Feronia: etekinen apurrak ere ez bertakoen garapenerako

Europa eta Ipar Amerikako hainbat banku eta garapen-agentziaren laguntzarekin, Feronia sozietateak oihan eremu eskergak bereganatu ditu Kongoko Errepublika Demokratikoko hainbat probintziatan, palma-olioaren urre gorria atera eta erregai bihurtzeko. Kolonia-garaiko sail zaharren kontzesio ugari eskuratu eta antzinako eremuak, neurri handian erdi utzita zeudenak, berriz atxikitzen ari da, estatuko goi ordezkarien babesarekin baina legeari eta bertan bizi diren herrien eskubideei jaramonik egin gabe.

Aljeriako torturak salatzeagatik Suitzatik kanporatua izan zen gizona

Nils Andersson suediarrarekin solasaldia luzea izan zen, emankorra oso. Berarekin solastatu ondoren –udaberrian–, jihadistek Frantzian atentatu odoltsu gehiago egin dute.

Saharak berri?

Brahim Gali izendatu dute presidente saharar ordezkariek, botoen %73rekin. Atzerrian aukeratu dute, aberria Marokok okupaturik baitute. Aspalditik eta luzerako. Izan ere, zaharrak berri dira Saharan. Su-etena sinatu zenetik (mende laurdena joan da) egonean dago egoera. Egia da: horren...

Egarriari eta denborari aurre egin dion herria

Himba herriaren jatorrizko lurretan, Namibia eta Angola artean, azken 30 urteetako lehorterik larriena bizi dute. Beren kulturan errotuta dagoen usadioari jarraiki, zaharrenak egunero biltzen dira herrixka guztietako erdigunean dagoen sutondoan ura aurkitzeko lekurik onena zein den eztabaidatzeko. Ombentjiyane Kukandjuriak (argazkiko emakumea) lehortuta ez dauden putzuak bilatzeko gero eta urrunago joan behar du. “Nire seme-alaba eta ahuntzentzako behar beste ura lortzeko, egunean hirutan joan behar dut ur bila. Bakarrik uzteak beldurtzen nau, jakina. Arrisku asko daude hemen, baina ez dago beste konponbiderik”, dio.

700 errefuxiatu baino gehiago hil dira Mediterraneo itsasoan azken astean

Acnurren arabera, 700 pertsona baino gehiago hil dira Mediterraneo itsasoan, hiru itsasontzik hondoa jo ondoren, ElDiario.es hedabideak jaso duenez.

"Afrikarrak tentelak garen ideia dago Gobernuz Kanpoko Erakundeen proiektuen atzean"

"Gobernuz Kanpoko Erakundeak Afrika salbatzera datoz euren proiektuekin. Ez dugu behar inork salbatzerik, guk geuk egin dezakegu. Proiektu onak dira, baina atzean ezkutatzen duten ideia da afrikarra bere burua antolatzen ez dakien tentela dela".

30 urte beranduago berriro gosete handia hedatzen ari da Etiopian

Lehortea 2014an hasirik, hilabeteotan mundu osoan eragin duen El Niñok gosetean murgildu du dagoeneko Etiopiako hamar biztanletik bat, eskualde batzuetan jendeen erdia. Oraindik ez da zabaldu 1984ko argazki terrible haien antzekorik... baina alarmak piztuta daude. Populazioa kontrolik gabe handitzen eta lekuko nekazaritza errotik itxuraldatzen ari den Etiopian ari da gertatzen.

Emakumeen gorputzak gudu-zelai: Mukwege doktorearen lekukotza

Genevan (Suitza) Nazio Batuen Erakundearen Giza Eskubideen batzordeak martxoan aztertu ditu azken hamarkadotan Kongo ekialdeko gerretan alde bateko eta besteko gerlariek emakumeen kontra egindako krimenak. Agintari politikoen ondoan, mintzatu da Denis Mukwege ginekologoa, zauritutako emakumeentzako klinika berezia kudeatzen duena, liburu eta filmek munduan ezagutarazi dutena.

Bi emakume estatubatuar ustez liberalak Marokon

Marokon bizitakoa kontatu digu Iraitzek. Short motz-motzak eta eskote handiko tiradun kamisetak soinean iritsi ziren bi emakume estatubatuarrak Marokoko hamman batera (bainuetxe publikoa).

Egyptair konpainiako hegazkina bahitu duen gizona atxilotu du Zipreko poliziak

Zipreko Larnaca aireportuan hegazkin bat lau ordutik gora bahituta eduki ondoren, bahitzailea eskuak altxata atera da hegazkinetik eta poliziak atxilotu egin du.

'Ujamaa', Tanzaniako baserri txikietako sozialismo kasik ahaztua

Tanzaniako askapenaren aita eta Afrika deskolonizatuaren aitzindari Julius Nyererek aldarrikatu zuen afrikar sustraiko sozialismoa, herri txiki autogestionatuz osatua, gizon eta emakumeen arteko berdintasunezkoa... Eredua 1960ko hamarkadan Ruvuma eskualdean loratu ostean, Nyereren alderdiko buruek ito zuten, baina erakagarria izaten segitzen du mende erdiren buruan. 

Gose greba mugagabea abiatu dute 13 preso politiko sahararrek

Martxoaren 1ean Gdeim Izik kanpamenduko preso politiko sahararrek gose greba mugagabea abiatu zuten. Rabat-eko Salé kartzelan daude espetxeratuta, Marokon.

Telefonia mugikorraren beste aldea: koltana, Kongoko gerraren kausa nagusi

Friends of the Congo erakundearen datuen arabera, Kongon dago mundu osoko koltanaren %80. Mineral hori erabiltzen da ordenagailuetako, GPStako edota mugikorretako bateriak egiteko, besteak beste. Gemma Parellada kazetariak Catalunya Prulali azaldu dionez, 100 pertsonako 150 telefono daude Espainiako Estatuan; Kongon, berriz, 48 telefono dituzte 100 pertsonako. Datu horiek adierazten dute mendebaldeko herrialdeetako datuetatik oso urrun dagoela Kongo, mineralaren erreserba handienak baditu ere.

"Gaur egun kolonialismoa askoz itogarriagoa da Afrikan"

Blues musikak eraman zuen Jesus Ahedo Afrikara, eta han ezagututako artearen lilurak Bilboko Kalao galeria sortzera. Oraintsu hamar urte bete ditu arte afrikar garaikidean berezitutako Euskal Herriko areto bakarrak. Arte afrikarra gutxietsita dagoela salatzen du Ahedok, aukera duenean. Hala ere, gutxiespen horri “esker”, kontinenteko lehen lerroko artistak ikus ditzakegu bertan, eta haien lanak askoz eskuragarriagoak zaizkigu.

Suediak Mendebaldeko Saharari ateak itxi dizkio, Marokon Ikeari irekitzeko

Marokok Ikeari dendak irekitzeko baimena ukatu eta Suediako produktuei betoa ezarri ostean, Suediako Gobernuak atzera bota du Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa estatu gisa aitortzen zuen ebazpena.

Kontakizunaren borroka

Abenduaren 5ean bi urte bete dira Nelson Rolihlahla Mandela hil zela. Hego Afrikako apartheidaren aurkako borrokaren –baita armatua ere– aurpegi ezagunena da Madiba. Robben Uharteko kartzelan 27 urte gatibu izan zuten “terrorista” bakearen aldeko ikurretako bat da egun mundu osoan.

Hainbat intelektual frantsesek “terrorismoaren aurkako gerraren” zioak kritikatu dituzte

Frantziako zenbait intelektualek adierazpen baten bidez galdetu dute Parisko atentatuen ostean Frantziako Gobernuak abiatutako “terrorismoaren aurkako gerrak” zer ondorio izango dituen. Frantziak abiatutako bonbardaketen kontra bat egiteko deia luzatu dute.

Atentatu suizida Nigerian: 30 pertsona hil dituzte Yolako merkatuan

30 lagunetik gora hil eta 80 inguru zauritu ditu Nigeriako iparraldean dagoen Yola hirian egindako atentatu suizidak. BBCk jaso duenez, jendez beteta zegoen barazkien merkatuan gertatu da.

Bye bye ebola!

Ebola gaitza gainditu dutela ospatzeko Sierra Leonan grabatu duten bideoa Beranduegiren blogean.

Tazmamorteko zerua

1971ko uztailak 10ean, militar talde batek Marokoko erregearen jauregiari eraso egin zion. Matxinadak porrot egin ondoren arduradun nagusiak exekutatuak izan ziren.

"Gobernuentzako aitzakia gara, baina guk tirita jartzen dugu, ez gara konponbidea"

Siriako gatazka gertutik ezagutzen du Aitor Zabalgogeazkoa bilbotarrak. 2012tik han aritu da Mugarik Gabeko Medikuko kidea, baina segurtasun arrazoiengatik Turkiako ordezkaria da gaur egun. 2006tik 2012ra, erakundearen zuzendari nagusia izan zen Espainiako Estatuan. Nazioarteko laguntza ereduaz, politikaz, hedabideez… eta egiten duten lanaz jardun dugu.

'Cairo blues'

Komiki ganbaran liburu berria sartu dut: Pino Creanza italiarraren Cairo blues, 2011n Egiptoko hiriburua astindu zuten herri mugimenduei buruzkoa.

Ehunka hildako ostegunean Libian hondoratutako bi ontzietan

Ostegunean Mediterraneo itsasoan, Libiako kostatik gertu 500 pertsona inguru zeramatzaten bi ontzi hondoratu dira, eta ehunka pertsona hil dira, BBC kate britainiarrak  aditzera eman duenez.

"Ebolatik ihesi Europarako bidea hartu nuen"

Gazte batek Afrikatik Europara bidean pasa dituen esperientzien kontakizuna jaso du Al Jazeera komunikabide arabiarraren erreportaje batek. 

Mediterraneoko zulo beltzak ez du etenik

Europara iristeko saiakeran beste ontzi bat hondoratu da Mediterraneo itsasoan. 54 lagun erreskatatu dituzte baina oraindik 66 persona desagertuta daude.

"Herrialde aberatsek" Afrikan inbertitzen dutena baino %50 gehiago irabazten dute

Hainbat Gobernuz Kanpoko Erakundek (Health Poverty Action, Global Financial Integrity, Copenhagen Consensus edota ELGA) zabaldutako azken datuek erakusten dute herrialde aberatsek Afrikan inbertitzen dutena baino %50 gehiago jasotzen dutela.

Mugarik Gabeko Medikuek Mediterraneoko erreskateen “gordintasuna” erakutsi dute

MSF Mugarik gabeko Medikuen “Dignity I” erreskate ontziak bideoa  zabaldu du. Bertan asteazkenean Libiako kostatik 30 miliatara hondoratu zen ontziaren erreskatearen irudiak erakusten ditu.

1.700 lagun erreskatatu dituzte Mediterraneoan, horietatik hamabi hilda

Larunbatean 1.000 lagun gehiago aurkitu zituzten erreskate taldeek Mediterraneoan. Egun berdinean 700 lagunetik gora iritsi ziren Italiako kostara, horietatik hamabi hilda.

Hesi gehiago Afrikan Europarako "ametsa" zapuzteko

Marokoko gobernuak Argeliako mugarekin daukan hesia luzatzen ari den bitartean, Tunisia immigranteei Europarako bidea oztopatuko dien langa berria eraikitzen hasiko da Libiako mugarrian.
Multimedia

2016-01-21  |  Afrika

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2016-01-11  |  Afrika

Afrika: inperialismoaren altxor preziatua

Mendebaldeko indarrek Afrikan izan duten jokabidearen inguruko irakurketa.

2015-08-12  |  Afrika

Eskolara joatea eskatu zuen neska

Kakenya Ntaiyak tratua egin zuen bere aitarekin: ablazioa jasatea institutura joaten utziz gero. Ntaiyak institutura joateko istorio ausarta kontatzen du, baita herriko helduekin batera neskentzako eskola bat eraikitzeko lan egin zuenekoa ere. 125 neska gazteren etorkizuna aldatu duen...

2015-04-30  |  Afrika

Asmamena eta dotorezia antzinako alfabeto afrikarretan

Alfabeto sinpleetatik hasi eta ezkutuko hizkuntza sinbolikoetara, Afrikan idatzizko komunikaziorako dauden ezin konta ahala modu azaltzen dizkigu Saki Mafundikwa diseinatzaile grafikoak. Idatzizko hitz eta sinboloetan oinarritutako historia eta ondarea azpimarratzen ditu.

2013-02-15  |  Afrika

Egipto, bukatu gabeko iraultza

Azken urteotako Egiptok bizi izan duen egoera politiko gorabeheratsuak ez du etenik. Gobernu aldaketa tarteko, gaur egunera arte luzatu dira herritarren protestak.

2013-01-25  |  Afrika

Thomas Sankara, eraildako iraultza

1983 eta 1987 bitartean Burkina Fassoko lehendakaria izan zenak Afrikan saiatu den aldaketa sozial eta ekonomikorik handinahienetako bultzatu zuen. Panafrikanismoaren teoriko honen gobernuak tribuetako araubideak, ablazioa, eta poligamia deuseztatu zituen, eta neurri askoren artean, baliabide...

2012-05-11  |  Afrika

Erahl - Kanpora

2011ko urtarrilaren 25a: hamar egun lehenago Tunezen Ben Ali boteretik bota egiten dute eta eraldaketarako atea irekitzen da. Egipton Khaled Said, poliziak eraildako gaztearen elkartasun taldeek gobernuaren aurka elkarretaratzeak deitzen dituzte. Askatasun eta justizia grinak beldurra baino...

2012-05-11  |  Afrika

Jada ez nau ezerk harritzen

Kortatuk abesten zuen moduan "Jada ez nau ezerk harritzen" diote Afrikatik ere, reggae doinuetan hauek. Gure mundua nora doan ulertzea berez zaila da, baina afrikarren begietara ulertezina.

2012-03-23  |  Afrika

Karlos Zurutuza

Afganistan, 2010. Helmand herrian, ospitale batean sartu da Karlos Zurutuza. Haurren negarra: besamotz, eskumotz, aurpegiak erreak… Piztu du pilotu automatikoa. Honen hitzak bildu ditu, haren argazkiak. Osagaiak ditu, erreportajea idatzi du. Etxera itzuli da, igaro da denbora eta,...

2011-11-25  |  Afrika

Arrhash, pozoina

1923 eta 1927 artean, Rifeko gudan Espainiako armadak ziape-gasez bonbardatu zuen gizarte zibila. Hala, Espainia bilakatu zen suntsiketarako arma mota hauek erabili zituen lehenetarikoa. Eta bere krimenak izkutatzea lortu zuen. Egileak: Javier Rada eta Tarik El Idrissi Banatzailea:...

2011-11-08  |  Afrika

Iraultzaren irudiak

Ez zen posible izango Arabiar Udaberria bezala ezagun egin den fenomenoa, teknologia berririk gabe. Halere, teknologia berriek eurek bakarrik ez dute deustarako balio, atzean hauen potentzialtasuna baliatuko duen pertsonarik ez badago. Hori da Al Jazeerak egindako dokumental honek azpimarratzen...

2011-07-12  |  Afrika

Zein da zein Libiako gudan?

Askotarikoak dira Libiako Gobernuaren aldekoen zein errebeldeen inguruan zabaldu diren iritziak. Batzuentzat askatasunaren aldeko ekintzaileak direnak beste batzuentzat inperialismoaren txotxongiloak baino ez dira. Molde guztietakoak dira, zentzu berean, Muammar Gaddafiren gobernuaz azken...

2011-06-28  |  Afrika

Ziberaktibismoa

Ezagun bihurtu dira Internet eta sakelako telefono bidez deitutako elkarretaratze espontaneoak. Dena den, badira sare sozialak benetako gizarte aldaketa eragiteko gai ez direla dioten ahotsak ere. Horregatik, konpromiso alferraren aurka, zenbait ondorio ateratzea beharrezkoa da. Batetik, zaila...

2011-06-23  |  Afrika

Libiako errebeldeak

Shebab-ek (gazteek), Muammar al-Gadafiren aurkako matxinadaren oinarria osatzen dute, eta heriotzarekin bizitzera ohitu dira otsailaren 17an kalera lehen aldiz irten zirenetik. Ez dira gerrilariak, armak dituzten manifestariak baizik. Askatasunaren alde borrokan ari direla badakite, hori zehazki...

2011-06-16  |  Afrika

Gaztetxoak argazkilari Haur Afrikarren egunean (Argazki galeria)

Haur Afrikarren eguna da gaur eta hori omentzeko asmoz, UNICEF eta Sonyk euren bizitza islatzeko kamera bana eskaini diete Bamakoko (Mali) 20 haurri.

2011-06-15  |  Afrika

Gorka Espiau, "Pluja Seca" dokumentalaren egilea

Gorka Espiau algortarrak Pluja Seca (Euri Lehorra) izeneko dokumentala egin du Kataluniako TV3 telebistarentzat. Nazioarteko bitartekaritzek gatazka politikoen konponketan izan duten jarduerari buruz dihardu dokumentalak Hego Afrika, Irlanda eta Euskal Herriko esperientzien errepasoa eginez....

2011-06-01  |  Afrika

Somaliako piratak, osatu gabeko istorioa

Zeintzuk dira piratak? Komunikabideek pirata moduan aurkezten dizkigutenak ala beste herrialde batzuetan hango aberastasuna gupida barik ustiatzen dutenak, behin eta berriro? Arrantzatik bizitzeko zer aukera geratzen zaie somaliarrei? Militarizazioa al da aterabidea? Telebistan eskeintzen...

2011-05-12  |  Afrika

Nömadak Tx

Soinua mugimendutik sortzen da beti. Benetako musikari batek mugitzen jakin behar du, bidaiatzen. Soinu berriak aurkituko ditu orduan. Horren pauso, arnas eta soinuek beste pauso, arnas eta soinu batzuekin egingo dute topo. Nömadak Tx munduan zehar dabiltzan bi musikariren istorioa da....

2011-05-03  |  Afrika

Ongota hizkuntza desagertze bidean

Ongota hizkuntza, eta haren ondorioz, identitatea nola galtzen ari den ikusten ari dira egun Etiopia hegoaldeko Ongota gizon-emakumeak. Ongota komunitatea 120 bat pertsonak osatzen badute ere, zazpi dira soilik hizkuntzari eusten diotenak.

2011-03-30  |  Afrika

E-zaborra, pozoi teknologikoa

Mendebaldeko herriok sortzen dugun zabor elektronikoa ez da desagertzen. Gehiena Ghana bezalako herrietara mugitu garraiotzen da bertan ustel dadin. Egoera ekonomikoak behartuta guretzat zaborra dena beraiek berrerabiltzera kondenatuarazita.

2011-03-09  |  Afrika

Tariq Ali, herrialde arabiarren matxinadez

8. Beranduegi saioaren parte den bideo honetan Tariq Ali idazle, zinemagile eta historiatzale pakistandarra matxinada gorrian dauden herrialde arabiarren egoeraz mintzo da. Tunisian eta Egipton gobernuak erori dira; Libia oraindik ez da informatiboetako lehen albiste bihurtu, baina giroa bero...

2010-11-16  |  Afrika

Haizea nola ustiatu nuen

William Kamkwamba Malawiko gazteak ondorengo mezua bidali izan nahi die hitzaldi honen bidez amets bat betetzeko gogor lanean ari diren afrikarrei eta pobreei: "Izan konfiantza zeuengan eta sinetsi. Edozer gertatzen dela ere segi aurrera". Kamkwambak gaztetan, eskolara joateko dirurik ere...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys