Aurrekontuek "zorpetze masiboa" eta "desberdintasunen areagotzea" ekarri dute azken hamarkadan

  • Herri Unibertsitateak 2008-2017 urte arteko azterketa kritikoa egin du. Gastu sozialaren inguruko eztabaida portzentaje zehatzetan baino “zapalkuntza ekonomikoaren errealitatean” dagoela dio txostenak.

Urko Apaolaza Avila @urkoapaolaza
2017ko martxoaren 17a
2017ko EAEko aurrekontuak otsailean aurkeztu zituzten eta negoziazioa egunotan itxi dute EAJ, PSE eta PPk (arg: Irekia)

Nekane Jurado ekonomialariak HerriUni-ren laguntzarekin txostena osatu du “atzeraldi handia” deituriko garaian –2008tik honainokoan– Hego Euskal Herrian bizi dugun egoera sozioekonomikoaren eta aurrekontuen inguruan. Prentsaurrean aurkeztuko dute txosten osoa, baina hainbat datu eta ondorio aurreratu dituzte jadanik.

Egileen iritziz hamarkada horretan izandako atzeraldi eta murrizketek desberdintasun soziala areagotu dute arlo guztietan. Hainbat datu esanguratsu eman dituzte hori esateko: 2009an langabetuen %68,7-k laguntzaren bat jasotzen zuen, orain %37,5ek baino ez. 14.300 lagun joan dira atzerrira arrazoi ekonomikoengatik 2009-2014 artean; epe berean 1.328 lagunek beren buruz beste egin dute: “Segurtasun falta, menpekotasuna, estresa, depresioak, gaixotasun psikikoak gero eta errealitate ohikoagoak dira”, dio txostenak.

Zor publikoa: hamasei bider handiagoa

Zorpetze “masibo” bat ere egon dela salatzen du Juradok txostenean eta datu adierazgarria eman du horretarako: 2007 amaieran EAEko zor publikoa –foru aldundietakoa kenduta– 642 milioi eurokoa zen, 2016an 10.450 milioi eurotan zenbatu daiteke zorra, hamasei bider handitu da beraz. Zor horren %30 Eusko Jaurlaritzak AHT eraikitzeko aurreratutako dirua izan da.

Hain zuzen, aurrekontuei lotuta, azterketak nabarmendu du 2017an zorraren pisua gastuen %10era iristen dela jadanik eta gastu sozialari gogor “kosk” egiten diola horrek.

Gastuaz gain, azken hamarkadako diru-sarrerak ere aztertu ditu: “Krisia erabili da iruzur fiskala handitzeko”, ondorioztatu du ekonomialariak: “Onartezina da enpresek euskal aberastasunaren (BPG) erdia eraman eta 2017an bildutako 100 eurotik 7 baino ez ordaintzea ogasunari, 2008an 14,45 euro zirenean, nahiko eskasak hala ere”.

Hizkuntza politikan, osasunean, etxebizitzan, kulturan... arlo guztietan sumatzen da beherakada ikerlanaren arabera. Hezkuntzan, adibidez, aurrekontuen “benetako” beherakada %5,4koa izan da EAEn 2008 eta 2017 artean, eta Nafarroan %9,7.

Datu horien aurrean, HerriUnik uste du lehen pausoa “hausnarketa kritikoa” egitea dela eta hortik hasiko dela “ekintza politiko efikaza eta emantzipazioa”.

Kanal honetan artxibatua: Aurrekontuak

Aurrekontuak kanaletik interesatuko zaizu...
2017-07-11 | Unai Brea
Espainiako Gobernuak proposatutako gastu publikoaren muga onartu du Kongresuak; UPN eta EAJ, alde

Espainiako Gobernuak aurrera atera du Diputatuen Kongresuan aurrekontuen egonkortasunari buruzko proposamena. Hala, argi berdea eman zaio datorren urterako exekutiboak proposatutako Gastu Mugari. Ondorioz, ohiko gastuetarako "aurten baino 140 milioi euro gutxiago eduki ditzake 2018an Eusko Jaurlaritzak, eta 36 milioi gutxiago Nafarroako Gobernuak", EH Bilduko Marian Beitialarrangoitiaren esanetan. EAJk eta UPNk Mugaren alde bozkatu dute.


Zatiketa Gasteizko legebiltzarrean: PSE eta EAJ elkarren kontra Espainiako Aurrekontuen mozioan

Eusko Legebiltzarrean Estatu Aurrekontuen inguruko bozketa egin eta ez dituzte onartu. EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PSE-EEk ezezko boza eman dute, jeltzaleen eta sozialisten arteko zatiketa sortuz.


Gervasio Gabirondo, Ertzaintzako zuzendaria: "Ertzaintzaren polizia-etxeetan ez da behin ere torturatu"

Ertzaintzak ez duela inoiz torturatu ziurtatu du Gervasio Gabirondo Ertzaintzako zuzendariak Euskadi Irratiko Faktoria saioan, eta Cabacas auzian korporatibismoz aritu direnik ukatu du.


2017-04-28 | ARGIA
EAJk ez du osoko zuzenketarik aurkeztuko, eta atea irekiko die Rajoyren aurrekontuei

EAJk ez du osoko zuzenketarik aurkeztuko Espainiako PPren aurrekontuen inguruan. Halere, jeltzaleek adierazi dute ez dutela baztertzen oposizioko beste alderdien osoko zuzenketen alde bozkatzea.


PPren Espainiako Aurrekontuak babestu ala ez erabakitzeko, EAJ telefono gorriaren zain

Ostiralean amaituko da Espainiako Aurrekontuen negoziaziorako epea eta PPk azken orduko bileraren bat deitu ezean, osoko zuzenketa aurkeztuko duela iragarri du EAJk.


Nafarroak 626 milioi euro emango dizkio Estatuari, Madrilek 76 milioi inbertituko ditu Nafarroan

626 milioi euroko sarrera eta 76 milioiko inbertsioa aurreikusten da Espainiako Estatuaren Aurrekontu Orokorretan. Ezberdintasuna inoiz baino handiagoa izango da, 550 milioi eurokoa.


EAJ, PSE eta PPren aurrekontuak "murriztaileak" direla esateko lau arrazoi labur

Eusko Legebiltzarrak Urkulluren gobernuak aurkeztutako 2017ko aurrekontuak onartu ditu astearte goizean egindako bilkuran. EAJk, PSEk PPk adostutako kontuek kritika sozial zorrotza eragin dute.


2017-04-11 | ARGIA
DSBEren aldeko grebalariek Eusko Legebiltzar barrura eraman dute euren oihua

2017ko aurrekontuak onartu behar diren osoko bilkura gerarazi eta kanporatu egin dituzte martxoaren 24tik gose greban dauden kideak. Diru-sarrerak Bermatzeko Errentan murrizketarik ez dadila egin aldarrikatu dute.


Gizarte babesa EAEn, Europako atzealdean

Gizarte batean dagoen gizarte-babes maila da adierazlerik egokiena neurtzeko zer politika publiko egiten den desberdintasuna borrokatu eta solidaritatea areagotzeko. Horregatik, nazioarte mailan estatistika homogeneo bat egin ohi da gizarte-babesa neurtzeko, hainbat funtzio aintzat hartuta: osasun-arreta, zahartzaroa (pentsioak barne), baliaezintasuna, langabezia, etxebizitza, gizarte-bazterketa, famili-prestazioak, etab.


EH Bilduk iragarri du osoko zuzenketa aurkeztuko diela Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuei

EAJk PPrekin hitzartu dituen aurrekontuei osoko zuzenketa aurkeztuko diela jakinarazi du EH Bilduk, “Euskal Herritik kanpo eta ezkutuan” negoziatu dituztelako. Podemosek esan du aurrekontuek “desoreka” ekarriko dutela EAEra eta EAJk, berriz, ziurtatu du PPrekin negoziatu duela EH Bilduk eta Podemosek ez dutelako negoziaketarako aukerarik eman.


Eguneraketa berriak daude