Donostiako Parte Zaharraren kasua edo beste aldera begiratzeko antzea

  • Azkenaldi honetan, Parte Zaharrean Bizi Auzo Elkarteak “Parte Zaharrean bizitzeko eskubidearen aldeko Manifestua” argitaratu ondoren, hedabide-manipulazio handi bat bizi izan dugu, turismoarekin eta ostalaritzarekin lotutako hainbat lobby ekonomikok, nahiz euskal alderdi eta erakunde batzuk bultzatua.

Xabier Arberas
2017ko irailaren 07a
(Argazkia: Turismo.euskadi.eus)

Parte Zaharrean bizi diren pertsonen arazoen errealitateari aurre egiteko helburua aintzat hartuta, Elkarteak oinarri sendo bat aurkeztu zuen, datu zehatzez hornitua, eta argi adierazi zuen nolako premia dagoen lehenbailehen jarduteko auzo iraunkor baten ereduaz, bizi daitekeen eta etorkizuneko belaunaldiek jarraitu eta beren proiektu propioei ekin ahal izango dieten espazio bat berreskuratu ahal izateko.

Zoritxarrez, auzoan bideratzen ari diren politika-jardun publikoek, egitez edo egin ezaz, uko egiten diote auzoa egoitza-espazio eta bizikidetzako leku gisa zaintzeko premiari, nahiz eta horrek izan behar xede nagusia.

Azken hamarkada hauetako kultura politiko eta instituzionalak alboratu egin du auzoen existentzia eta onbideratzeko duten premia, eta, era horretan, zerbitzuen eta mugikortasunaren esparruetako inbertsioak egitera mugatu da erakundeen ekimena. Jendea bizi den espazio bat baino askoz ere gehiago gara auzoak.

Alabaina, beste interes batzuek faltsutu dute auzia, edo beste alor batera eraman dute, hain zuzen ere turista gorrotatu edo ez gorrotatu alternatibara, era horretan isilaraziz bai aspaldi piztu ziren alarma-seinaleak, bai gobernuan dauden alderdiek azken 20 urteotan auzoan inposaturiko egitura-aldaketetan dituzten erantzukizun politikoak eta instituzionalak.

Lobbiek, hainbat alderdik (—PSE, PP, EAJ)— eta aipaturiko erakundeek, eraso ideologiko eta mediatiko amorratua egin diote beren hiri- eta turismo-ereduari egindako kritika-arrasto orori, helmugaren sustapen turistikoarekin hasten dela turistifikazioa ezkutatuz. Harritzekoa, Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Diputazioa, Donostiako Udala eta gobernuan dauden alderdiak dira gure hiriaren sustapen turistikoaren erantzule nagusiak.

Donostiako alkateak, esate baterako, saiheska ipinita eta beste aldera begira, gauza bakarra erantzun zuen, sentipenez ez dela iritzirik eman behar, errealitateez baizik, eta alde batera utzi zituen Elkarteak eman dituen —eta gezurtatu ez diren–— datuak.

Lobbi ekonomiko horien interesen hornitzaile nagusietako batek, PSEk, mezulariarengan eta haren sintometan, protestetan, ipini zuen debatearen ardatz nagusia. Masako turismoaren kontrako kritika orori uko eginez, eta kosmopolitismoz eta modernotasunez jantziz, hark ere bere erantzukizuna ezkutatu nahi izan du. Zeinek utzi zuen bestela ostalaritza-establezimenduek osatutako industrialde bat Parte Zaharrean eraikitzen, aldez aurretik aztertu gabe halako ustiapen gehiegiak ingurumenean, gizartean, ekonomian eta hiri-egituran izan zezakeen eragina? Izan ere, horixe da Odón Elorzaren legealdia ezkero enkistatua dagoen errealitatea.

Eta, azkenik, euskal erakundeak, Gasteizko Gobernua buruan jarrita, “eragin-komunikazio” erdietsi baten zabalkundean elkartu ziren, desinformatzeko eta lobby horien merkataritza-interesak babesteko xedeaz, gogoan hartu gabe gainerako herritarren interes orokorra.

Batere lotsarik gabe agertu dituzte denek egia-osteak, faltsukeriak, gezurrak, bitxikeriak eta asmakeriak; eta hori dena zertarako, eta debate publikoa desbideratzeko. Zarata eta propaganda zinez eraginkorrak, esan egin behar da, Parte Zaharrak pairatzen dituen arazo zaharretan erantzukizunik handiena dutenei aurpegia garbitu besterik egin nahi ez zietenak.

6.000 lagun bizi gara Parte Zaharrean. 700dik gora merkataritza-lokal daude zabalik, eta 210 ostalaritza-establezimendu (29 biztanleko bat, ostalaritza-establezimendu bat baino gehiago 2 ezkaratzako); hiriko gainerako auzoen aldean, hiru bider merkataritza gehiago eta sei bider ostalaritza-establezimendu gehiago. Lokal guztien % 50 daude turismora zuzenduak. 11 kaletan daude bilduak ostalaritza-establezimenduen % 65. 17 gastronomia-elkarte, eta 280 apartamentu turistiko dago (eta horietatik, % 84 legez kanpokoak dira); 3 hotel (1 eraikitzen ari dira) eta 62 pentsio. Eta 1.600dik gora ohe turistentzat.

Halako merkataritza-ustiatze gehiegiak hain espazio murritzean ondorio zuzenak ditu, egoiliarren osasunean eta biziegokitasun-baldintzetan ez ezik, baita honako hauetan ere:

-Etxebizitzaren espekulazioan.

-Ondare historiko eraikian.

-Kultura- eta identitate-balioen suntsiketan (euskararen suntsiketan bereziki).

-Frankizien eta inbertsio-funtsen ugaltzean.

-Zaratan. Zaratak legezko mailak gainditzen ditu urte osoko asteburu guztietan, eta lau egun eta erdiz astero-astero apirilaren eta irailaren artean. Udalak duela bi urte pasa daukan txosten ofizial batean jasotako datuak dira.

-Zaborren kudeaketan. Hirian (180.000 biztanle) 21.588 tona jasotzen dira; Parte Zaharrean 3.172,82 tona, 4,4 bider gehiago bataz bestekoa aintzat hartuta dagokiona baino.

Kaleetako turista-masifikazioak eta ostatu turistikoen zabalkunde bizkorrak, legez kanpokoarenak bereziki, Parte Zaharraren egiturazko arazoak larritu besterik ez dituzte egin, arazo berriak sortuz eta aurrekoak ezkutatuz.

Gaurko gobernu-taldeak zuzenean ezagutzen du, eta lehen minututik, zein den egoera erreala Parte Zaharrean bizi direnen pertsonentzat:

1.Auzoaren iraunkortasunari begira, oinarrizko ekipamendu eta zerbitzu estrategikoak falta dira. Ikuspegi honetatik, Orixe ikastolaren kasua azkeneko pasartea besterik ez da.

2.Parte Zaharrean bizi diren biztanleek zarataran kontrako babesaren premia dute, Babes Akustiko Bereziko Zona izeneko lege-tresnaren bitartez.

3.Urgentea da jarduera-baimenak emateko luzamendua, eta lan-mahai baten sorrera, merkataritza-jarduera ordenatu, indarrean dauden ordenantzak berrikusi eta ordenantza horiek auzoan bizi diren pertsonei egokituko dizkiena.

4.Espazio publikoaren erabilerak antolatu behar dira, bereziki desregulazioarekin, irabaziarekin… zerikusia dutenena, eta oroz gain terrazen jarduera intentsiboa (kokapena, neurria eta ordutegiak), hala nola karga eta deskarga, mugikortasuna, eta kaleetara eta etxebizitzetara heltzeko erraztasuna.

5.Ingurumen-kudeaketa eskasa da: zaborrak, garbitasuna, gernua, isurbideak…

6.Larria da pisu turistikoei buruzko ordenantza baten premia (debatea zabalik dago). Ordenantza horrek, besteak beste, honako hauek hartu behar ditu gogoan: egun indarrean dagoen HAPOren (Hiria Antolatzeko Plan Orokorra) mugatzea mantentzea. Parte Zaharra osorik eremu saturatua deklaratzea. Ratio bat ezartzea ostatu turistikoaren eskaintzaren eta egoiliarren kopuruaren artean. Legez kanpoko jarduera kontrolatzea. Baimenak emateko baldintzak, adibidez: auzo-elkartearen baimena, sartzeko erraztasuna, eragozpenak saihesten dituzten neurriak, baimen hauek mugarik gabe ez ematea, etab.

7.Ez dago etxebizitza publikoko politika aktiborik, gazteentzat bereziki.

8.Ez da batere babesten ondare historiko eraikia.

9.Auzoaren identitatearen, historiaren, kulturaren… eta, batez ere, euskararen egoera dramatikoa.

10.Kudeaketa administratiborako sistema berri bat martxan jartzea, eta, batez ere, indarrean dauden ordenantzak betetzen diren ala ez kontrolatzea, eta orobat jardueren eta obren baimenak kontrolatzea, gardentasunean eta eraginkortasunean oinarriturik.

Bi urte luzeotan, Udalak beste aldera begiratu du, 240 legez kanpoko kasu  salatu badira ere, lokalei, zaborrei, zaratari, gernuari, ondareari, mugikortasunari, garbitasunari eta abarri buruzkoak. Horietatik, erantzunik gabe jarraitzen dute % 90ek baino gehiagok. Laster izango du Arartekoak txosten dokumentatu bat esku artean.

Bi urte igarota, Parte Zaharrean okerrago bizitzen dela egiazta genezake. Udala espezialista egin da beste aldera begiratzen, eta trebetasun osoa eskuratu du antze, argi dago, guztiz arduragabe horretan.

Horiek dira gero eta hotel-eskaintza handiagoa etengabe sortzen ari direnak: zer, eta 22 hotel berri ari dira hirian eraikitzen.

Horiek dira, EAJ eta PSE, legealdi honetan auzotarren bizimodua hobetzeko eta jarduera hauen guztien kudeaketa onbideratzeko ordenantza bakar bat onetsi ez dutenak, nahiz eta jarduera horiek, oro har, Donostiako Parte Zaharraren turistifikazioa eta gentrifikazioa bultzatu.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Donostia  |  Turismo masiboa

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Indar aurrerakoien borroka Latinoamerikan

Latinoamerikako bataila gogorra izaten ari da. Inflexio puntua, Lula da Silvak azaldu bezala, 2009an gertatu zen Barack Obamak kargua hartu zuen unean: “Brasilekiko harremanetan George W. Bush eta Condoleezza Rice askoz ere demokratagoak izan ziren Obama eta Hillary Clinton baino”. Obamak, 2009ko ekainaren 28an, kargua hartu eta sei hilabetetara, Hondurasko estatu kolpe militarra babestu zuen. Ondoren, hainbat herrialdetan esku-hartze edota desegonkortze estrategia anizkoitzak jarri... [+]


Migrazioak eta garapena? Win-win eszenatokia posible ote?

Azken aste hauetan, berriz ere, migrazioei loturiko gaiek indarra hartu dute agenda politiko europarrean. Hartu behar diren neurrien artean migrazio guneak diren lurraldeen garapena bultzatu behar dela entzun da behin baino gehiagotan. Horrela, fluxuak baretzeko –baina ez hori bakarrik– migratzaileek beraiek garapen hori bultzatu dezaketela azpimarratzen da. Bitxia bada ere, diskurtso hori migrazioen inguruko eztabaidan kokatzen diren muturretan entzun dezakegu. Frantziako Fronte... [+]


2018-07-22 | Edu Zelaieta Anta
Gol mundiala

Bukatu da, ederra kostata hori bai, munduko futbol txapelketa. Gauzak zer diren, baina, munduko txapelketaren ondotik ikusi dut nik gol mundial bat, telefono konpainia baten kaleko iragarki batean. Jokalaririk edota belarrik ez bazegoen ere, marketinaren gol bikaina iruditu zait, erretorika saltzaileak maite dituen letra handitan, gazteak erakartzeko asmoz: “Gu gara beti konektatuta egoten direnak”.

Konpainiak “eskaintzen” duen produktua gehiago saldu nahian,... [+]


2018-07-22 | Irati Elorrieta
Lorategi birtualak

Txakurrak jabearen antza izaten du. Lorategiak ere bai. Batek atzeko patio batean, zementu artean, pintura poteak, baldeak, tinak asto-kakaz bete ditu eta kalabaza, tomate, kaputxinak, kolore askotariko loreak nahasian landatu ditu. Alboko patiotik bereizten duen hesiaren beste aldean, terraza minimalista batean, etzaulki bat, liburu bat mahaitxo gainean. Auzokoak zeramikazko lorontzi erraldoi batean sartu du, pintatu egin duela dirudi, kaktus erraldoi bat. Besoak bihurrituta ditu landareak,... [+]


Fauna publikoa
Kanpolarrosa festival

Asteburu osoa pasa dut BBK Live jaialdiaren txioak ikusten festibalaren kontu ofizialean eta, dirudienez, Euskaraldiarekin gure hizkuntza normalizatzeko sortzen ari den kolorinetako kontsentsua ez da Kobetamendira iritsi.


2018-07-16 | Iñaki Etaio
Iruñeko zezenketak: momentua heltzen ari da

Zezenketak debekatzeko borroka luzea bada ere, ez dago zalantzarik sanferminetan ere gero eta protagonismo gehiago hartzen ari dela. Eztabaidan, maiz entzuten eta irakurtzen da zezenketen kontrako jarrera bultzatzen dutenak nagusiki kanpokoak direla, hori pisuzko argudioa izango balitz bezala.


2018-07-15 | Jon Alonso
German 40 urte

Ez  dakit zehatz artikulu honek noiz ikusiko duen argia, baina imajinatzen dut ateratzerako eginda egongo dela 2018ko uztailaren 8ko ekitaldia, German Rodríguez hil zuten 40. urteurrena gogoratzeko egin behar dena.

Udaletxe plaza leporaino beteko dela ez daukat zalantzarik; izan ere urtea emankorra izan da, eta makina bat ekitaldi, mota askotako, egin izan dira urtean zehar azken omenaldi hau arrakastatsua izan dadin; ez alferrik, prestaketa lanak duela urte eta erdi hasi ziren,... [+]


Besaulkiko tronutik

Ezkerrekoak gara, langileak. Tira, langileak bai, baina klase ertainekoak. Hori bai, kontsumitzen dugunean, kapitalista gara. Lanegun luze baten ostean, hozkailua ireki eta ganorazko afaririk prestatzeko ezertxo ez. Gaur ere astirik ez dugu izan erosketak egiteko. Auzoko denda txikiak goizegi ixten dituzte eta!

Eskuko telefonoa hartu eta errazena egingo dugu. Astea gogorra egiten ari da eta hainbeste lan egin ostean... delivery bat eskatuko dugu. Zerk tentatzen nau gehien? Zer arraio,... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude