Amianto egunak

  • Amiantoarekin lan egiteagatik gaixotzen diren herritarren zifra altuen atzean dauden bizi esperientziak bildu ditu Juanjo Basterra Respaldizak (Areta, 1963) Cuatro lunas. El drama del amianto en Euskal Herria liburuan. Oinarrizko lan segurtasunerako neurriak hartu gabe, ezjakintasunez, mineral kantzerigenoarekin lan egin duten milaka pertsonen eta euren familien drama azaleratu du; enpresen eta mutualitateen aurrean, gaixotasuna aitortzeko egin behar izan duten bide latza jaso du kazetariak.

     

Arabako Alea @ArabakoALEA
2017ko ekainaren 05a
Amiantoak hiltzen duela salatzeko egindako bilkura.

Gasteizen, Egin egunkarian lanean, izan zuen amiantoaren inguruko lehenbiziko berria kazetariak. Garaje Moderno-Talleres Ford hiriko tailer mekanikoan lan egin zuen Santiago Bustosek epaitegian aurkeztu zuen demandaren harira, 1996. urtean: "Ez da Euskal Herrian auzitara eraman duten lehen kasua, baina orduan ohartu ginen ikusezina zen arazoaren tamainaz". Santosek pleurako mesotelioma bat zuen, eta 49 urterekin hil zen; EAEko Auzitegi Gorenak 2000. urtean itxi zuen bide judiziala, eta atzera bota zuen familiaren demanda: "Ez da egiaztatu nahikoa amiantoa dagoenik lan eremuan, langilearen mesotelioma eragiteko", idatzi zuen epaileak. Basterraren iritziz, "epaiketa gaur egingo balitz, familiak irabaziko luke".

Enpresa ezagunak, zigortuta

Izan ere, gauzak hobera aldatu dira azken urteetan, eta kasu gehienetan epaitegiek amiantoak eragindako gaixoei kalte-ordainak, edota pres-tazioen gehigarriak onartu dizkiete. Auzi honetan espezializatutako Gasteizko abokatu bulego batek 113 epaiketa eraman ditu azken urteetan, eta 80 demanda irabazi ditu; beste 16 auzitan akordioa erdietsi dute. Amiantoaren Biktimen Euskal Elkarteak kaltetuen taldearekin lan egiten dute abokatuek.

Zigortu dituzten enpresen artean lantegi oso ezagunak daude, esate baterako, Arcelor Mittal, Tubacex, Michelin, Renfe, Aceros de Llodio, Sidenor (Forjas Alavesas), Envases Metalurgicos de Alava, Michelin... Liburuak jasotzen duenez, ehun epai irmo baino gehiago daude enpresen kontra: "Enpresa askok langileak engainatu zituzten, eta lan egitera behartu zituzten oinarrizko segurtasun eta prebentzio neurriak hartu gabe".

Amiantoa, bizilagun

Enpresarien jokabide axolagabea berretsi dute Basterrak jasotako hainbat lekukotzek. Kepa Fernandez Trincado Bilboko behargina iaz hil zen, liburua atera baino lehen; mekanikari bezala lan egin zuen: "Ezin dut ezer egin, lau egun geratzen zaizkit (me quedan cuatro lunas); historia honen ondorioa da. Inork ez zigun azaldu amiantoari buruz ezer, ez ziguten esan arriskua muturraren aurrean genuela; bakoitzak berea egiten zuen, enpresariak etekinak lortzera, eta kito".

Olaberriako Arcelor Mittalen lan egin zuen Felix Casadok, 1964 eta 1971 urteen artean, eta 2011. urtean birika bat erauzi zioten, amiantoak jota: "Amiantoa manipulatzen genuen, amiantoko zintzarriak ipintzen genituen, labeen hormei amiantoa jartzen zitzaien, isolatzaile ona eta merkea zelako... Inork ez zigun esan arriskutsua zela; aldiz, aparta zela esaten ziguten". Enpresa berdinean –lehengo Aristrainen– lan egin zuen Luis Antonio Cardozo Beristainek. Astakeriak egiten zituzten langileek, jakin gabe amiantoaren zuntza arnasteak kalte larriak ekar zitzakeela. Amiantoarekin bizi ziren, amianto artean: "Inork ez zigun esan babesa eraman behar genuenik, astakeriak egiten genituen; labeen gainean, edozein tokitan ibiltzen ginen amiantoa mozten edo manipulatzen, eta ondoren artazi horiek erabiltzen genituen sardina-lata irekitzeko. Barkaezinada". Iaz hil zen Cardozo.

Erreportaje hau Estitxu U. Lopez de Arkautek egindakoa da Arabako Alean eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia baliatuta

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Amiantoa

Amiantoa kanaletik interesatuko zaizu...
Autopsiarako frogak

Amiantoarekin gertatzen ari denak gero eta antza gehiago dauka gerraosteko eszenatoki ilun batekin, konpondu beharreko osasun arazo larri batekin baino. Orain jakin berri dugu Irungo familia baten historia: CAFen lan egiten zuen gizon batek bere birikak gordetzeko eskatu zuen hil aurretik, eta horri esker jakin dute amiantoa izan zela bere heriotza eragin zuena.


Asbestoak kutsaturiko birikak: autopsiarako frogak

Amiantoarekin gertatzen ari denak gero eta antza gehiago dauka gerraosteko eszenatoki ilun batekin, konpondu beharreko osasun arazo larri batekin baino. Orain jakin berri dugu Irungo familia baten historia: CAFen lan egiten zuen gizon batek bere birikak gordetzeko eskatu zuen hil aurretik, eta horri esker jakin dute amiantoa izan zela bere heriotza eragin zuena.


2018-04-26 | ARGIA
Amiantoaren biktimen alde lanuztea eta manifestazioa deitu ditu CAFeko enpresa batzordeak Beasainen

Amiantoaren ondorioz hildako langileen zerrenda gorantz doa Goierriko lantegian, azkenaldia beste lau lagun gehitu behar zaio eta jadanik 35 direla baieztatu dute enpresa batzordetik.


Amiantoaren genozidioa
Ahaztuen garrasia, egia eta justizia eske

Itxi ditzakegu begiak eta esan egungo bizimoduagatik ordaindu beharreko bidesaria direla minbizi kopuru alarmagarriak. Baina egiak jarraituko du lurperatutako hilotzen hezurretaraino sartuta: gaixotasun bakoitzak badu jatorri bat eta erantzule bat.

Amiantoak milioika lagun hilko ditu datozen urteetan, aurrez jakingo dugun historiako lehen genozidioa izango da seguruenik. Saihestu zitekeen baina ez zen egin, fibrozementuaren lobbyak nahita ezkutatu zuen haren arriskua eta 60ko hamarkadatik... [+]


Jesus Uzkudun (Asviamie):
"Enpresek heriotza zigorra ezarri zuten"

CCOO sindikatuaren EAEko lan osasun eta ingurumeneko arduradun izana, Orbegozon izan zuen lehen harremana amiantoarekin eta haren kontrako borrokan erreferentzia da Euskal Herrian Jesus Uzkudun (Hernani, 1949). Orain, erretiroa hartuta, Asviamie amiantoaren biktimen euskal elkarteko bozeramaile dihardu. 


2018-03-25 | Maria Roselli
Asbestoa 'ad infinitum'

Suitzan bizi den Maria Roselli kazetari italiarraren “Asbestoaren gezurra” liburua 2007an argitaratu zen lehen aldiz alemanez, ondoren gazteleraz, ingelesez... Arrakasta itzela izan du, amiantoaren biktimen erretrato zehatza emateaz gain, lehengo eta oraingo asbestoaren industriaren interesak oso ondo deskribatzen dituelako. Segidako  testuan, liburuaren epilogoaren laburpena duzue.


2017-11-05 | Juan Mari Arregi
Amiantoak 4.000 langile hil ditu jadanik

Duela urte batzuk pentsatzen zen amiantoarena esajerazioa zela, produktu kantzerigeno horrek hurrengo hamarkadetan milaka lagun hilko zituela esaten zenean.


2017-10-22 | Andoni Mikelarena
Amiantoaren biktimek konpentsazio funtsa izango dute 40 urteren ostean

Eusko Legebiltzarrak bultzatu du lege proposamena, aurreko agintaldian Gasteizko parlamentuan onartu ostean. PP abstenitu egin da eta gainontzeko alderdiek aldeko botoa eman dute.


2017-10-11 | Andoni Mikelarena
Amiantoaren biktimek konpentsazio funtsa izango dute 40 urteren ostean

Eusko Legebiltzarrak bultzatu du lege proposamena, aurreko agintaldian Gasteizko parlamentuan onartu ostean. PP abstenitu egin da eta gainontzeko alderdiek aldeko botoa eman dute.


Amiantoaren kontrako militanteok: industriaren infiltratu bat daukazue

Bere jokabide atsegin eta jatorragatik lortuko zuen edo eta kanpainetan erakusten zuen kemenagatik, baina amiantoaren aurkako mundu mailako liderrek lau urtez konfiantza eduki zuten Robert Moore ingelesarengan. Ekintzaile kualifikatuenen artean azpilanean ari zen mundua oraindik material kutsakorrez betetzen duen industriarentzako. Asbestoa hilgarria dela jakin eta mende bete geroago, herrialde gehienetan haren ekoizpen eta salmenta ez etetea lortu dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude