Espainiak 19 kargudun frankista itauntzeko izapideak abiarazi ditu, Argentinak eskatuta

  • Bi urtez María Servini epailearen eskaerei jaramonik egin gabe egon ostean, Justizia Ministerioak lurralde auzitegitara bideratu ditu eskaerak. Martín Villa, Utrera Molina eta Muñecas daude inputatuen artean.

Jon Ander De la Hoz Arregi @delarregi
2016ko irailaren 27a
Argentinako kereilan inputatuetako batzuk, estatuko goi karguak zituztenak. Antonio Barrera ministro ohia –goitik bigarrena– orain bi urte hil zen. [Argazkia: eldiario.es CC-BY-SA]

Oraingoan ezin izan dio izkin egin, eta Espainiako Gobernuak kargu frankistak galdekatzeko izapideak abiarazi behar izan ditu. Orain artean, María Servini epaile argentinarraren eskaerak bazter utzi eta estradizioak ukatu ditu Espainiak, baina Argentinarekin arlo penalean dituzten akordioek ahalbidetu dute hemeretzi kargudun frankista itauntzea. Hala, Espainiako auzitegietan deklaratu beharko dute, besteak beste, Rodolfo Martín Villa eta José Utrera Molina ministro ohiek, baita Antonio González –Billy el Niño goitizenez ezagunagoa–, eta Jesús Muñecas polizia ohiek ere.

Hemeretzi inputatuetatik hamazazpik lehendabiziko aldiz deklaratuko dute –González eta Muñecasek Auzitegi Nazionalean egin zuten–, hilketa, tortura eta haurrak lapurtzeagatik inputatuta. Kereilaren abokatu Carlos Slepoyk adierazi duenez, “eskaera garrantzitsua da, eta Espainiako Gobernua oztopatzen saiatu dena berdintzen lagunduko du".

Oraindik data jarri gabe egon arren, galdeketak urrian zehar egitea aurreikusten da. Espainiako Justizia Ministerioak lurralde auzitegietara bideratu du gaia, eta haien erantzunaren zain dago Argentinako Justizia. Slepoyren arabera, galdeketetan parte hartuko du María Servini epaile eta auziaren bultzatzaile nagusiak.

Ortiz Alfauren lekukotza

“Argentinako kereila" deiturikoaren barruan, Bilboko Auzitegian deklaratu zuen astelehenean Luis Ortiz Alfauk. Bere esanetan, “sekulako izugarrikeriak” jasan behar izan zituen, eta gerra garaian eta frankismoan gertatua kontatu nahi izan du, “berriro gertatu ez dadin”.

“Askatasunaren defendatzaileentzat” gerra ondorena oso gogorra izan zela salatu du, eta Espainiako Gobernuaren jarrera arbuiatu: “Memoria historikoa alboratu dute, eta Argentinatik etorri behar izan du epaile batek”.

 

Kanal hauetan artxibatua: Frankismoa  |  Espainia  |  Argentina

Frankismoa kanaletik interesatuko zaizu...
San Kristobal gotorlekuko emakume solidarioak
Harresien ertzean lurperatutako ahotsak

Ezkaba mendian inprobisatutako kartzelaren barruan gertatutako tragediaz bagenekien zerbait, ez hainbeste murru horietatik at emakume taldeek eraman zuten borrokaz. Amaia Kowasch ikerlari iruindarrak presoen biziraupenerako ezinbesteko izan ziren itzaleko sare horien protagonistei ahotsa eta aurpegia jarri die orain.


Espainiako armada da Ezkabako ihesaldiaren ibilbidea erabiltzen duen lasterketa baten laguntzaileetako bat

Haserrea zabaldu da sare sozialetan, La Fuga Trail izena baitauka eta Ezkabako presondegitik ihes egin zuten horien bidea jarraitzen baitu. 1938an izan zen Ezkabako ihesa: 795 presok alde egin zuten eta horietatik 239 hil zituzten. 


2018-02-14 | Miren Osa Galdona
Fermin Balentzia kantautorea proposatu dute Vianako Printzea saria jasotzeko memoriaren aldeko elkarteek

Fermin Balentzia kantautore nafarra izango da memoria historikoaren aldeko elkarteek aurkeztutako hautagaia Kulturako Viana Printzearen saria jasotzeko. “Nafarroagatik, nafarrengatik eta memoria historikoaren alde eginiko lanagatik, hautagai egokia dela uste dugu”, diote ekimenaren sustatzaileek. Otsailaren 15ean aurkeztuko dute proposamena Iruñeko Katakraken.


Accusations against Franco regime crimes: a countdown

Jesus Mari Txurruka was to make his declaration at Bergara municipal court in Gipuzkoa last Saturday, the 20th of January. His grandfather's brother died in a Hamburg concentration camp in 1945; Franco's forces had killed his great-grandmother in cold blood nine years earlier at her farmstead at Elgeta in the Basque Country. But Jesus Mari is not going to make any such declaration. And nor are the other 13 victims' relatives who should have done so in January.


Erlojuaren kontra

Joan den larunbatean, hilak 20, Bergarako laugarren instrukzio-epaitegian deklaratu behar zuen Jesus Mari Txurrukak. Bere aitonaren anaia Hanburgoko kontzentrazio zelai batean hil zen 1945ean, eta birramona berriz, faxistek hil zuten bederatzi urte lehenago, Elgetako haren baserrian hotz-hotzean tirokaturik. Baina ez du deklaratuko. Ez berak ezta urtarrilean zehar epaitegitik igaro behar zuten frankismoko biktimen beste 13 senideek ere.


Durangoko bonbardaketaren egileen kontrako kereila artxibatu egin dute behin-behinean

Erabaki honen aurrean Durangoko Udalak helegitea aurkezteko asmoa du, gaur bertan. Durango 1936 elkarteak azaldu duenez, "epaileak agertutako argudioak hitz teknikoz ondo apaindutako aitzakia-bilduma da eta benetako arrazoiak salaketa artxibatzeko beste batzuk dira, durangar guztiok zein diren ederto dakizkigunak".


Josu Ibargutxi
"Estrasburgoraino heltzeko asmoa dugu, urratsez urrats"

Frankismoaren krimenen kontra Arrasateko eta Elgetako Udalek aurkeztutako kereilak bertan behera utzi ditu epaileak, hasieran Elgetakoak aurrera egin bazuen ere. "Kolpe latza" da biktimen eskubideendako.


2018-01-10 | ARGIA
Frankismoaren kontrako Elgetako kereila artxibatu ostean, Gipuzkoako Aldundiak dio epaitegietan lanean jarraituko duela

Elgetako Udalak abian jarritako Frankismoko krimenen kontrako kereila artxibatu ostean, Gipuzkoako Foru Aldundiak iragarri du “bide berriak” landuko dituela diktadurak egindako gizateriaren kontrako krimenak argitzeko.


2018-01-10 | Miren Osa Galdona
Fosil juridiko frankista bat aldatuko dute Nafarroan, matxismoarekin amaitzeko bidean

Gaur egun, legeari irmoki kasu eginez gero, Nafarroan banandu nahi duten bikoteek familiako ahaide nagusienei eskatu beharko liokete baimena. Hau da, legearen arabera, familietako senide zaharrenek ontzat jo behar dute bikoteak euren harremana haustea. Senide horiek gizonezkoak izan behar dira; izan aita edo aitona, baina gizonezkoak, eta emakumeek ez dute lekurik “baimena ematerako orduan”.


2018-01-09 | ARGIA
Frankismoaren krimenen aurkako euskal plataformaren eta Elgetako Udalaren agiria

Pasa den 2017ko azaroaren 14an publikoki zoriontzen ginen, baita zoriondu ere Bergarako 4. Epaitegia, Elgetako Udalak hartu zuen erabaki ausartagatik, non 1936tik aurrera frankismoak udalerrian eragindako krimen guztiengatik aurkeztu zuen Kereila onartua izan zen.


Eguneraketa berriak daude