Errekor tristea: gutxienez 200 pertsona hil zituzten 2016an ingurumena defendatzeagatik

  • Global Witness taldeak urtero kaleratzen duen txostenak zifra lazgarria dakar: 2016an gutxienez 200 pertsona hil zituzten “beren lur, baso eta ibaiak babesten saiatzeagatik meatzaritza, nekazaritza eta egurgintzako enpresen aurrean”. Hau da, lau hildako astero, batez beste. Kopuru hori inoizko altuena da, eta benetakoa, seguruenik, handiagoa da Global Witnessen esanetan, kasu askotan ez baita hilketen berririk zabaltzen, are gutxiago ikertzen.  

Unai Brea @unaibrea
2017ko uztailak 14
Brasilen ostean, Kolonbia izan zen 2016an lurraren edota ingurumenaren defentsan eraildako gehien izan zuen herrialdea. (Arg.: Rafael Ríos)

Aurreko urtean baino hamabost hildako gehiago izan ziren iaz, eta hilketak herrialde gehiagotan izan ziren: hamasei 2015ean, hogeita lau 2016an. Kopuru absolutuetan Brasil izan zen ekintzaile gehien hil zuten herrialdea (49); biztanle kopuruko hildako gehien, Nikaraguan izan zen (11), baina hamarkadako herrialderik arriskutsuena Honduras da. Hain zuzen, berriki jakin da bertan behera utzi dutela Berta Cáceres hondurastar aktibistak aurre egin zion urtegi proiektua.

Nikaraguan, berriz, ingurumenaren aldeko borroka eta haren aurkako errepresioa areagotu ditu herrialdea bitan zatituko duen ozeanoen arteko kanal baten proiektuak.

Meatzaritza, sektorerik “odoltsuena”

Global Witnessen txostenak azaltzen du hilketa kopuruak goia jo duela Kolonbian, orain gutxi arte gerrillen kontrolpean izandako lur eremuak multinazional handien ikusmiran sartuta, eta babestutako parke naturalak zaintzeak arriskua dakarrela Afrikan: Kongoko Errepublika Demokratikoan zeregin horretan zebiltzan bederatzi hildako izan ziren.

Meatzaritza da hilketa gehienekin lotutako industria. Gutxienez 33 militante hil zituzten sektore horretako proiektuei aurre egiteagatik. 23 hilketak nekazaritza industrialarekin izan zuten zerikusia, eta 25ek egurraren negozioarekin (2015ean baino hamar gehiago). Indian izandako hamasei hilketatik gehienak meatzaritzari lotutakoak izan ziren, baita Filipinetako 28etatik ere.

Mundu osoan hildakoen %40 inguru beren lurren defentsan ari ziren indigenak izan ziren.

Bestelako erasoak eta kriminalizazio saiakerak

Global Witnessek nabarmendu du ingurumenaren aldeko ekintzaileek jasaten dituzten erasoen muturreko kasua baino ez direla hilketok. Horrekin batera, zabalduz doa haien kriminalizazioa. Ipar Dakotan (AEB), esaterako, oso boto gutxiko aldeagatik ez zen onartu errepidea oztopatzen duen ekintzaile bat autoaz jotzea zigorgabetu nahi zuen legea.

Ingurumenaren alde ari direnak, sarritan, “gaizkile modura aurkezten dituzte, eta asmatutako kargu faltsuei edota kalte-ordain eskari neurrigabeei egin behar izaten diete aurre”, dio Global Witnessek.

Beren lurrak defendatzeagatik munduko nekazari askok jasaten duten errepresioa izango da Derion egingo den La Via Campesinaren VII. Nazioarteko Biltzarreko hizpide nagusietako bat, hain justu. Besteak beste, Nazio Batuen Erakundeak nekazarien oinarrizko eskubideen aldarrikapen bat egin dezan lanean ari da La Via Campesina.

Kanal honetan artxibatua: Ingurumena

Ingurumena kanaletik interesatuko zaizu...
2017-07-23 | Unai Brea
"Denentzako elikadura osasungarria bermatu behar dute politika publikoek"

Larunbatean Derioko Nazioarteko Konferentziari amaiera eman eta gero, manifestazioa egin da igandean Bilbon, La Via Campesinak deituta. Moyua plazatik Zazpi Kaleetako Plaza Barrira arteko ibilbidea egin dute ia 2.000 lagunek, eta ondoren bazkaria izan da. Horren aurretik bezperan aurkeztutako Euskal Herriko Deia agiria irakurri dute berriro, eta Europako La Via Campesinak biltzarrean egindako hausnarketa plazaratu du.


2017-07-23 | Xalba Ramirez
Berta Cáceresek borrokatu zuen urtegia gelditu dute

Hondurasen 2016ko martxoan hil zuten Berta Caceres ekintzaile ekologista Agua Zarcako urtegiaren kontrako borrokan aritzeagatik. Orain, makroproiektua gelditzea erabaki dute.


Ezin bada jan, ez eman

Oso mantso, eta populazioaren zati batek baino ez bada ere, badirudi gehiago begiratzen dela zer eramaten den ahora. Elikagaiak non eta nola landu dituzten jakin nahi dugu, sabelean zein osagai sartu ditugun jakitun izan nahi dugu.  Aldiz, larruazalaren bidez odoleraino zer sartzen ari garen ez dakigu. Ez dakigu hidratatzaileak zer daukan, azazkalak margotzeak zer ondorio dituen, ilea garbitu digun xanpuak zer duen eta nora doan. Petroliotik eratorritako osagaiak dira asko, eta... [+]


2017-07-23 | Garazi Zabaleta
Euskal Herria basoz baso

Eguzki sasoia iristearekin batera ohiko bihurtu da gure kostaldeko herriak bertako nahiz kanpoko jendez betetzen ikustea. Hondartzak lepo, masifikatuta, eskuoihala jartzeko ia tokirik gabe egon ohi dira maiz. Badirudi eguraldi onarekin ahaztu egiten zaigula itsasaldeko norakoetara ez ezik, bestelako esparru naturaletara irteera aukera ugari ere baditugula: horietako bat dira basoak.


2017-07-23 | Bea Salaberri
Birzentratzea

Udako etenaldiaren bezpera hauetan, larriki espantatua dute Abiadura Handiko Linearen ondorioz, distantziak laburtuko direla ikaragarri: Paristik Bordele 2 oren eta Baiona 3 oren eta erdira egonen dira. Beldurtzekoa: errazagoa Parisera joatea, Maulera edo Garazira baino.

Kontuak gogorarazi dit Bordeleko Victoire-n duela gutxi nola kafea zintzur kontra sartu zitzaidan 2,20 euro eskatu zizkidatenean. Kafeko. Bi ginen: 4,40 euro. Ez berezia, ez ebakia, kafe huts sinple bat. Eta horra non... [+]


2017-07-23 | Jakoba Errekondo
Piperminari beroarena kendu

Ezagutzen den piperrik minena (Capsicum annuum), beroena sortu omen du Tom Smithek. Gizaseme hori landare muintegi bateko jabea da Galesen. Britainia Handian, hemen ez bezala, landareak sortzeko grina berezia dute, baita lan hori saritzeko lehiaketa, txapelketa, zeingehiagoka eta xapelgo ere.


2017-07-23 | Jakoba Errekondo
Irakurleak galdezka

Kaixo Jakoba. Ba al da modurik urtero hurrak jaso ahal izateko? Inausi, bai, ez...

Asier Bastarrika (Elkano-Aia)


2017-07-23 | Garazi Zabaleta
Labore Bilbo: hiritarrak ere elikadura burujabetzarantz

Elikaduraren gaiarekin kezkatuta zeuden Bilbo inguruko hainbat herritarrek elkartzea erabaki zuten duela urte pare bat. Eztabaidatu eta hausnartu ondoren, 2016ko udazkenean Labore elkartea sortu zuten eta Bilboko GITE-IPESekin elkarlanean antolatutako “Zer jan? Eta nola erosi?” jardunaldian aurkeztu zuten.

Saltoki itxurako kontsumo elkartea

Jada martxan dauden antzeko esperientzia txiki nahiz handiak eredu hartu dituzte Bilboko Labore proiektua garatzeko: hor daude Oarsoaldeko... [+]


Jadav 'Molai' Payeng, zuhaitzak benetan landatzen zituen gizona

Berrogei urtean lortu du 550 hektareako oihana sortzea Indian Brahmaputra ibai bazterrean basamortu bihurtutako lurretan, higadurari eta desertifikazioari aurre egin dakiokeela erakusten duen eredu bilakatuz. Baina abere basatien kalteak nozitzen dituzten bizilagunei ere egin behar die aurre, eta zer esanik ez inguruan eraikitzen ari diren urtegi handi baten mehatxuari.


2017-07-22 | Unai Brea
La Via Campesinaren Euskal Herriko Deia: "Borroka hau kritikoa da gizateriarentzat"

Euskal Herriko Deia zabalduz amaitu da La Via Campesinaren VII. Nazioarteko Biltzarra Derion. Lau egunez eztabaidan aritu eta gero, biltzarraren ondorioak biltzen dituen adierazpena aurkeztu dute bi ordu inguruko ekitaldi hunkigarri batean. Mundu osoko 200 milioitik gora laborari ordezkatzen duen mugimendua handitzen jarraitzeko eta elikadura burujabetzaren eta agroekologiaren ildoetatik borrokatzen jarraitzeko nahia agertu du La Via Campesinak.


Eguneraketa berriak daude