Futbolarien errendimendua hobetu dezake dopinak

  • “Sustantzia bakar batek ere ez dizu lagunduko eskuadratik gola sartzen”. Egia da Realeko jokalari Xabi Prietok dioena. Baina ez da nahikoa arrazoi futbolariak dopinaz balia ezin daitezkeela ukatzeko, debekatutako sustantzia batzuek errendimendua hobetzen lagundu dezaketelako. Oraingoz kasu bakan batzuk besterik ez dira ezagutarazi, eta ezin dezakegu esan dopina praktika orokorra denik futbolean. Baina futbolariak ez dira tentazio-bekatu orotatik libre dauden super-aingeruak.

Jon Torner Zabala @jtorner
2013ko otsailak 07
Teknika ona izateaz gain, futbolarientzat ezinbestekoa da fisikoki ongi egotea. (Argazkia: Birds of Eden)

Fernando Carreñok Marca egunkarian emandako pista batzuk baliatuko ditut abiapuntu bezala:

1. Futbolean egiten diren dopinaren aurkako kontrolak ez daude alderatzerik ziklismoan, atletismoan edo igeriketan egiten diren jarraipen zorrotzekin.

2. Kirolari ugarik estamentu kontrolatzaileek erraz aurkitzeko moduan bizi behar dute urteko ia 365 egunetako 24 orduetan. Cristiano Ronaldok, adibidez, ez.

3. Kirol profesionalean dopatzea iruzurra egitea da. Eta osasun publikoari eragiten dion arazoa. (…) Iruzurra dagoen bitartean, eta dopinak beti ematen du abantailaren bat (aldera itzazue duela 15-20 urteko partidak gaur egungoekin, eta ikusiko duzue jendeak zein azkar egiten duen korrika), beti egongo da hura erabili nahi izango duen norbait.

4. Delinkuentziaren atzean zio ekonomikoak daude: arriskuak hartzen dira irabazien truke. Beste pertsona bat dopatzen duenak zein arriskuri aurre egin behar dien ez dakit oraindik.

5. Ia kazetari guztiok ezagutzen ditugu dopin kasuak futbolean. Gogoan dut kontrol bati izkin egitea lortu zuen futbolariaren kasua (…).

Prentsan agertzen ez dena, ez da existitzen

Carreñok hizpide dituen puntuetako askori heltzen die Carlos bezala sinatzen duen internautak, Que viva el deporte blogean idatzitako El dopaje en el futbol (Dopina futbolean) artikulu mamitsuan.

Erreportajearen lehendabiziko partea, polemika-iturri bilakatu den Eufemiano Fuentes mediku espainiarrak 2006an Le Monden egindako adierazpenekin hasten da: “Atletak, tenislariak, futbolariak, saskibaloi jokalariak eta boxeolariak izan ditut bezero”. Blogariak dio dopina eta futbola lotzen dituzten frogak sudur aurrean ditugula, susmoa dugula zer pasatzen ari den, baina ez dugula errealitatea ikusi nahi: “Egunkarietan ez badago, ez da existitzen. Eta hori pasatzen da futboleko dopin kasuekin, ez dira existitzen”.

Bere hitzetan, eliteko kirolari atxikirik doakion ezaugarria da dopina, baita futbolari ere: “Batzuek esango dute futbolak osagai tekniko handia duela, eta ez duela zentzurik dopatzeak. Baina eliteko kirolaren esentzia gaitasun fisikoa da. Hura gabe, kirolari batek ezin dezake azkartasunez erreakzionatu. Maila altuko kirolean, fisikoki indartsu egotea funtsezkoa da”. Dopinaren aurkako kontrolak txirrindularitzan bezain zorrotzak ez direla erakusten duten datuak ere ematen ditu. Esaterako: Frantzian, urtero, hamar ziklistatik batek pasatzen ditu kontrolak. Futbolean, bi milatik batek.

Bigarren zatian futbolaren eta neurri batean dopinaren munduarekin lotura duten medikuez hitz egin du blogariak. Tartean dira, besteak beste, Athletic-ekin harremana izan zuten Antonio Escribano eta Sabino Padilla. Futbolari batzuen izenak ere aipatu ditu: Gurpegi (Athletic), Guardiola (Bartzelona), Stam (Lazio), Davids (Juventus) eta abar. Baita bat-bateko heriotza ustez  “ulertezinak” ere. Antonio Puerta, Jarque eta De la Red (zelaian ziplo erori arren medikuek salbatu egin zuten) espainiarren kasuak hizpide, gogora ekarri du gertakari horiek dopinarekin lotu zituela Giusepe Toti Corriere della Sera egunkariko kazetariak.

Hain justu, artikuluaren azken zatiak Italiako futbola du ardatz. Beste batzuetan hizpide izan dugun Informe Robinson telebista programako elkarrizketa bat du abiapuntu: Heriotzak Italiako futbolean erreportajearen baitan Carlo Petrini Milango futbolari ohiari egindakoa. Izenburuak aditzera ematen duen bezala, dopinak gaixotasun batzuekin zein heriotza kasuekin izan dezakeen loturaz mintzo da erreportajea. Kazetariak galdetzen dionean futbolean dopinik badagoen ala ez, honela erantzuten dio iaz 64 urterekin hil zen Carlo Petrinik:

"Nik jokatzen nuenean, urtean 40-45 partida jokatzen genituen eta gure erritmoa Fiat 500 batena zen. Gaur egun, gazte askok 60-70 partida jokatzen dituzte Formula 1eko Ferrari baten erritmoan. Nola eutsi diezaiokete? Ez, esaidazu zuk. Nola egiten dute? Hiru egunetik behin jokatzen dute. Eta ez gara desberdinak. Fisikoki ni bezalakoak dira. Ez dituzte bi bihotz, bi gibel eta sei birika. Azaldu iezadazu zergatik lortzen duten egiten dutena egitea, eta ondoren erantzungo dizut dopinik badagoen ala ez".

Artikuluaren hirugarren zatian hainbat kontu gehiagori heltzen die Que viva el deporte blogaren sortzaileak. Dopinaren kontrako borrokari dagokionez, futbolaren munduan dagoen “hermetismoaz” mintzo da berriro. Era berean, berresten du futbolaria dopinaz balia daitekeela bere errendimendua hobetzeko. Adibide moduan, Alejandro Luciak 2002an El País-en idatzitako Al fútbol el EPO le va bien (EPOa futbolari ongi doakio) artikulua dakar bere blogera.

Batetik, testosteronaz eta haren deribatu sintetikoez –esteroide anabolizatzaileez– mintzo da, masa muskularra handitzen duten heinean. Bestetik, eritropoyetina (EPO) eta haren deribatu “modernoenak” (NESP delakoa adibidez) ditu hizpide. “Botika horiei esker, oxigeno gehiago garraia daiteke odoletik muskuluetara, eta kirolariaren gehienezko oxigeno kopurua (VO2)  hobetzen da”, dio Luciak: “EPOarekin zein bere deribatuekin kirolari baten VO2 kopurua %10 handitu daiteke, eta hori lortzea oso zaila da soilik entrenamenduei esker. Futbolean, VO2 handitu izana batez ere sumatuko litzateke sprint baten osteko errekuperazio gaitasunean”.

Eufemiano Fuentesen paperetan azaltzen diren sustantziak

Reala zipriztindu duen auziari dagokionez, Espainiako Dopinaren Aurkako Agentziarentzat (AEA) osasun publikoaren aurkako delituaren zantzuak daude, ustez Eufemiano Fuentesi erositako sendagaiak ez dutelako baimenik Espainiako Estatuan, eta ilegalki eraman zituztelako Donostiara. Nazioarteko Agentziak (AMA), ordea, oraingoz esku ez hartzea erabaki du, sustantzia horietako batzuk ez direlako ageri produktu debekatuen zerrendan. Esaterako, Thioctacid (azido tioktiko edo lipoikoa da, antioxidatzailea) eta Thym-Uvocal (kapsula hauek timo glandula hormonalaren estraktuak dituzte, eta sistema immunologikoa indartzen dute). Actovegin (behi-odolaren estraktua) sustantziaren kasua ere konplikatua da, produktu debekatuen zerrendan sartu ala ez eztabaida-iturri agortezina delako, Carlos Arribas eta Juan Jose Mateo kazetariek El Pais-en azaldu duten moduan. Fuentesek ustez Realari saldu zizkion sustantzietako bakar bat besterik ez da sartzen argi eta garbi zerrenda horretan: detektatzerik ez dagoen Igf1 delakoa, organismoak hazkunde hormonak naturalki sortzea errazten duen proteina.

Ikusiko dugu hau guztia nola amaituko den. Gaur gaurkoz ez dago froga bakar bat ere Reala dopinarekin lotzen duenik. Ezta futbolean ohiko praktika dela erakusten duen kasurik ere. Baina egunen batean azaleratuko balira, dagokion oihartzuna eman beharko litzaioke (kazetarien aldetik), eta neurriak hartu (estamentu ofizial, talde eta medikuen aldetik), futbolak zein indar duen guztiok dakigun arren.

Artikulu hau Jon Tornerren Slump doktorearen zaintiratua blogean argitaratu da. Komikia, kirola eta kontu ez hain serio gehiago topatuko duzu bertan.

Kanal hauetan artxibatua: Dopina  |  Futbola  |  Txirrindularitza  |  Saskibaloia  |  Reala

Dopina kanaletik interesatuko zaizu...
2015-11-03 | Jon Torner Zabala
Dopin sarea antolatu izana egotzita, Urdaibaiko kargudun ohiak epaitegietan

Lekuko babestu batek [Urdaibaiko arraunlari ohi batek] deklaratu du ziztadak egunerokoak zirela: astegunetan, entrenamenduen ostean, eta asteburuan, lehiaketaren aurretik eta ostean ere.


Kirol amateurra
Elitea imitatzen duen eredua aldatzeko lanean

Zergatik eta nola egiten dugu kirola herritar arruntok? Galdera hori abiapuntu hartuta mahaiaren bueltan jarri ditugu Jose Manuel Gonzalez Aramendi, Dorleta Ugalde eta Luis Mari Zulaika kirol adituak. Biztanleriaren gehiengoa sedentarioa dela esan digute, baina baita kirolzaleen artean osagarriak eta substantzia dopanteak ugaldu egin direla, marka egitea dela hainbatentzat inportanteena, modalitate batzuetan lehia bizia dagoela... Atzean, estetika dago zenbaitetan, edo errekonozimendu publikoaren beharra, errendimenduan oinarritutako ikuspegia, espektatiba okerrak, profesionalenganako miresmena, osasuna kaltetzeko arriskuaren aurrean axolagabekeria… Txikitatik haurrak eskola-kirolaren filosofian heztea zeinen garrantzitsua den azpimarratu dute mahaikideek, baita administrazioak, federazioek, kirol elkarteek, proba herrikoien antolatzaileek nahiz guraso eta entrenatzaileek honetan guztian duten ardura ere. Maila amateurrean, sarriegi goi mailako kirolean jarrita dugu begirada eta errotik aldatu beharra dago norabidea, denak –tartean, baztertuenak izan ohi diren emakumeak– aintzat hartuko dituen eredua bultzatzeko eta berez osasuntsua den ariketa fisikoa muturrera eramanez burua gal ez dezagun.


2012-10-11
"Armstrongen taldeak dopin metodo sofistikatuenak erabili zituen"

"US Postal taldeak dopinaren historiak sekula ezagutu duen dopin programarik sofistikatu, profesionalizatu eta arrakastatsuena jarri zuen abian. Frogek ez dute zalantzarako zirrikiturik uzten". Travis Tygart dopinaren kontrako AEBetako agentziako (USADA) zuzendariaren hitzak dira. 200 orriko txostenak jasotzen dituen frogekin, Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasunak (UCI) Lance Armstrong estatubatuarrari zazpi Tourrak kentzea du helburu USADAk.


2012-07-26
Egia al da ozonoa injektatuta dopatzen direla kirolari batzuk?

Neurri batean bai, egia da. Tira, egia da errendimendua hobetze aldera kirolari batzuk odolean ozonoa injektatzen dutela baina, antza, horrek ez die batere mesederik egiten, ez behintzat orain arte egindako ikerketek diotenez. Eta egia da kirolariak zigorra jaso dezakeela ozonoa injektatzeagatik, baina ez justu gorputzean produktu hori sartu duelako, odola atera eta berriro injektatu duelako baizik. Alegia, hainbat adituren hitzetan ozonoa bere horretan ez da produktu dopatzailea, baina odol auto-transfusioa legez kanpoko ekintza da.


2012-07-17
Andy Miah: ôKontrolatutako dopina bidezkoagoa litzateke antidopina bainoö

Txirrindularitzaren zaleak Frantziako Tourrean gertatzen dena jarraitzen ari diren asteotan, ezin ahaztu lasterketarekin lotuta azaldu izan den dopinaren afera. 2012ko edizioan ere atera da kontua Remy Di Gregorio atxilotu dutelako. Horrelako jazarpenak alde batera utziko lituzke Andy Miah kirol etikan adituak. La Vanguardia egunkariak egin dion elkarrizketako pasarte batzuk dituzue jarraian.


2012-06-24 | Jon Torner Zabala
Kirol psikologia
Burua gorputzaren azeleragailu eta galga

Informazio eta Komunikazio Teknologien (IKT) eta garraio-sarearen garapenak, beste faktore batzuen artean, gizartea geroz eta sedentarioagoa bihurtu dute. Jende askok kirolean topatu du alternatiba. Onura fisiko, psikologiko eta sozialak dakartza kirola egiteak. Osasuntsu mantentzeaz gain, estresak eragin dezakeen antsietatea eta depresioa murriztu, autokonfiantza handitu eta gizarte-trebezia garatzen laguntzen du.

Sarri, baina, gure mugak aintzat hartu ez eta helburu handiegiak markatzen ditugu. Mesede egin beharko ligukeenak kalte egiten digu orduan. Balantzaren bi aldeak ezagutuko ditugu, Gemma Sanginés eta Aritz Olagoi kirol psikologoek eta Ainhoa Murua triatloilari olinpikoak kontatu dizkigutenak ardatz hartuta.

Mugak eta helburuak funtsezko terminoak dira kirol psikologian. Estresa, antsietatea, presioa, beldurra, konfiantza, motibazioa eta beste faktore batzuen konbinazioak baldintzatuko du errendimendua, izan eliteko kirolean, amateur mailan zein eskola kirolean. Bakoitzaren beharrek markatuko dute bidea.


2012-02-07
Bi urteko zigorra Alberto Contadorri

Alberto Contador ziklista espainiarrari bi urteko zigorra jarri dio Kirola Arbitratzeko Epaitegiak (TAS), 2010eko Frantziako Tourrean emandako positiboagatik. Hala, urte hartan irabazi zuen Tourra eta iazko Italiako Giroa kendu egin dizkiote Contadorri, eta aurten ezingo du abuztuaren 6a arte lehiatu.


2010-11-14
Contador auzia. Erakunde bakoitzaren egitekoa
Organo gorena TAS da, eta haren azpian daude gainerako guztiak, UCI eta AMA batetik, eta herrialde bakoitzeko erakundeak bestetik: federazioak, komite olinpikoak…
Kirola Epaitzeko Auzitegia (TAS): Contador ez du organo judizial batek epaituko. Kirol munduko ika-mikak, bide penaletik doazenak salbu, justizia arruntet...

2010-11-09
Contadorren positiboa berretsi eta hura zigortzeko eskatu du UCIk

Txirrindularitza eta dopina elkar helduta berriro ere. Zeresana emango duten bi albisterekin oheratu ginen atzo. Batetik, Alberto Contador ziklista espainiarrari diziplina prozedura irekitzeko eskatu dio Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasunak (UCI) Espainiako Txirrindularitza Federazioari (RFEC). Frantziako Tourrean egindako analisi batean klenbuterola aurkitu zuten Contadorren gernuan. Azken asteotan UCIko zientzialariak positibo hori ikertzen aritu dira, eta atzo jakinarazi zuten Contadorri prozedura zigortzailea irekitzeko motiboak badaudela.


Dopina
Zuk ez al zenuke positibo emango?
Zenbatek emango luke positibo Behobia-Donostia lasterketan dopin kontrola denei eginez gero? Eta ez gara ari katarroa sendatzeko hartutako jarabeaz eta eliteko kirolariez. Kirolari profesionalak imitatzen hasiak omen gara, jakinda, hainbat produktu modu ilegalean erosi ditugula, dopin kontrolean positibo emango genukeela eta osasunarentzat arriskutsua izan daitekeela.

Net Hurbil: EPO eta hormonaz erraz puzten dira gihar globalizatuak
Milioika pertsona ari dira egunero dopatzen beren laneko edo kiroleko emaitzak hobetzeko, edo-eta itxura fisikoa aldatzeko. Tarteka horietako ale batzuk harrapatzen dituzte agintariek dopinaren kontrako kontroletan. Baina produktuok erraz eros daitezke eta denetan daude zabalduta.

Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude