1937ko bonbardaketagatik lehen kereila aurkeztuko du Durangok

  • Uztailaren 18 honetan, frankisten altxamendutik 81 urte pasa direnean, Durangoko Udalak (alderdi guztien babesarekin) kereila bat aurkeztuko du gizateriaren kontrako delituen eta gerra krimenengatik. Zehazki, orain 80 urte Durango bonbardatu zuten italiar ejertzitoko 46 militarren kontra.

Itsaso Zubiria Etxeberria @itsasozubiria
2017ko uztailaren 18a
Durangoko bonbardaketa airetik dokumentatu zuen ejertzito italiarrarekin hegazkinean zihoan argazkilari batek. Nazientzat baliagarri izan zen \'modus operandi\'a definitzeko (arg.: Gerediaga Elkartea).

Pauso hori emanda prozesu penal bat irekitzea da helburua, justizia eta erreparazioa lortu eta Italiako Gobernuari legez kontrako bonbardaketa haregatik barkamena eska dezan presioa egitea. Gutxienez 336 zibil hil ziren suntsitzea eta izua zabaltzea xede zuten eraso haietan.

Jon Irazabal historialariak zuzendutako ikerketa bat argitaratu berri da, justu Durangoko bonbardaketaren 80. urteurrenean. Gerediaga Elkarteak bildu ditu 1937ko martxoaren 31tik apirilaren 4ra izandako gertaerak. Artxiboko lan handia egin da, zenbait kasutan oso zehatza. Bonbardaketetan parte hartutako ejertzito italiarreko hainbat piloturen izenak zerrendatu dituzte, eta hamar kasutan baita haien goitizenak ere.

Anaïs Franquesa Grisso abokatu katalanak aurkeztuko du kereila Durangoko Udalaren izenean, eta bertan gehituta doa Irazabal historialariak bideratutako taldeak egindako ikerketa lan osoa. Durangokoa, eta egun berean izan zen Elorriokoa, historian izan den zibilen kontrako lehen bonbardaketatzat jotzen da, eta balio izan zuten, haiek bezala Gernikakoak, Bigarren Mundu Gerrarako estrategiak eta borroka-moldeak prestatzeko.

Kereila honen bidez prozesu judizial bat ireki nahi dute. Abokatuaren kalkuluen arabera, horietako piloturen bat bizirik egotekotan 96-98 urte izango ditu. Espainiako ejertzitoaren artxiboari galdetu zaio ea 46 militar horiek 1936ko Gerran jokatutako paperagatik intsigniarik ba ote duten, eta Espainiako Ogasun eta Defentsa Ministerioari ea pentsiorik edo sari ekonomikorik jasotzen ote duten.

Gerediaga Elkarteak prestatutako txostenak kereila aurkezteko berebiziko garrantzia izan du, eta Durangoko alkate Aitziber Irigorasen hitzetan "orain espero dugu informazio horrek guztiak balio izatea kereila tramitera pasatzeko".

Kanal hauetan artxibatua: 1936ko gerra  |  Durango

1936ko gerra kanaletik interesatuko zaizu...
Erreniegan fusilatu zituztenak gogoan izan dituzte

1936 eta 1937 urteen artean gutxienez 93 pertsona fusilatu zituzten Erreniega mendian. Atzotik, 20 oroitarrik gogoratuko dituzte.


Odol bildua eta garraiatua

Bartzelona, 1936ko uztaila. Espainiako Gerra Zibila piztu zenean, Frederic Duran i Jordà medikua (1905-1957) Montjuïceko 18 ospitalean hasi zen hirira iristen ziren gerrako zaurituez arduratzeko.


2017-11-19 | Jabi Zabala
"Aitak zoriontsu bizi izan zuen gerra, jolas moduan"

36ko gerraren eta erbestearen zoritxarrak jolas fantastiko moduan bizi izan zituen Martintxo haur irudimentsuaren pasadizoak bildu ditu Martin Abrisketak La lengua de los secretos liburuan. Aita du haur hura Abrisketak, eta harengana hurbiltzeko balio izan dio haren kontakizunak liburuan jasotzeak. Izen berria hartzeko ere profitatu du.


2017-11-02 | Guaixe .eus
Otsaportilloko lezean gorpuzkin gehiago opatu dituzte

Aranzadi zientzia elkarteko kideak lastailaren 12a eta 15a bitartean jaitsi ziren berriro. Bi hezurdura eta makina bat hezur berreskuratu zituzten. Zein diren identifikatzeko DNA probak egiten ari dira.


2017-10-02 | Xalba Ramirez
Urkullu eta Barkos Gurseko kontzentrazio eremuan izan dira biktimak omentzen

iñigo Urkullu eta Uxue Barkos Gurseko (Frantziako Estatua) kontzentrazio eremuan izan dira, bertan izandako biktima euskaldunak gogoan. 60.000 herritarretik gora izan zituzten bertan 1939 eta 1945 artean.


2017-09-29 | Anboto
Durangoko bonbardaketagatik ipinitako kereila berretsiko dute urriaren 3an

Durangoko Udalak eta Martxoak 31 batzorde zabalak bonbardaketaren egileen aurkako kereila berretsi behar dute datorren martitzenean. 12:00etan aurkeztuko dute berrespena Durangoko epaitegian, eta aurretik, 11:50ean, elkarretaratzea egingo dute.


Arrasto partekatuak

1936ko gerratik ihesi Euskal Herria utzi behar izan zutenei galdetu diete batetik, eta gaur egun errefuxiatu direnei bestetik, erbesteratze prozesuak eragindako beldurrez, saminez, itxaropenez, emozioez... Batzuek eta besteek antzeko zauriak dituztela agerian geratu da "Memoria partekatuak" ikerketan.


Francoren bilobari gutuna
MULTIMEDIA - Antzezlana

Iñakik 10 urte eta leuzemia ditu. Joxanek 46 urte eta gerra zibileko obus baten txatala buruan. Etorkizun bideragarririk ez duen ospitalean iragana eta oraina kateatzen dira Migel eta Kristina medikuen ametsetan. Itxarongeletan sekula agertzen ez diren pazienteen izen zerrendak entzuten dira ordena alfabetikoan eta Carmen Martinez-Bordiuk betetzen du bihotzeko aldizkari maiztuaren azala.

Donostiako Victoria Eugenia antzokian grabatutako emanaldia 2017ko martxoaren 27an.

Zuzendaria:... [+]


2017-06-16 | Uriola.eus
Bilboren 'erorketaren' 80. urteurrenean "mobilizatzera" deitu dituzte hiritarrak

Atxuritik sartu ziren Bilbo hirira tropa nazionalak duela 80 urte. Horregatik hiru egunez luzatuko diren ekitaldietako lehena Atxurin izango da gaur 19:00etan, Santos Juanes plazan "Bilboko jausieraren 80. urteurrenaren oroimenez". 


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude