Animaliak hil ala ez jateko?

J. Porcher: "Abelazkuntza eta abere produkzio industriala ondo berezi"

  • “Kabalen hiltzea gelditu behar dea jateko?” izenburupean, 2016ko Lurrama feriaren baitan hiru mintzalari kualifikatu ari izan dira baserrietan hazitako animalien ongizateaz eta hiltzeaz baina ere hazkuntzaren tokiaz. Mauleko hiltegiko bideo famatuak nekazariei eragindako kalteei erantzun beharrak mugituta, hitzaldia sustatu dute baserri txikien lana sustatzen duten ELB, Euskal Herriko Laborantza Ganbara, Biharko Lurraren Elkarteak eta Idokik. Lehenbiziko lekukotasuna, Jocelyne Porcher zooteknikari eta soziologoarena.

Laborari
2016ko abenduaren 06a
Jocelyne Porcher zooteknikari eta soziologoa etxaldeko abereen artean. (Argazkia: J. Porcher)

Jocelyne Porcher zooteknikaria eta soziologoa da, eta Frantziako INRA erakundean  –Espainiako CESICen parekoa- ikerketa buru ari da. Porcherren aburuz, abelazkuntzari eta animaliekiko harremanez oso une testuinguru kritiko batean bizi gara, zenbait elkarteren bultzadaz eta hedabideek emandako oihartzunez.

Kritika ez da berria. 2005-2006an FAO Elikadura eta Nekazaritzaren Erakundeak plazaratu zuen “Abelazkuntzaren itzala” deitu txostena, oso kritikoa sektore honek ingurumenari eta planetari dakarzkion kalteez. Europako beste zenbait azterketak kritikatu ditu abelazkuntza bezala animaliei jasanarazitako tratua. Sistema industrial eta intentsifikatuak dira auzitan jartzen, baina beti “abelazkuntza” hitza aipatzen da. Horregatik, arazoa ez datza abelazkuntzan, honen transformazio industrialean baizik, nik “abere produkzioak” deitzen ditudanak.

Aldaketa XIX. mende erdialdean gertatu zen, kapitalismo industrialaren jaiotzarekin, nekazarien abereekiko harremana industria, zientzia eta bankarien mende geratzearekin. Tartean aritu da nik ondo ezagutzen dudan diziplina: zooteknia, abere-makinen ustiaketaren zientzia. Orduan eraldatu zen animaliaren estatusa eta hasi zen esaten abereekin lan egitearen helburua etekina ateratzea zela. Garai horretan aldatu zen kontzeptualki nekazariaren animaliarekiko lan harremana bere zentzuari, animaliaren estatusari eta laborariaren estatusari dakionez.

Abere produkzioen ezaugarria da animaliekiko lana mugatzen dela produkzioaren arrazionalitate hutsera; alta, abelazkuntzan harreman historiko bat bada abereekin lan egiteari dagokionez, produzitzeko balio duen arren lehen arrazionalitatea izan baita elkarrekin bizitzea epe luze batean. Bi mundu dira elkarrekin zerikusirik ez dutenak. Gaur egun  kritikatzen den abelazkuntza abere produkzioei dagokie, baina ez dira biak bereizten. Nik neuk ere badira 15 baino gehiago kritikatzen ditudala sistema industrialok, gorrotagarriak direlako, moralki defendaezinak eta ekonomikoki onartezinak. Baina abere produkzio horien kritika legitimotik abiatuta, jauzi egiten da gaur abererik gabeko nekazaritzaren defentsara. Abelazkuntza erakusten da kalamitate ekonomiko, ekologiko eta moral bat balitz bezala.

Sistema industrialen kritika ez da gaurkoa, baditu 50 urte baina denek egiten zioten paso, hedabideek barne. Orduan, zergatik hasi zaie bat batean interesatzen? Nekazaritza jabez aldatzeko puntuan dagoelako: ikusi multinazionalak milaka hektarearen jabe egiten, gauza bera da abelazkuntzari dagokionez, dagoenekoz ez baitu aski etekin eskaintzen ez orain arte ari zirenei eta ez besteei.

Horregatik, orain abelazkuntza baino janari produkzio errentagarriagoz ordezkatu nahi dute, esate baterako, haragiaren ordezko produktuez: oilaskorik gabeko oilaskoak, arrautzarik gabeko maionesak, sojazko “xerrak” eta, aurki, in vitro haragia, dozenaka ikerlari ari baitira horren bila. Horietan gehien inbertitzen dutenak multinazionalak dira, Google edo Facebook bezalakoak, inbertsio funts oso indartsuak, hitz bitan, planetan dirurik gehien daukatenak.

Haustura antropologikoaren puntuan gaude, abelazkuntzarik gabeko nekazaritza eta gainera animaliarik gabeko gizartea eraikitzeko puntuan. Horregatik, galdetuz gero “Uko egin behar al diogu animaliak hiltzeari elikatzeko?”, horrek ni narama beste galdera zentral honetara: “Animaliekin bizi nahi dugu ala ez?”.

Nire ustean, L213 bezalako elkarteak ohartu gabe ari dira aldaketa honen eragile. Gure jokabideak aldatu nahian, salmenta aurreko promozioa egiten diete multinazionalek proposatuko dizkiguten produktuei. Eta hori, oso estrategia mediatikoarekin: abelazkuntza suntsitzeko, goazen atakatzera jendeari ulertzen nekezena zaiona, hau da, animalien heriotza. Diskurtsoa da abelazkuntza eta abere produkzio industriala biak direla kalamitate bera, abereak hiltzen direlako. Itsusienaren bila joan eta aurkitu egiten dute.

Ni aspalditik ari naiz abereen heriotzaren inguruan lanean. Nire lankideekin batean, ahalegintzen gara lehen planoan ezartzen nekazariek beren abereekin daukaten harreman morala, zeren eta elkarte horien kritika oinarritzen baita “animalien etika” deitzen den horren koadro teorikoan. Guk diogu jende horiek ez daukatela animaliekiko moralaren monopolioa eta azaltzen dugu zertan datzan nekazarien morala.

Aldi berean, hiltegietako praktikez ere egiten dugu lan. Dudarik ez da hiltegietan arazoak badirela, aspalditik ari gara esaten, hiltegiak ez baitira abelazkuntzan ari direnen tresna, abere produkzio industrialena baizik. Arazo handi bat bada animaliak ondo hazi direnean: horiek ondo hiltzeko tresneria egokia falta da.

Halako batean ohartu gara gero eta nekazari gehiagok, batik bat zuzeneko salmenta egiten dutenek, hiltegietara bidaltzeari utzi eta nahiago dutela baserrian bertan hiltzea era ilegalean. Arazo larria da, espetxe zigorra eta 15.000-20.000 euroko isuna arriskatzen direlako. Normala da bai bere eta bai bezeroen baloreekiko etikoa den lana egiten duen baserritarrak bere gain hartzea espetxera joateko arriskua, ikusten baitu aldi berean txerri haztegi industrialek egunero masakratzen dituztela txerriak eta beren langileen osasunak izorratzen dituztela inpunitate osoz. Espetxea arriskatzen dutenak dira zuzenen jokatzen dutenak animaliekiko, produktuen kalitatearekiko eta baita osasun mentalarekiko ere.

Ahalegin bat bada garatzeko hiltegi mugikorrak, animalien heriotza baldintzaren onenetan gerta dadin berreskuratzeko tresna direnak. Abere bat hiltzea beti da bortizkeria, baina hil daiteke ahalik eta modu errespetuzkoenenean, hari batez lotuz bizi ematea eta heriotza ematea.

Jocelyne Porcherren liburuetako bat, nekazariaren eta aberearen heriotzari buruz.
Jocelyne Porcherren liburuetako bat, nekazariaren eta
abererearen heriotzaren arteko harremanez.
Kanal hauetan artxibatua: Animalien eskubideak  |  Laborantza

Animalien eskubideak kanaletik interesatuko zaizu...
2017-10-31 | ARGIA
"Jardunaldi Antiespezistak" antolatu ditu Askekintzak asteazkenerako Hernanin

Ekintza antiespezistaren nazioarteko astea dela eta, ekitaldi eta ekintza ugari antolatu ditu Askekintzak, tartean, Hernaniko Kontrakantxa Gaztetxearekin batera antolatu dituzten Jardunaldi Antiespezistak. Azaroaren 1ean izango dira, beganismoaren nazioarteko egunean.


2017-09-05 | Uriola.eus
Bilboko Piztiak konpartsa: "Etorkizuna zezenketarik gabeko hiria da"

Piztiak konpartsako Ane Ligero eta Loreto Errazti txupinera ohia irmo mintzatu dira Bilbon oraindik ere jasotzen diren animaliadun ikuskizunen inguruan. Pribilejioak eta Udalaren eta erakundeen pasibotasuna kritikatu dituzte.


2017-08-02 | Lander Arbelaitz
Azpeitiko zezen plazaren "alde iluna" azaleratu du Askekintzak argazkien bidez

Azpeitiko San Inaziotan zezenketak antolatu dituzte urtero legez. "Ezkutatu nahi duten errealitatea" erakutsi nahi izan du Askekintzak ARGIAra igorritako argazkiekin. "Indarkeria espezista bortitzaz gain, euskal jendartean indarkeria espezistaren normalizazio kezkagarria islatzen da" beren ustez.


Untxi bati ostikoa emanez bideoa grabatu duen gizona aurkitu nahi dute

"Cristiano Ronaldo!" oihukatuz bizirik dagoen untxi bati sekulako ostikoa ematen dion gizona harrapatzeko asmoz, Espainiako fororik jendetsuenean zabaldu dute bideoa. Espainiako Poliziak ere bat egin du mezuarekin, animalien aurkako tratu txarra leporatu diezaiokete-eta.


"Ez ditugu kaiola handiagoak nahi animalientzat, kaiolak desagerraraztea baizik"

Entzierroa, sokamuturra, idi-dema, asto lasterketa… Jaiekin batera, asko dira animaliekin ikuskizunak antolatuko dituzten herriak. Eta uda honetan ere, kanpaina abiatuko du Askekintza animalien askapenaren aldeko Donostialdeko taldeak, animaliak aisialdirako, jateko edo gure probetxurako erabiltzea ez dela zilegi aldarrikatuz.


"Festak ospatu animaliak askatu" lemapean ekimenak iragarri ditu Askekintzak udarako

Animalien askapena aldarrikatzeko kanpainari ekingo dio Askekintzak herriko festak hasiak diren honetan. Hernanin eta Errenteria-Oreretan egin asmo dituzten ekintzen berri eman dute.


2017-06-21 | Uriola.eus
Ehunka lagunek animaliak erabiltzen dituzten ikuskizunen kontra egin dute

Asteburuan Piztiak konpartsak deitutako manifestazioan jende andana bildu da animaliak erabiltzen dituzten ikuskizunak salatzeko. Ekitaldiaren amaieran Naxako geltokian abolizioa aldarrikatzen duen pankarta eskegi dute.


2017-06-20 | Uriola.eus
Ehunka lagunek animaliak erabiltzen dituzten ikuskizunen kontra egin dute Bilbon

Asteburuan Piztiak konpartsak deitutako manifestazioan jende andana bildu da animaliak erabiltzen dituzten ikuskizunak salatzeko. Ekitaldiaren amaieran Naxako geltokian abolizioa aldarrikatzen duen pankarta eskegi dute.


2017-05-03 | Axier Lopez
Zezenketak dinosaurioen arora bidal ditzagun

Zezenketen abolizioaren aldeko borroken Frantziako federazioaren azken bideoa asko zabaltzen ari da sarean. Eta egia esan, bideoa ikusita, nekez geratuko zara indiferente mezua, irudiak eta efektu bereziak ederki josi dituztelako bideo labur batean. Bideoaren mezu laburrak euskaratuta ekarri dugu bideoa gurera.


Galdeketa egin arte zezenketak gelditzeko eskatu dute Donostian

Donostia Antitaurina Orain plataformak eskatu dio Donostiako Udalari herri galdeketa egin arte zezenketak bertan behera utz ditzala “badaezpada”.


Eguneraketa berriak daude