Frida Kahlo Barbie bihurtu dute: ikono feminista desitxuratzeak artistaren familia haserretu du

  • Mattel panpin-enpresak Frida Kahlo artista mexikarraren Barbie bat merkaturatu du martxoaren 8arekin lotuta. Produktuak zeresana eman du, besteak beste, Kahloren familiari ez diotelako lehenago jakinarazi.

ARGIA @argia
2018ko martxoaren 13a
Frida Kahlo Barbie bihurtu du Mattel-ek.

Emakume estereotipatuaren adibide perfektua da Barbie panpina: fisikoki ezinezkoak diren neurriak dauzka –ikerketa batek erakutsi zuen benetan horrelako gorputzik balego, lepoa eta orkatilak puskatuko litzaizkiokeela–, beti modako arroparekin janzten da eta harreman hetero bat dauka Ken-ekin.

Baina garaiak aldatzen dira eta produktuak egokitu behar du. XX. mendearen amaieran Barbie-k utzi zion azal zuria eta ile horia bakarrik luzitzeari eta mundu osoko pertsonen kolore eta itxurak hartu zituen; Ken-ekin zuen harremana ere moztu zuen... emakume estereotipatua izateari utzi gabe.

Azken urteetan berriz, feminismoek gizartean eragin dituzten aldaketekin, erosle berrien mundu-ikuskerara egokitzeko beharra ikusi du antza panpinaren atzean dagoen Mattel enpresak, izan ere, martxoaren 8rako "Inspiring Women" saila merkaturatu du, historiak gogoratuko dituen zenbait emakumetan oinarritutako Barbie-ak alegia.

Amelia Earhart (Atlantikoa eta Ozeano Barea hegazkinez gurutzatu zituen lehen emakumea), Katherine Johnson (NASAren urrezko garaian AEBetako programa espazialean aritu zen matematikaria) eta Frida Kahlo artista eta ikono feminista dira panpin berrien inspiratzaileak.

Problema: Kahloren familiak ez duela horretarako baimenik eman. Hala adierazi zuen joan den ostegunean, berri-agentzietara bidalitako ohar baten bidez, gogora ekarriz Mara Romeo (Kahloren biloba) dela artistaren irudi-eskubideen jabea.

Nolatan merkaturatu du Mattel-ek panpina orduan? Frida Kahlo Corporation enpresarekin tratua eginda. 2005ean sortu zen negozio hori eta Miamin du egoitza. Eta Mexikoko prentsak argitaratu duenez, Isolda Pinedo artistaren ilobak eman zien haren irudia esplotatzeko eskubidea. Baina iazko irailean, Mara Romeok eta haren alabak korporazioarekin zuten kontratua eten zuten, nahiz eta, bistan denez, enpresak ez dien jaramonik egin.

Kahloren irudiaren erabilera-eskubideak gorabehera, bati baino gehiagori arreta deitu diote Mattelek merkaturatutako panpinaren ezaugarriek: batetik, Kahloren bereizgarria den bekain bakarra kendu diote, ondo bereizitako bi bekain jarriz; bestetik, istripua eduki aurreko Kahlo izan behar du panpinak, ez baitiote jarri 1925etik aurrera erabili behar izan zituen gerruntzerik; azkenik, azal kolore zuri samarra dauka. Eta ez da ahaztu behar artistaren pentsamoldea ere: komunista zela kontuan izanda, onartuko ote zuen mota honetako komertzializaziorik?

Sare sozialetan behintzat iruzkin ugari probokatu ditu panpinak, tartean artistaren biopic-ean Kahlo antzeztu zuen Salma Hayek aktorearena: "Ezin dut sinetsi Barbie bat egin dutenik gure Fridatxorekin, zeina ez zen inoiz saiatu inoren antza edukitzen eta zeinak beti ospatu zuen bere originaltasuna".

 

 

Kanal hauetan artxibatua: Feminismoa  |  Pintura  |  Mexiko

Feminismoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-06-18 | Hala Bedi
Judimendiko jaiak ikuspegi feministatik; erasoen aurkako plangintzatik haratago

Aurreko urteko esperientziatik abiatuta, aurtengo Judimendiko jaiak lantzeko neska* gazte tade bat biltzen hasi zen  orain dela hilabete batzuk. Hausnarketa eta planteamendu askoren ostean, datozen egunetarako ekimenak eman dituzte jakitera.


2018-06-14 | ARGIA
Argentinako diputatuen ganbera abortu legearen alde agertu da

22 orduz luzatu da diputatuen arteko eztabaida, hauek zer esango, kongresuaren aurrean jende andana bilduta zegoen bitartean.


2018-06-13 | Plaza Hutsa
"Politikotasunaren mugak zabaldu behar ditugu"
MULTIMEDIA - Plaza Hutsa

Bilgune Feministako bi kide gonbidatu dituzte Plaza Hutsera: Amaia Zufia eta Saioa Iraola. Gugintzaz, botereaz, zentralitateaz, artikulazioaz, burujabetzaz... finean feminismoaz jardun dute.


Zergatik ez arraunean?

40 urte betetzekotan ziren eta modu berezian ospatu nahi zuten urtebetetzea. Bazkaria? Asteburu pasa ez dakit non? Ez, beste zerbait izan behar zuen, harrotasunez gogoratuko zutena, barrukoa, beharbada betiko amets bete gabea.


"Ipurdiak garbitzeaz harro nago"

“Gaur berriz entzun dut ‘lan egin, baita ipurdiak garbitzen ere’, eta ez da ez lehenengo ez zortzigarren aldia entzuten dudana. Eta nire lana aldarrikatzeko beharra sentitu dut, nire lanaz harro nagoela oihukatzeko beharra. Bai, jaun-andreok, ipurdiak garbitzeaz harro, azkazalak mozteaz, buruak garbitzeaz, janzteaz, dutxatzeaz, elikatzeaz eta pertsonak zaintzeaz, bai bai PERTSONAK, euren kabuz moldatu ezin daitezkeenak. Baina laburbildu dezagun ‘ipurdiak garbitu’... [+]


2018-06-10 | Goiena
Emakumeek lehen aldiz dantzatuko dute O˝atiko Corpusetako prozesioan

Prozesioan ez ezik, egubakoitzean ikastetxeetan eta auzoetan, eta zapatuan herriko kaleetan egingo dituzten dantzetan ere izango dira emakume dantzariak. Bi urteko hausnarketa prozesuaren emaitza izango dira aurtengo Corpusak.


Elaine Brown
"Presoek eta preso ohiek dute potentzialik handiena iraultzaren abangoardia izateko"

Elaine Brown elkarrizketatu dugu Bartzelonan, Literal Liburu eta Ideia Erradikalen Azokan. 1974-77 bitartean Pantera Beltzen Alderdiko presidente izandakoak gaztetan bezain irmo jarraitzen du, hitzak ez baizik ekintzak behar direla aldarrikatzen.


Emantzipaziora bizikletan

New York, 1851. Elizabeth Smith Miller emakumeen eskubideen aldeko ekintzaileak bere ustez arrazionalagoa zen janzkera erabiltzen hasi zen: orkatiletan edo belaunetan biltzen ziren galtza zabalak eta gainetik soineko eta gona laburra.


2018-06-08 | Nahia Ibarzabal
Marrubi goxoaren atzean giro garratza

Huelvako sasoiko langileen baldintzak gero eta okerragoak dira. Abusuak gora egin ahala zigorgabetasunak behera.


2018-06-05 | Topatu.eus
Euskal Herriko neska* gazteak Arbizun elkartuko dira ekainaren 16an

Ekainaren 16an egingo dituzte Euskal Herriko neska* gazteen topaketak, Arbizun. Goizeko 10:30etatik aurrera hainbat ekintza antolatu dituzte; hala ere, aldaketak egongo dira Iruñeko manifestazioa dela eta.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude