Amianto egunak

  • Amiantoarekin lan egiteagatik gaixotzen diren herritarren zifra altuen atzean dauden bizi esperientziak bildu ditu Juanjo Basterra Respaldizak (Areta, 1963) Cuatro lunas. El drama del amianto en Euskal Herria liburuan. Oinarrizko lan segurtasunerako neurriak hartu gabe, ezjakintasunez, mineral kantzerigenoarekin lan egin duten milaka pertsonen eta euren familien drama azaleratu du; enpresen eta mutualitateen aurrean, gaixotasuna aitortzeko egin behar izan duten bide latza jaso du kazetariak.

     

Arabako Alea @ArabakoALEA
2017ko ekainaren 05a
Amiantoak hiltzen duela salatzeko egindako bilkura.

Gasteizen, Egin egunkarian lanean, izan zuen amiantoaren inguruko lehenbiziko berria kazetariak. Garaje Moderno-Talleres Ford hiriko tailer mekanikoan lan egin zuen Santiago Bustosek epaitegian aurkeztu zuen demandaren harira, 1996. urtean: "Ez da Euskal Herrian auzitara eraman duten lehen kasua, baina orduan ohartu ginen ikusezina zen arazoaren tamainaz". Santosek pleurako mesotelioma bat zuen, eta 49 urterekin hil zen; EAEko Auzitegi Gorenak 2000. urtean itxi zuen bide judiziala, eta atzera bota zuen familiaren demanda: "Ez da egiaztatu nahikoa amiantoa dagoenik lan eremuan, langilearen mesotelioma eragiteko", idatzi zuen epaileak. Basterraren iritziz, "epaiketa gaur egingo balitz, familiak irabaziko luke".

Enpresa ezagunak, zigortuta

Izan ere, gauzak hobera aldatu dira azken urteetan, eta kasu gehienetan epaitegiek amiantoak eragindako gaixoei kalte-ordainak, edota pres-tazioen gehigarriak onartu dizkiete. Auzi honetan espezializatutako Gasteizko abokatu bulego batek 113 epaiketa eraman ditu azken urteetan, eta 80 demanda irabazi ditu; beste 16 auzitan akordioa erdietsi dute. Amiantoaren Biktimen Euskal Elkarteak kaltetuen taldearekin lan egiten dute abokatuek.

Zigortu dituzten enpresen artean lantegi oso ezagunak daude, esate baterako, Arcelor Mittal, Tubacex, Michelin, Renfe, Aceros de Llodio, Sidenor (Forjas Alavesas), Envases Metalurgicos de Alava, Michelin... Liburuak jasotzen duenez, ehun epai irmo baino gehiago daude enpresen kontra: "Enpresa askok langileak engainatu zituzten, eta lan egitera behartu zituzten oinarrizko segurtasun eta prebentzio neurriak hartu gabe".

Amiantoa, bizilagun

Enpresarien jokabide axolagabea berretsi dute Basterrak jasotako hainbat lekukotzek. Kepa Fernandez Trincado Bilboko behargina iaz hil zen, liburua atera baino lehen; mekanikari bezala lan egin zuen: "Ezin dut ezer egin, lau egun geratzen zaizkit (me quedan cuatro lunas); historia honen ondorioa da. Inork ez zigun azaldu amiantoari buruz ezer, ez ziguten esan arriskua muturraren aurrean genuela; bakoitzak berea egiten zuen, enpresariak etekinak lortzera, eta kito".

Olaberriako Arcelor Mittalen lan egin zuen Felix Casadok, 1964 eta 1971 urteen artean, eta 2011. urtean birika bat erauzi zioten, amiantoak jota: "Amiantoa manipulatzen genuen, amiantoko zintzarriak ipintzen genituen, labeen hormei amiantoa jartzen zitzaien, isolatzaile ona eta merkea zelako... Inork ez zigun esan arriskutsua zela; aldiz, aparta zela esaten ziguten". Enpresa berdinean –lehengo Aristrainen– lan egin zuen Luis Antonio Cardozo Beristainek. Astakeriak egiten zituzten langileek, jakin gabe amiantoaren zuntza arnasteak kalte larriak ekar zitzakeela. Amiantoarekin bizi ziren, amianto artean: "Inork ez zigun esan babesa eraman behar genuenik, astakeriak egiten genituen; labeen gainean, edozein tokitan ibiltzen ginen amiantoa mozten edo manipulatzen, eta ondoren artazi horiek erabiltzen genituen sardina-lata irekitzeko. Barkaezinada". Iaz hil zen Cardozo.

Erreportaje hau Estitxu U. Lopez de Arkautek egindakoa da Arabako Alean eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia baliatuta

 

Kanal honetan artxibatua: Amiantoa

Amiantoa kanaletik interesatuko zaizu...
2017-10-22 | Andoni Mikelarena
Amiantoaren biktimek konpentsazio funtsa izango dute 40 urteren ostean

Eusko Legebiltzarrak bultzatu du lege proposamena, aurreko agintaldian Gasteizko parlamentuan onartu ostean. PP abstenitu egin da eta gainontzeko alderdiek aldeko botoa eman dute.


2017-10-11 | Andoni Mikelarena
Amiantoaren biktimek konpentsazio funtsa izango dute 40 urteren ostean

Eusko Legebiltzarrak bultzatu du lege proposamena, aurreko agintaldian Gasteizko parlamentuan onartu ostean. PP abstenitu egin da eta gainontzeko alderdiek aldeko botoa eman dute.


Amiantoaren kontrako militanteok: industriaren infiltratu bat daukazue

Bere jokabide atsegin eta jatorragatik lortuko zuen edo eta kanpainetan erakusten zuen kemenagatik, baina amiantoaren aurkako mundu mailako liderrek lau urtez konfiantza eduki zuten Robert Moore ingelesarengan. Ekintzaile kualifikatuenen artean azpilanean ari zen mundua oraindik material kutsakorrez betetzen duen industriarentzako. Asbestoa hilgarria dela jakin eta mende bete geroago, herrialde gehienetan haren ekoizpen eta salmenta ez etetea lortu dute.


Amiantoaren kalteei nola aurre egin? Eztabaida Eusko Legebiltzarrean

Talde politikoek euren proposamenak mahairatu dituzte osoko bilkuran: amiantoaren plana, konpentsazio funtsa, institutua, mapa… Baina eskaera formaletan urardoturik geratu da gaia.


Amiantoren biktimentzat konpentsazio-funtsa: oraingoan Madrilek baietz esango du?

Amiantoaren biktimen kalteak konpentsatzeko funts bat sortzea eskatu dute Eusko Legebiltzarreko ordezkariek Espainiako Kongresuan. Iaz antzeko lege proposamena onartu zuten erkidegoko ganberan, baina Madrilen atzera bota zuten. Oraingoan Kongresuko talde guztien babesa jaso dute.


2017-02-16 | ARGIA
Epaitegiak Laudioko Udala zigortu du amiantoak hildako langilearen familiari kalte-ordaina ematera

Kepa Galdos udal brigadako langilea 2012an hil zen mineral kantzerijenoa arnasteak sortutako mesoteliomagatik. Familiak salatu du EH Bilduren udal-gobernuak baztertuta sentitu dela.


Amiantoaren biktimentzat diru-funtsa sortzeko eskatuko dio Nafarroak Espainiako Gobernuari

Aho batez onartu dute Nafarroako Parlamentuan PSNren proposamena: amiantoaren biktimen kalte-ordainei aurre egiteko diru-funtsa sortzeko eskatuko diote Espainiako Gobernuari. Diru-funtsa “kalte oro konpontzeko” bideratua egongo litzateke, “amiantoak sorrarazita gaixotasunaren aitorpena jaso dutenentzat eta amiantoaren eraginpean jartzeagatik kaltetuentzat”.


“Arcelor Mittalen aurkako epaia justizia egiteko lehen urratsa da”

CCOOko Jesus Uzkudunen aburuz, amiantoaren biktimen artean ageriko biktimak eta isilpeko biktimak daude. Azken horien barruan sartu du Luisa Soraluze, 2011n amiantoz kutsaturik zeuden senarraren arropa garbitzearen ondorioz hil zena. Uzkudunen arabera, askotan fokua langileen gainean jartzen da, “askotan amiantoaren kalteak hauen ingurukoek ere pairatu dituztela ahaztuz”.


Amiantoz kutsatutako arropak garbitzen zituen emakume baten heriotzagatik, lehen zigor-epaia Euskal Herrian

Bergarako auzitegiak Arcelor Mittal zigortu du hildakoaren seme-alabei 71.519 euro ordaintzera. Amiantoak eragindako heriotzen %11 gisa bereko kasuengatik izan ohi da.


2015-08-27 | Garazi Zabaleta
Amiantoagatik hil eta lau hilabetera eman diote ezgaitasuna nafar bati

Errenteriako enpresa batean amiantoarekin egiten zuen lan hildako emakume nafarrak. Materialarekin kontaktuan egoteagatik atera zitzaion minbizia, eta Nafarroako Segurantza Sozialak hil eta lau hilabetera onartu dio  ezgaitasuna.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude