziak, 42 urteren ondoren

Tramitera ere ez dute onartu auzitegiek eskaera. Azpeitiko Udalak eta familiak frankismoaren krimenen kontrako Argentinako kereilara batuko dute kasua.


Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude