17, 17, 17

  • Esanahiez gainezka egiten digu gaurko egunak.

Eleak/Libre dinamika @eleakmugimendua
2016ko maiatzaren 17a

Maiatzaren 17an, 2015ean, erabakitasunez eta kolorez beteriko Martxa Laranja jendetsuak Gasteizko Andra Mari Zuriaren plaza okupatu eta Askegunea sortu genuen. Egun oso batez, izan nahi dugun herriaren zertzelada eder batzuk irudikatu genituen: herri autoantolatua, alaia, maitasuna eta elkartasuna praktikatzen dituena, konpromisoa eta auzolana oinarri dituena, bidegabe deritzonari desobeditzen diona. 18an, biolentziaren profesionalen ejertzitoaren aurrean, Askegunea Herri Harresian antzaldatu, eta beharrezkoa izatekotan zertarako prest gauden erakutsi genuen. Lelo feministak dioen moduan, ez dugu ausartak izan nahi, libre izan nahi dugu. Baina berriz ere egingo genuke.

Maiatzaren 17an, gaurko egunean, Auzitegi Nazionaleko areto batean Erika, Joxe, Roxika, Sandra, Ugaitz, Eneko, Urko, Aniaiz eta Egoitz eseriko dira. EKIN antolakundeko arduradun nazionaleko kide izatea leporatzen diete. Politika egiteagatik, epaiketa aurretik torturatuak, espetxeratuak, dispertsatuak. Orain, sei urteren bueltan errudunak edo errugabeak diren ebatsiko omen duen epaiketan, 9 eta 15 urte arteko espetxe zigorrak eskatzen dizkiete.

Maiatzaren 17an, gaurko egunean, Auzitegi Nazionaleko beste areto batean, @JEgurzegi eseriko da. Sakelakoaren teklak sakatuz adierazteagatik kaiolatu nahi duten hamarnaka txiolarietatik beste bat. 2 urteko espetxea eta 8 urteko gaitasungabetzea eskatzen dizkio estatuak. Beste txiolari asko pasa dira jada salbuespen epaitegitik, beste asko pasa beharko dute ere aurrerantzean.

Esanahiz gainezka datorkigu eguna. Basque Lives Matter kanpainako lagunek gogoratzen digute “dena ETA da” teoriak indarrean jarraitzen duela oraindik. Estatuarena ez zen biolentziari erantzuteko garatu omen zen salbuespen eraikin guztia, orain modu ankerragoan orain lausoagoan aplikatzetik harago, tinko dirauela. Gure herrian instituzionala ez den biolentzia antolaturik existitzen ez dela bost urte baino gehiago igaro diren arren. Txiolariek erakusten digute, iraganeko salbuespen neurriak mantentzearekin pozik ez, eta disidentzia zahar eta berrien aurkako arma berriak garatu dituela estatu espainolak urteotan: Mozal Legea, zigor kode berritua, Erradikalizazio Biolentoaren Aurkako Borroka Plana...

Surrealistatik ere badu urteotako eskubide zibil eta politikoen egiturazko urraketaren bilakaerak. Gaztelerazko “no se puede mover ni un dedo” edo “no se puede decir ni pío” esamoldeak metafora esajeratu bezala jaio ziren iraganean. Gaur, hatzak mugituz txio egiteagatik amaitu dezakezu espetxeratua. Beti bezala baina inoiz baino gehiago, disidentzia eskubidea ez da kabitzen legedian. Euren eskubide formalak ere ez badira kabitzen, nola kabituko da justizia? Nola gure irrikak eta ametsak?

Baina bestelako soinu atseginagoak ere baditu egunak. Injustiziak sortzen digun amorruaren, minaren, maitasunaren antolaketa dakarkigu gogora. Toki eta une bakoitzean forma ezberdin bat hartzen duena. Txiolariak libre, Basque Lives Matter, Askeguneak, Herri Harresiak. Guztiek elikatzen dute gure eskubide zibil eta politikoen aldeko herrigintza. Baina bat bera ere ez da nahikoa, ezta hurrik ere, orain urtebeteko bahiketa legalak eta egunotako epaiketak lekuko anker.

Borrokan jarraitu behar dugu. Urteotan ibili dugun bidean sakonduz. Autoantolatuz, babes herritar zabalak landuz, konfrontatuz, umorea eta irudimena baliatuz, konprometituz, desobedituz, konponbidearen giltza (eta ardura) gure egitean eta ez bulegoetan jartzen duen begirada autozentratua elikatuz, amorratuz eta elkar zainduz, disidentzia eskubidearen aldeko birus laranja sedukzio bidez kutsatzen jarraituz.

17a esanahiz lepo datorkigu. Deialdiz ere. 2015ean kondenatuak babesteko Martxa Laranja izan zen. 2016an, kontzentrazioak epaituen herri gehienetan. Txiolariak kaiolatik libre nahi ditugulako, euskaldunon bizitzek axola dutelako, Erika, Joxe, Roxika, Sandra, Ugaitz, Eneko, Urko, Aniaiz, Egoitz eta Jonbi maite ditugulako. Libre bizi nahi dugulako.

Eleak/Libre dinamika


Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2017-11-21 | Koldo Urrutia
Euskal Filologia ofiziala kolonizatuta al dago?

Azken hamarkadan, hori iradokitzen diguten kontu asko gertatu dira: ETBk bultzatutako euskalduntze berantiarra, toponimiari bizkar ematea, iberiar eta euskal zenbakien arteko erlazioa ukatzea eta 9 urte bete berri duen Iruña-Veleiari egindako erasoa.


Satorren herriko bromak

Ados, ez dagoela ondo erremateko mazoa jaso duenaz trufatzea. Baina ezer baino lehen, esan behar da broma guztiak ez direla berdin jujatzen, ez baita moral kontua, botere-afera baizik.


Espainiako hiriburua Paris

Behin baino gehiagotan entzun dugu Espainiaren eraketa Frantziakoaren antzekoa dela. Hortaz ez da harritzekoa borboitarrek, Espainiako Erresuma hainbat mendetan bere esku izan duten dinastiak, Frantzian izatea jatorria. Beraz, normala da Frantziako eredua Espainian kopiatu nahi izatea, baina baditu kopiatzea horrek bere berezitasunak.

Frantzian Iraultza egin zen duela bi mende eta erdi eta borboitarrak desagertu ziren edo urkamendira eraman zituzten. Espainian, aldiz, tarte labur batzuk... [+]


2017-11-19 | Iñaki Murua
Dena emon ala Doraemon?!

Harritu egin nau Antena 3 telebistara Maddalen Arzallusek Irungo kanporaketan bota zuen bertsoa iristeak, baina badu lekua agurrean, artista senetik, umore jostarian eraikitako aleak telebista horretan, nik etxe horri buruz dudan iritzia izanda behintzat.

Zer pentsatu gehiago eman zidan euskal-erdarazko Telebistako albistegia irekitzeko bertso bera erabiltzeak. Bertsoak eta bertsolaritzak kate horri sortzen dion erakarmenaren berri ematen dit, noski bertsoari berari ezer kendu gabe, baina... [+]


Mateo efektua eta adina: pentsioen paradoxa

Bismarck izan zen XIX. mendean gaurko pentsio sistemaren eredua sortu zuena, belaunaldien arteko elkartasunean oinarriturik hain zuzen ere. Ekuazioa oso sinplea da, enplegua duten gazteen egoera ekonomikoa adinekoena baino hobeagoa denez, eurek egindako ekarpenen bidez ordainduko dira adinekoen pentsioak.

Adin piramidea edota bizi esperantzaren eraginak alde batera utzita –ez dira bigarren mailakoak–, gaur egun neke zantzu nabarmenak azpimarratu ditzakegu eredu honen baitan, are... [+]


2017-11-19 | Miren Artetxe
Bortizkeria matriuskak

Zabaldu matriuska.

EFE agentziaren berria. Lerro-burua: “Cantabria espainiar ontziak itsasoan aurkitutako 26 gorpu lehorreratu ditu”. Testua: “Ontziak Italiako Salerno hirian porturatu ditu 26 emakumeren gorpuak, itsasoan erreskatatutako beste 400 immigrante eta errefuxiaturekin batera”.

Emakumeak izateak ez du, antza, lerro-bururik merezi (eta kurioski, testuan immigrante eta errefuxiatuak bereizteak bai). Salernoko prefetaren azalpenak jasotzen ditu berriak:... [+]


Atsedenen ondorioez

Azken hilabete eta aste hauetan, Aldudeko ibarrean zorigaitz franko gertatu zaigu: bat bertzearen ondotik zendu dira hainbat herritar, gazterik, batez ere minbiziarengatik. Ohi den bezala, jendeak eta predikariek azpimarratu dute presuna horien “kuraia gaitzaren kontra”, “ihardukitzeko” eta azken uneraino “oldartzeko eta borrokatzeko indarra”, eritasunaren “zuzengabeko garaipenari amore eman arte”.

Erran-molde horiek gogorarazi didate Marc... [+]


2017-11-17 | Miren Osa Galdona
Ez da nahikoa biktima izatea, azalean eraman behar duzu

Iazko San Ferminetako bortxaketaren epaiketan izandako informazio jakin batek aho bete hortz utzi ditu hedabide nahiz herritarrak: akusatuek biktima ikertzeko detektibe bat kontratatu dute, bortxaketaren ostean “traumarik ez duela” frogatzeko. Lehen unean epaileak ikerketa osoa onartu bazuen ere froga gisa, azkenean baztertu egin du txostenaren zati bat. Hala ere, justiziaren eraikuntza patriarkala agerian geratu da: emakumeei nabaritu egin behar zaie gainean daramaten zama.


Euskararen maitaleak

Amoranteen gaindosia bizi du euskarak. Baina legerik ez, behar bezalakoa, euskarari albo hizkuntzetako balio legal eta derrigortasuna emango liokeena.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude