Saharako maratoian

Aurten berrogei urte bete dira, Espainiako Estatuaren konplizitateaz, Marokok Mendebaldeko Sahara okupatu eta kolonizatu zuenetik. Harrez geroztik, saharar herriaren zati bat errepresio zital eta bidegabearen menpean bizi da, eta bestea, Aljeriako hamadan edo basamortuan. Sahararrek, etsai edo...

Afrikan feminismoa: sustrai gutxikoa eta akademikoa

Afrikan pentsaera feministaren lanketa unibertsitateko intelektualen eskuetan dago. Feministak urri dira herrietan, aldiz emakume taldeak asko.

Boko Haramen oinarri soziala dira esklaboen umeak

Deabru berria Sahara azpialdeko Afrikan ‘Boko Haram’ deitzen da. XXI. mendeko jihadista fanatikoen adibidetzat ezagutua da 2009an Nigeriako gobernuaren kontra matxinatu zenetik burututako triskantzengatik. Jeke arabiarren finantzaketa? Baietz. Baina Afrikan Jihadak erroak sustraiturik dauzka mende luzetako injustizietan.   

Libiako "beste" historia idazten

Lau hamarkada luzez debekatutako hizkuntza berpizten dihardute Libiako amazighek. Iragana, baina, pisua da, eta korapilatsua oso herrialdeko egoera. Ez da erraza.

"Ugandako komunitatea berpiztu nahi dugu gero haiek nahi bezala jarrai dezaten"

Ugandako Moyo eskualdean urtebete lanean izan da bertako haurren musika banda antolatuz eta musika irakasleei irakasten irakatsiz. Orain etxean, Iruñerrian, bueltan da Aritz Azparren musikari gaztea. Diru eta laguntzaile bila etorri da martxoan hara itzultzeko.

HIESa Afrikan medikuen injekzioek ere zabaldu zuten

 Gizakion HIESa tximuen birus baten aldaerak eragin duela frogatua da eta berritan demostratu 1959an hasi zela mundura hedatzen Kinshasatik, 1890-1950 artean oihanetik hirira iritsita. Baina nola egin du jauzia? Aipatu dira hiritartzea, prostituzioa, sexu harremanen aldatzea. Gutxi aipatu da mediku kolonialek eduki duten erantzukizuna.

"Mugikorretarako material ustiapenak ez luke gerra finantzatu behar"

Alboan Fundazioa, jesuitek Hego Euskal Herrian sortutako gobernuz kanpoko erakundea, uztailetik dago murgilduta bi urte iraungo duen Gatazkarik Gabeko Teknologia kanpainan. Besteak beste, ikusarazi nahi dute mugikor, ordenagailu eta bestelako gailuen eta Kongoko Errepublika Demokratikoaren ekialdeko gerraren arteko harremana. Virginia Basurto fundazioko teknikaria da kanpainako arduradun nagusia.  
GKE

Zeinek nahi du Afrika salbatu? Gobernuz kanpoko erakundeen elkartasun zuriari ziria

Injustiziak ulertzeko laguntzen al dute testuingururik gabeko muturreko pobreziaren irudiek? Bidegabekerien kontura negozio egitea zilegi al da? Gure frustrazio indibidualak zuritzeko aitzakia onak al dira GKEak Afrikan? Boluntarioen estereotipoez mintzatzeko aukera ona eskaintzen du 'Zeinek nahi du boluntario izan?' kanpainak.

Janzkeragatik emakumeen aurkako erasoak salatzeko protestek Kenia astindu dute

Orain astebete neska bat jipoitu eta jende aurrean biluztu ostean, antzeko hainbat kasu azaleratu dira. Ehunka emakume batu dira Keniako hiriburu Nairobin gertaerak salatu eta nahi dutena janzteko eskubidea dutela aldarrikatzeko.

Maroko, Afrikako Kopatik at, ebola dela-eta hura atzeratu nahi izateagatik

Afrikako Futbol Konfederazioak (CAF) iragarri du Marokok ez duela Afrikako Nazioen Kopa jasoko, ebolaren birusa zabaltzeko beldurrak eraginda Rabatek txapelketa 2016ra arte atzeratzeko eskatu ostean. Halaber, Kopatik at utzi du herrialde afrikarra.

Ebolaren mehatxua: sustraiak ekologian, adarrak geopolitikan

Urriaren 17ra arte 9.693 jende kutsatu eta horietatik 4.811 hil ostean, kutsatutako pertsonen kopurua hilabetero bikoizten duen Ebola izurritea bilakatu da munduko arazo nagusietakoa, etsai berri eta ezezagunak mehatxaturik sentitu direlako Europa eta Ipar Amerika. Barne segurtasun aferatzat antolatu dute Ebolaren kontrako borroka.

Espainiaren ongietorria Melillan: polizien jipoiak konorterik gabe utzi du gazte bat

Giza eskubideen defentsan lan egiten Prodein GKE-k zabaldu du Melilla eta Maroko arteko mugan grabatutako bideoa. Azken urtean ezagun egin da zonaldea Espainia zein Marokoko indar polizialek migranteekin izandako jarrera oldarkorra dela eta. Trataera bortitz horren ageriko azken froga da hau.

Kuba ebolaren aurkako borroka gidatzen, Mendebaldeak bere mugei begiratzen dien bitartean

165 osasun langile kubatar iritsi dira joan den astean Sierra Leonara, 461 pertsonako taldearen lehen txanda. Bitartean, herrialde aberatsek segurtasuna eta birusa beraien mugetan ez hedatzea dute jomugan.

Beldurra, birusa baino azkarrago hedatzen den epidemia

Bi izurrite izan ohi ditu bere baitan ebola epidemia batek: birusaren beraren hedapena batetik, eta beldurrarena bestetik. Lehenengoari aurre egiteko aski baliabide dauzka herrialde garatu batek, baina gizartearen beldurra kontrolatzea zailagoa da.

HIESa, tuberkulosia eta malaria, ebola baino hilgarriagoak Afrikan

Madrilen erizain bat kutsatu da ebolaz eta horren ondorioz Europan epidemiaren izua zabaldu du. Hala ere, Afrikan ebola baino gaixotasun larriagoei egin behar diete aurre egunero. HIESa, tuberkulosia eta malaria daude hilgarrienen artean.

Hassana El Wali preso politiko sahararra hil da behar zuen arreta ez jasotzeagatik

Hassana El Wali preso politiko sahararra hil da Marokoko kartzela batean, Equipe Media webguneak informatu duenez.

Obamak 3.000 militar bidaliko ditu Mendebaldeko Afrikara ebolari aurre egiteko

Militarrek 100 oheko 17 tratamendu-zentro martxan jartzen lagunduko dute eta sei hilabetez prestakuntza emango diete bertako osasun langileei. AEBetako Defentsa Sailak 500 milioi dolar inbertituko ditu operazioan.

Askapenaren Saharako bigarren brigada ere kanporatu du Marokoko Gobernuak

Udako lehen brigadista taldearekin egin bezala, Marokoko poliziak Askapenaren Saharako bigarren brigada kanporatu du. Beste behin, Aaiun hirian sartzeko kontrol batean atxiki eta taxi batean Marokoko lurretara bidali dituzte. Gertatutakoaren kronika bidali dute euskal brigadistek.

Marokoko ikaspenak: Behia, esnea eta txokolatea

“Bizia behiaren modukoa da batzutan esnea ematen du, bestetan berriz txokolatea eta batetik zein bestetik ikasten da bizian” esan zigun Marwanek Atlas mendietako esaera zaharra gogoratuz.

Zer da ebola?

Ebolak 900 pertsona hil ditu jada Afrikan eta Osasunaren Mundu Erakundeak nazioarteko larrialdi egoera ezarri du birusaren hedapenarengatik. Afrikako egoera aztertzeko eta ebolari buruz gehiago jakiteko Info7 irratiak Mugarik Gabeko Medikuak elkarteko Teresa Guilarterekin hitz egin du.

Marokok Askapenako brigadistak jazarri ditu Saharatik kanpo ere

Astelehenean Saharatik kanporatu ostean, Marokoko poliziak ordubetez atxikita izan ditu Askapenako brigadistak.

Saharatik nola kanporatu dituzten azaldu dute Askapenako brigadistek

Mendebaldeko Saharan zeuden Askapena talde internazionalistako brigadistak kanporatu ditu Marokok. Gertakaria nola bizi izan duten azaldu dute bideo batean.

Malik eta tuaregek presoak trukatu dituzte bake elkarrizketen aurretik

Maliko gobernuak eta Azawadeko tuaregek presoak trukatu dituzte bake elkarrizketen bezperan, borondate oneko keinu gisa.

Aljeriako futbolariek Munduko Kopan irabazitako dirua Gazako palestinarrentzat

Aljeriako futbol selekzioko jokalari guztiek Munduko Txapelketan irabazitako diru-saria Gazako herritarrei emango diete. Hala zabaldu du Waleed Abu Nada kazetari jordaniarrak Islam Slimani aurrelariak egindako adierazpenetan oinarrituta.

Sirian hasi ote da mamitzen Ekialde Hurbileko mapa berria?

Lerroon gaineko mapa The New York Timesek azaldu zuen 2013ko irailaren 28an, Robin Wrightek idatzitako “Imagining a Remapped Middle East” artikuluaren osagarri. Magreb eta Ekialde Hurbila abiadura bizian itxuraz nola aldatzen ari diren eta zenbateraino alda daitezkeen irudikatzen du.

Maliko Gobernuak guda deklaratu die berriz ere errebelde tuaregei, Frantziaren laguntzarekin

Gutxienez zortzi hildako izan dira Maliko armada eta gehienbat tuaregek osatzen duten MNLAren arteko borroketan, Kidal izeneko herrian (ikusi mapan non dagoen). Maliko Lehen Ministroak Azawadera egindako bisita batek lehertu du aurretik ere bero zegoen gatazka. Iturri tuaregetan irakur daiteke Lehen Ministroaren aurkako manifestazio baketsua egin zutela tuaregek, eta soldadu maliarrek hauen aurka tiro egin zutela, azkenean MNLA bera ere erasotuz.
Egipto  |  Kairo

Niloko Paris omen zen hura

Egiptoko gainbehera ekonomikoaren ikur bilakatu dira Kairo erdialdeko eraikin abandonatuak. Hirigunea husten ari dira, desertuko urbanizazio berrien onurarako. Egungoak ez du itxura onik, baina egoera eraldatzeko garaiz dira oraindik.

Jean-Louis Hurst kazetaria hil da, Aljeriako gerrako desertorea

Jean-Louis Hurst kazetari eta Aljeriako kolonialismo frantsesaren kontrako ekintzailea hil da aste honetan.

Sei lagun kartzelara Marokon homosexual izateaz akusatuta

Marokon hiru urterainoko kartzela-zigorrak ezarri dizkie Fqih Bensalahko auzitegiak 6 gizoni Le Monde egunkariaren arabera.

Bihotzetik gaixo dagoen senegaldar bat kanporatze arriskuan Bizkaian

Bizkaiko Espainiako Gobernuaren Ordezkariordetzak ez dio bizileku-baimena luzatu bihotzetik gaixo larri dagoen senegaldar bati. Giltzurrun-transplantearen ondoren errekuperatzen ari den beste atzerritar bat ere paperik gabe utzi du Espainiak.
Multimedia

2013-02-15  |  Afrika

Egipto, bukatu gabeko iraultza

Azken urteotako Egiptok bizi izan duen egoera politiko gorabeheratsuak ez du etenik. Gobernu aldaketa tarteko, gaur egunera arte luzatu dira herritarren protestak.

2013-01-25  |  Afrika

Thomas Sankara, eraildako iraultza

1983 eta 1987 bitartean Burkina Fassoko lehendakaria izan zenak Afrikan saiatu den aldaketa sozial eta ekonomikorik handinahienetako bultzatu zuen. Panafrikanismoaren teoriko honen gobernuak tribuetako araubideak, ablazioa, eta poligamia deuseztatu zituen, eta neurri askoren artean, baliabide...

2012-05-11  |  Afrika

Erahl - Kanpora

2011ko urtarrilaren 25a: hamar egun lehenago Tunezen Ben Ali boteretik bota egiten dute eta eraldaketarako atea irekitzen da. Egipton Khaled Said, poliziak eraildako gaztearen elkartasun taldeek gobernuaren aurka elkarretaratzeak deitzen dituzte. Askatasun eta justizia grinak beldurra baino...

2012-05-11  |  Afrika

Jada ez nau ezerk harritzen

Kortatuk abesten zuen moduan "Jada ez nau ezerk harritzen" diote Afrikatik ere, reggae doinuetan hauek. Gure mundua nora doan ulertzea berez zaila da, baina afrikarren begietara ulertezina.

2012-03-23  |  Afrika

Karlos Zurutuza

Afganistan, 2010. Helmand herrian, ospitale batean sartu da Karlos Zurutuza. Haurren negarra: besamotz, eskumotz, aurpegiak erreak… Piztu du pilotu automatikoa. Honen hitzak bildu ditu, haren argazkiak. Osagaiak ditu, erreportajea idatzi du. Etxera itzuli da, igaro da denbora eta,...

2011-11-25  |  Afrika

Arrhash, pozoina

1923 eta 1927 artean, Rifeko gudan Espainiako armadak ziape-gasez bonbardatu zuen gizarte zibila. Hala, Espainia bilakatu zen suntsiketarako arma mota hauek erabili zituen lehenetarikoa. Eta bere krimenak izkutatzea lortu zuen. Egileak: Javier Rada eta Tarik El Idrissi Banatzailea:...

2011-11-08  |  Afrika

Iraultzaren irudiak

Ez zen posible izango Arabiar Udaberria bezala ezagun egin den fenomenoa, teknologia berririk gabe. Halere, teknologia berriek eurek bakarrik ez dute deustarako balio, atzean hauen potentzialtasuna baliatuko duen pertsonarik ez badago. Hori da Al Jazeerak egindako dokumental honek azpimarratzen...

2011-07-12  |  Afrika

Zein da zein Libiako gudan?

Askotarikoak dira Libiako Gobernuaren aldekoen zein errebeldeen inguruan zabaldu diren iritziak. Batzuentzat askatasunaren aldeko ekintzaileak direnak beste batzuentzat inperialismoaren txotxongiloak baino ez dira. Molde guztietakoak dira, zentzu berean, Muammar Gaddafiren gobernuaz azken...

2011-06-28  |  Afrika

Ziberaktibismoa

Ezagun bihurtu dira Internet eta sakelako telefono bidez deitutako elkarretaratze espontaneoak. Dena den, badira sare sozialak benetako gizarte aldaketa eragiteko gai ez direla dioten ahotsak ere. Horregatik, konpromiso alferraren aurka, zenbait ondorio ateratzea beharrezkoa da. Batetik, zaila...

2011-06-23  |  Afrika

Libiako errebeldeak

Shebab-ek (gazteek), Muammar al-Gadafiren aurkako matxinadaren oinarria osatzen dute, eta heriotzarekin bizitzera ohitu dira otsailaren 17an kalera lehen aldiz irten zirenetik. Ez dira gerrilariak, armak dituzten manifestariak baizik. Askatasunaren alde borrokan ari direla badakite, hori zehazki...

2011-06-16  |  Afrika

Gaztetxoak argazkilari Haur Afrikarren egunean (Argazki galeria)

Haur Afrikarren eguna da gaur eta hori omentzeko asmoz, UNICEF eta Sonyk euren bizitza islatzeko kamera bana eskaini diete Bamakoko (Mali) 20 haurri.

2011-06-15  |  Afrika

Gorka Espiau, "Pluja Seca" dokumentalaren egilea

Gorka Espiau algortarrak Pluja Seca (Euri Lehorra) izeneko dokumentala egin du Kataluniako TV3 telebistarentzat. Nazioarteko bitartekaritzek gatazka politikoen konponketan izan duten jarduerari buruz dihardu dokumentalak Hego Afrika, Irlanda eta Euskal Herriko esperientzien errepasoa eginez....

2011-06-01  |  Afrika

Somaliako piratak, osatu gabeko istorioa

Zeintzuk dira piratak? Komunikabideek pirata moduan aurkezten dizkigutenak ala beste herrialde batzuetan hango aberastasuna gupida barik ustiatzen dutenak, behin eta berriro? Arrantzatik bizitzeko zer aukera geratzen zaie somaliarrei? Militarizazioa al da aterabidea? Telebistan eskeintzen...

2011-05-12  |  Afrika

N÷madak Tx

Soinua mugimendutik sortzen da beti. Benetako musikari batek mugitzen jakin behar du, bidaiatzen. Soinu berriak aurkituko ditu orduan. Horren pauso, arnas eta soinuek beste pauso, arnas eta soinu batzuekin egingo dute topo. Nömadak Tx munduan zehar dabiltzan bi musikariren istorioa da....

2011-05-03  |  Afrika

Ongota hizkuntza desagertze bidean

Ongota hizkuntza, eta haren ondorioz, identitatea nola galtzen ari den ikusten ari dira egun Etiopia hegoaldeko Ongota gizon-emakumeak. Ongota komunitatea 120 bat pertsonak osatzen badute ere, zazpi dira soilik hizkuntzari eusten diotenak.

2011-03-30  |  Afrika

E-zaborra, pozoi teknologikoa

Mendebaldeko herriok sortzen dugun zabor elektronikoa ez da desagertzen. Gehiena Ghana bezalako herrietara mugitu garraiotzen da bertan ustel dadin. Egoera ekonomikoak behartuta guretzat zaborra dena beraiek berrerabiltzera kondenatuarazita.

2011-03-09  |  Afrika

Tariq Ali, herrialde arabiarren matxinadez

8. Beranduegi saioaren parte den bideo honetan Tariq Ali idazle, zinemagile eta historiatzale pakistandarra matxinada gorrian dauden herrialde arabiarren egoeraz mintzo da. Tunisian eta Egipton gobernuak erori dira; Libia oraindik ez da informatiboetako lehen albiste bihurtu, baina giroa bero...

2010-11-16  |  Afrika

Haizea nola ustiatu nuen

William Kamkwamba Malawiko gazteak ondorengo mezua bidali izan nahi die hitzaldi honen bidez amets bat betetzeko gogor lanean ari diren afrikarrei eta pobreei: "Izan konfiantza zeuengan eta sinetsi. Edozer gertatzen dela ere segi aurrera". Kamkwambak gaztetan, eskolara joateko dirurik...

2010-10-29  |  Afrika

The Rock

The Rock. Horrela deitzen diote Maltari Afrikatik bertara joandako 3000 migratzaileetako askok. Libia eta Italiaren erdian, uharte historiko hau euren bidaiako beharrezko geldialdi-gune bihurtu zen.

2010-07-15  |  Afrika

Zuluen lurraldean barrena

Zulua Hegoafrika osatzen duten kultura ugarietako bat da. Nortasun handiko herria da, tradizioarekin lotura estua mantentzen duena. Valley of Thousand Hills herriako testigantza da hau.

2010-07-14  |  Afrika

Soweton barrena

Soweto Johannesburgotik 15 kilometrora dagoen auzunea da, ezaguna mundu mailan apartheidaren aurkako borrokagatik. Horrelakoa da Soweto.

2010-07-12  |  Afrika

Ametsa amaitu da

Hainbeste denboran mintzagai nagusi izan den Munduko Kopa amaitu da. Batzuk Espainiaren alde, besteak Holanda babestuz, horrela bizitu dute guar Durbango biztanleek txapelketako finala.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys