Aralar babestu dezagun

  • Zuetako askok jakingo duzuen bezala, Aralarren pista berriak egiten hasi dira. Dagoeneko Intzensaotik Goroskintxuraino doan pista egin dute baina proiektuak Aralarko bihotza diren Alotza eta Arritzagako bailarak pistaz gurutzatzea aurreikusten du.

Andu Martinez de Rituerto
2017ko urtarrilaren 05a

Urriaren bukaeran hondeamakinen argazkiak ikusi nituenean gustu txarreko txantxa bat zela pentsatu nuen, baina ez, errealitate gordina zen. Inoiz ez nuke pentsatuko horrelako proiektua inori bururatu zekiokeenik.

Aralar parke naturala eta Europako Batasunaren babes bereziko eremua da eta bere gainean errespetatu beharreko arautegi luze eta zabal bat idatzita dago. Garrantzizkoa izanik ere ez dut lege eta araudien gaia aztertuko, fiskaltzak berandu baino lehen egingo duela espero dut.

Batzuek dioten bezala, Aralar ez da Yellowstone, jakina, baina pistak egin nahi dituzten eremua Gipuzkoan eta Euskal Herrian pistarik gabe gelditzen zaigun eremu bakarretakoa da. Aralarkoa paisaia humanizatua dela diote, eta hala da, Aralar orain dela 6.000 urte segur aski baso zabal bat izango zen. Egun ezagutzen dugun Aralarko paisaia artzaintzari zor diogu eta ni ere sinistuta nago artzaintza mantendu eta lagundu behar dugula, beti ere Aralarko oreka zainduz. Nire uste apalean, honez gero,  Aralarren egin dira egin beharreko pista guztiak. Pista gehiago eginez gero natura eta artzaintza tradizionalaren arteko oreka galdu egingo da.

Pisten bultzatzaileek gizartea desmobilizatzea lortu dute argudio faltsu eta maltzur batekin, pisten kontra bazaude artzaintza eta nekazaritza munduaren aurka zaude, sinple bezain makurra.

Pisten aurka gauden asko nekazaritza mundua gertukoa dugu eta asko nekazaritza mundukoak dira. Hala ere bada argitu beharreko funtsezko ideia bat, Aralar ez da herrietako ohiko landa eremua. Baserriak, larre eta baso pribatuak haranean behera gelditzen dira. Aralar, Mankomunitateko 15 herrietako biztanle guztiona (Tolosan bizi arren ni lazkaotarra naiz) da eta urteetan artzainek eta ganaduzaleek larre horiek erabili dituzte beren lanbideak aurrera ateratzeko, eta primeran iruditzen zaigu denoi. Aralar beti egon da herrietatik aparte baina azken hamarkadetan bertaraino gerturatzea asko samurtu da, Nafarroatik Igaratzaraino (1200 m.) kotxez erraz iritsi zaitezke, Amezketatik Ariñateraiño (950 m.) eta Ataundik Enirio (900 m.) eta Intzensaoraino (850 m.) eta orain Goroskintxuraino (900 m.) ere berdin. Pista hauek guztiak egon arren inork ez du zalantzan jarriko Aralarren artzaintza ogibide gogorra ez denik.

Aralarko balio naturalen babesa eta artzainen bizi baldintzen hobekuntzaren arteko ekuaziotik pista berriak lehenbailehen atera beharko genituzke. Balizko soluzioen artean egon beharko ez litzatekeen bakarra da hobetsi eta onartu dena, pista erraldoi berriak egitea.

Pisten obrak bertan behera utzi eta azterketa serio eta sakona egiteko unea da. Galdera hauen erantzuna jakitea lehentasunezkoa iruditzen zait: Zenbat artzain eta abeltzain daude Aralarren? Horietatik zenbatek du artzaintza ogibide bakarra edo nagusia? Zein baldintzatan daude erabiltzen dituzten bordak? Zenbat ardi, behor eta behi daude? Aralarko larreak zenbat animalia jasateko gai dira? Nolakoa da Aralarko ekosistema ezberdinen (larreak, basoak,  akuiferoak...) osasuna? Zer egin dezakegu artzain eta ganaduzaleen bizi baldintzak hobetzeko Aralarko ondare natural eta arkeologikoa, eta paisaia kaltetu gabe (diru laguntzak handitu, bere produktuen merkaturatzea erraztu, irisgarritasuna lehuntzeko inpaktu ekologikorik gabeko neurriak aztertu...)?...

Eta bada denon artean erantzun beharreko nahitaezko galdera. Zer nolako Aralar nahi dugu gure ondorengoentzat?

Argi gelditu ez bada, berriz ere azpimarratu nahi nuke ez nagoela-gaudela artzainen kontra, proiektu honen kontra baizik. Pisten kontra gaudenontzat emozionalki gogorra suertatzen ari zaigu jarrera hau hartu izana. Gehienon kasuan familiarteko edo lagunak tartean daudelako. Nire kasuan, zenbait aspaldiko ikasle edo egungo ikasleen gurasoak eta zinez diot hoberena desio diedala, ezagutzen ditudalako eta estima handian ditudalako baina gainontzeko artzainenganako nire nahiak berdinak dira.

Albiste hau Tolosaldeko Atariak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Natura  |  Lehen sektorea  |  Aralarko pistak  |  Gipuzkoa  |  Lehen sektorea

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2017-03-27 | Iker Azagirre
Urola Erdiko Mankomunitatea (UEM): norabide okerrean eta errekorteak eginez

UEMko lehendakaritzatik hartzen ari diren erabakiek larriki kaltetu ditzakete Mankomunitatea eta hondakinen kudeaketa zerbitzuak. Izan ere, dagoeneko sei hezitzaileetatik bi kaleratu ditu Mankomunitateak eta ez dakigu aurrerantzean zer gertatu daitekeen.


2017-03-27 | Anuntxi Arana
Pelikulak

Martxoaren 25ean, azken larunbatean, Baionan euskal presoen muturreko egoera larria salatzeko manifa bat izan zen, eta lehentxeago beste bat.


5.657 aztnugal

Torturaren errealitate beltzak badu zenbakia Euskal Herrian: 5.657. Badu zenbakia, nahiz eta inoiz ez dugun praktika lazgarri eta sistematiko horren benetako dimentsioa ezagutuko, beranduegi da jada horretarako. Beranduegi da urteak eta urteak igaro direlako inpunitate osoz. Urteak eta urteak non bizipen gogor hori jasan duen jende asko erabat babesgabe eta inolako helduleku barik egon den. Non justiziaren zaintzaile omen diren epaitegi eta erakunde publikoetan topatu duten salaketarako traba... [+]


2017-03-26 | I˝aki Barcena
Kapitalismo berdearen noraeza

Ipar Amerikako kritiko marxista Frederic Jamesoni leporatzen diote esaldi esanguratsu hau: “Errazagoa dugu munduaren bukaera irudikatzea, kapitalismoarena baino”. Ez zaio arrazoirik falta. Non dago koska? Kronologian edota iraunkortasunean ez behintzat. Kapitalismoa eredu ekonomiko berria duela 300 urte inguru abiatu zen. Denbora urria, gure jendarteen historian.

Etsai indartsuen falta ere, ez du izan. Teoriko eta iraultzaile antikapitalista ugari ezagutu ditugu. Hastapenetan... [+]


Hobe isilik

Lagun batek horrelaxe esan zidan behin: “Nire amonak, erdaraz, isilik egoten besterik ez zekien”. Esaldia buru barruan dantzan geratu zitzaidan, luzaroan. Itxura batean, sinplea bezain argia da perpausa: lagun horren amona euskaldun hutsa zen, elebakarra, eta ez zekien erdaraz hitz egiten. Pixka batean pentsatzen jarriz gero, ordea, berez diotena baino gehiago adierazten dute hitz horiek, esangura sakonagoak topa diezazkiokegu, ageriko esanahiaren azpiko azpildurak... [+]


Bakerik ez dugu

Larunbat eguzkitsuetan, jendea alde zaharrera joaten da erosketaren bat egin eta pote bat hartzera, haurrek bazterrak nahasten dituzten bitartean. Pasa den martxoaren 11n, Iruñean, herri mugimenduak jasotzen duen errepresioaren aurkako manifestarien eta Espainiako poliziaren arteko istiluek bezeroen eta auzokideen egunerokotasunaren armonia aztoratu zuten.

Ahots ugarik gaitzetsi dute manifestarien jokaera. Ez dira horrela ibiltzeko garaiak. Bizikidetza baketsurako garaia da... [+]


Betiko istorioak haurrentzat

Ibaizabal etxeak Ipuin klasikoak bilduma argitaratzeari ekin berri dio (oraintsu Ereinek Miniklasikoak egin duen bezala) eta gure inguruko tradizioan ezagunak diren hainbat istorio haurrei eskaini. Sei dira orain arte plazaratu diren lanak (Bremengo musikariak, Ahatetxo itsusia, Landako sagua eta hiriko sagua, Hiru txerrikumeak, Aladin eta kriseilu miragarria, eta azkenik, hona ekarri dugun Txitxarra eta inurria). Ikus daitekeen bezala istorio ezagunak dira, herrikoiak eta gure inguruko egile... [+]


2017-03-26 | Joxi Ubeda
Aurrera, beldurrik gabe

Diskoz disko aurrera egiten ari da Irunberriko Altxatu taldea. Zuhaitzik garaienean habia egiteari beldurrik ez dion txoriaren Japoniako kondaira baliatu dute inspirazio gisa, eta, kondairako txoriaren modura, erronka berriei beldurrik izan gabe osatu dute disko berria.

Punk-rock kutsuko doinuak jotzen jarraitzen dute, baina beren ukituarekin, bizi, indar handiarekin, eta melodia politak ere egiten dituzte, Berriro kantan, esaterako. Afinazioarekin jolastuz soinu berriak bilatu dituzte, eta... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude