AEB

AEB

Mixeria eta kutsaduratan itota gaudenok zergatik maite dugun Trump?

Beti kontserbadore bozkatzen duten estatuetako herritarrak AEBetako beste estatuetakoak baino pobreagoak dira, gutxiago eskolatuak, osasun txarragoa dute, estatu liberalenetakoek baino 5 urte gutxiagoko bizi itxaropena. Estatu gorriak –errepublikarren kolorea– txapeldun dira industriak eragindako kutsaduratan ere. Zergatik bozkatuko dute ingurumena zaintzeko legeak ezabatuko dituen Donald Trumpen alde?

Azukre-lantegiek ikerketak ordaindu zituzten, bihotzeko gaixotasunak gantzei egozteko

Harvard unibertsitateko ikertzaile talde batek Azukrearen Elkarteko kideekin izandako harremanak aztertuz ondorioztatu dute 60ko hamarkadan ordainketak egin zituztela.
AEB

AEBetako historian presoen grebarik handiena, esklabotza modernoaren aurka

AEBetako 24 estatutako 40 kartzelatan, presoek greba egin dute joan den ostiralean, irailak 9, lan behartuaren, isolamendu egoeren, osasun zerbitzu eskasen eta eraso bortitzen aurka. AEBetako historiako presoen grebarik handiena izan dela nabarmendu dute askok eta kalean babes ekintza ugari egin dituzte asteburuan.

"Politikaren arreta-gunea komunitateen beharretara eraman behar da"

Zapalkuntzen gaineko gogoetei sakonera eta konplexutasun-geruzak eransten dizkion pentsalari emankorra dugu Angela Davis. Otsailean izan zen gure artean, GITEk gonbidatuta. Feminismoaz, espetxeaz eta hau dena aldatu beharraz jardun zuen, besteak beste.

Bakea urrun Sirian, AEBek eta Errusiak pultsuan jarraitzen duten bitartean

Aurrerapausoak bai baina bi arlo garrantzitsutan akordiora iritsi ez direla iragarri du John Kerry AEBetako Estatu idazkariak. Errusiako bere homologo Serguéi Lavrovekin izandako bileraren ostean egin ditu adierazpenok, Txinako Hangzhou hirian egiten ari den G20aren gailurrean.   

TTIParen negoziazioek "huts egin dute" Alemaniako ekonomia ministroaren arabera

Alemaniako kantziler orde eta ekonomia ministro Sigmar Gabrielen ustez, akordioak kale egitearen arrazoia “europarrok amerikarren nahiei men egin nahi ez izana” da.

Estatubatuarren %57k ez du Clinton eta Trumpen artean hautatu nahi

Inkesta baten arabera, %35k hautagai alternatiboen alde egin dezake. Azken galdeketek diote Clinton izango dela AEBtako hurrengo presidentea.
AEB

Zergatik den Hillary Clinton Trump baino arriskutsuagoa

Diana Johnstone analista politikoa da, AEBetako eta Europako hainbat hedabidetan kolaboratzen du. Hillary Clinton: kaosaren erregina izeneko liburua kaleratu berri du, demokraten hautagaiaren ibilbide politikoari egindako azterketa zorrotza. La Marean elkarrizketatu dute eta pasarterik esanguratsuenak bildu ditugu.

Komunek ez dute genero bereizketarik izango New Yorken

Lege berria sinatu du New Yorkeko alkateak: pertsona bakarrarentzako komunak ez dira gehiago sexuaren arabera bananduko. Edozeinek edozein komun erabili ahalko du. Emakume/gizon binarismoa apurtzeko eta genero-marka deseraikitzeko balioko dute komun neutroek.
AEB

Armen erabilerari buruzko eztabaidaren erdian, kirolariek pistolak opari

CrossFit Games txapelketako irabazleek Glock enpresa babeslearen suzko pistola bat jasoko dute opari, antolatzaileek Facebook bidez jakinarazi dutenez.

"Boterearentzat baino, botereaz ariko diren hedabideak behar ditugu"

Hogei urte bete berri ditu Democracy Now! telebista albistegiak. Irrati saio moduan hasi zen, 1996ko AEBetako hauteskunde kanpainan, eta aurten, beste kanpaina baten erdian gaude, 20 urte horiek laburbiltzen dituen liburua argitaratu berri dute. Amy Goodman aurkezle eta editorearekin izan gara, bere saioaz, hedabideen panoramaz eta hauteskunde kanpainaz mintzatzen.

#EqualPlayEqualPay, gizonezko futbolarien tratu bera aldarri

2015ean, Munduko futbol txapelketa irabazi zuen AEBetako emakumezkoen selekzioak. Jokalari bakoitzak 2 milioi dolarreko gainsaria jaso zuen. 2014an, Munduko futbol txapelketako lehen fasea ere ez zuen gainditu AEBetako gizonezkoen selekzioak. Jokalari bakoitzak 8 milioi dolarreko gainsaria jaso...

Geldirik, biolentzia poliziala agerian uzteko

AEBetako afroamerikarren protesten ikur bilakatu da Leisha Evans atxilotu duten unean ateratako argazkia. Egun bat giltzapean eman ostean askatu dute.

Smithsonian jaialdiaren harira, aspaldi eman behar zen eztabaida kulturala

Euskal kulturaz ezer ez dakien atzerritarrari zer esplikatuko diogu? Aukeratu egin behar baita, dena ezin da azaldu; baina ikuspegi topikoegiak ere ez dira komeni. AEBetako Smithsonian Folklife Festivalera euskal erakundeek eramandako programazioak zeresana eragin du. Irudi estereotipatuegia? Euskal folkloreaz lotsatuta dauden agintariak? Kulturatik bezainbeste politikatik duen eztabaida da.

Frankotiratzaileek bost polizia hil dituzte Dallasen

Bost polizia hil dituzte AEBetako Dallas hirian, frankotiratzaileek egindako tiroen ondorioz. Beste zazpi polizia eta bi herritar ere zauritu dituzte.

AEBetako poliziak aurten hil duen 558. pertsonaren bideo gordinak haserrea eragin du

AEBetan poliziak Alton Sterling izeneko arraza beltzeko herritarra hil du Lousianan uztailaren 5ean, asteartea. Ustez denda baten aurrean CD batzuk saltzen ari zelako egin zion herritar batek dei poliziari. Atxilotuta eta lurrean zeukatela nola exekutatu zuten bideoan grabatuta geratu izanak amorrua eta protestak eragin ditu.

Kataluniak 2018ko Smithsonian jaialdian "etorkizunari" begiratuko dio "iraganari baino gehiago"

Asteazkenean hasi zen AEBetan Smithsonian Folklife jaialdia, Euskal Autonomia Erkidegoa gonbidatu nagusien artean duela. Euskal erakundeek proiektatu duten irudiak eztabaida eragin ostean jakin da 2018an Katalunia izango dela herrialde gonbidatua.

Smithsonian jaialdian euskal kulturaz emango den irudi "estereotipatua" kritikatu du Ahal Duguk

Euskal Autonomia Erkidegoko Podemos-Ahal Dugu ez da Smithsonian Folklife Festivalean izango. Washingtonen, AEBetako hiriburuan ospatuko da jaialdia asteazkenetik aurrera, eta Jaurlaritzak eta Aldundiek gonbidatu zuten alderdi morea, gainontzeko partiduekin batera.

Abortu eskubidea mugatzeko saiakerari zartakoa eman dio AEBetako Auzitegi Gorenak

AEBetako Auzitegi Gorenak atzera bota ditu Texaseko estatuan abortuak egiten dituzten osasun-zentro eta medikuei ezarritako mugak. Bost epailek bozkatu dute lege murriztaileen aurka, eta hiruk alde. Abortu eskubidearen aldeko azken 25 urteotako epairik esanguratsuena da.

Bere folkloreaz lotsatzen den herria izango da aurten Smithsonian Folklife jaialdian

Datorren ekainaren 29an hasiko da Washingtonen Smithsonian Folklife Festival, aurtengoan euskal kultura ardatz izango duen jaialdi handia. Bi astez munduko ondare kultural biziak erakusten ditu Smithsonian jaialdiak, hain zuzen ere Etxe Zuriaren aurrean duen egoitzan eta inguruko kaleetan. Euskal Kultura izango du ardatz aurtengo jaialdiak eta euskal dantzaren inguruko hainbat ekitaldi ikus daitezke egitarauan.

Orlandoko atentatua gaitzetsi du Gehituk

Euskal Herriko lesbiana, gay, bisexual eta transexualen elkarteak, baita AMPGYLek, Errespetuzek, EHUko LGTB ligak, eta Euskal Herriko Chrysallis elkarteak gaitzetsi dute igandean AEBetako Orlando hirian gertatutako eraso homofoboa.

Astakeria berria AEBetako pantaila txikitik: Sanferminak eta terrorismoa

IRT taldeko buruzagiek Iruñera bidaiatu beharko dute, entzierroak gertatzen ari diren momentu berean. Desagerturiko turista amerikar baten belarria azaldu da eta badirudi krimen horren atzean motibazio politikoak daudela. (ikaragarria e!)

"Paralisiak jota daude Latinoamerikako ezkerreko gobernuak"

Latinoamerikako herri mugimenduak ikertu eta bizi izan ditu barrutik Raul Zibechi uruguaitarrak (Montevideo, 1952). Hainbat herrialdetan azken urteotan agintean izan diren ezkerreko gobernuen zikloa amaitu dela argi du. Lorpenak gorabehera, gobernu horien ezintasunak agerian utzi ditu berriki gurean, Komite Internazionalistek antolatutako hitzaldian.

Prince hilda aurkitu zuten eguna: errealitateak Tarantino gainditzen duenean

Prince musikaria hilda aurkitu zutela esateko larrialdietara egin zuten deiaren transkripzioa publiko egin dute. Quentin Tarantinoren film bateko gidoia dirudi.

‘Mr Robot’ telesailaren bigarren denboraldirako motorrak berotzen

Uztailaren 13an hasiko da, iragarri dutenez, Mr Robot telesailaren bigarren denboraldia.
AEB

Eta krisi handiak Trump eta Sanders errun zituen zazpigarren urtean

Lanak izango ditu AEBetako establishmentak Hillary Clinton eramateko Etxe Zuriraino. Lehenbizi Bernie Sanders zaharra menderatu beharko du, nork esan XXI. mendean inork arrakasta lortu behar zuenik AEBetan sozialismo hitz tabua beregain hartuta. Eta ondoren Donald Trump, mendebaldeko pailazo populisten karikatura boteretsua. Horiekin azaleratu da 30 urteko esperimentu neoliberalak eta azken zazpi urteko krisi handiak AEBetako klase ertainetan zabaldutako askotariko beldurra.

Ulysses S. Granten odisea

Hego Karolina (AEB), 1861eko apirilaren 11. Konfederatuak Sumter gotorlekuari eraso zioten eta, hala, AEBetako Sezesio Gerra hasi zen. Albistea Illinoiseko Galena herrira iritsi zenean, bertako agintariek herrian soldadu konpainia bat osatzea erabaki zuten. Ulysses S. Grant kapitain erretiratua...

Obama Kuban: AEBak iraultzaren problemetako bat baino ez dira

Barack Obama AEBetako presidentea Kuban da bisita ofizialean. Presidente estatubatuar batek irla bisitatzen duen lehen aldia da 88 urtean.

AEBetako primarioak aldaketa sozialaren sintoma

Orain 10-15 urte periferia kapitalistetako herrialdeetan hazitako aldaketa olatua iritsi da Mendebaldera. Krisi ekonomikoa baino lehen, borroka postmaterialista nagusitu zen. Eztabaida nagusia bizitza estilo eta jarreren arteko gatazkan kokatzen zen. Sinplifikatuz, hezkuntza maila altuko...

TTIP akordioaren aurka, NATOri buruzko erreferendumaren urteurrenean

Europar Batasuna eta AEBak negoziatzen ari diren TTIP hitzarmenaren aurkako mobilizazioetara deitu dute martxoaren 12an, Hego Euskal Herriak NATOn sartzeari ezezkoa eman zion erreferendumaren 30. urteurrenean. “NATO ekonomikoari ez! Herritarrok erabaki” leloa erabiliko dute Iruñean eta Donostian egingo dituzten ekitaldietan. NATOrentzat bezala, TTIPentzat demokrazia oztopoa dela adierazi du Euskal Herrian TTIPari ez! kanpainak.  
Multimedia

2016-07-29  |  AEB

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-06-10  |  AEB

Amerikanuak

Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elkon (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasunari buruzko lana. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati baten egoera erakusten da. Iraupena: 90 min Musika: Audience Ekoizpena: Berde Produkzioak

2016-02-09  |  AEB

"Internazionalismo berria ezinbestekoa da kapitalismo globalari aurre egiteko"

Angela Davis ekintzaile afroamerikarraren solasaldia Bilboko Guggenheim museoan. Maider Eizmendi 7k aldizkariko zuzendari berriak, David Fernandez kazetariak eta Laura Mintegi idazleak egin dizkiote galderak. Zuzeneko itzulpena Maria Colerak egin zuen. Oharra: (Bideo osoa euskaraz da, David...

2016-01-21  |  AEB

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-05-11  |  AEB

Biolentzia Baltimoren

AEBetako Baltimore hiriko biztanleak kalera atera dira poliziak Freddie Gray herritarra hil zuenetik. Egun hauetako giroa jaso dute bideoan Baltimoreko Lucas Alvarado-Farrar eta Simone Varanok

2014-12-19  |  AEB

Taxia alde ilunera

Afganistanen torturapean hildako taxi gidari errugabe baten kasua oinarri, Afganistan, Irak eta Guantanamon AEBetako armadak torturatzeko erabili duen sistemaren barrenak aztertzen ditu dokumental honek. Dokumental onenaren Oscar saria eskuratu zuen 2007an. [2007, 106 min] Jatorrizko...

2014-07-11  |  AEB

Amerikar erradikala - Norman Finkelsteinen nekeak

Film honetan Norman Finkelstein AEBko akademiko judu polemikoaren bizitza eta lana jasotzen dira. Haren gurasoak bizirik atera ziren Holokaustotik, eta Israelen kanpo-politika sutsuki kritikatzen du; hala, muturreko amerikar zientzialari eta egile politikazale honi eroa eta bere burua gorroto...

2014-06-27  |  AEB

On the line

Larunbata arrunt bat Californiako hegoaldean. Adam klase ertain baxuko estatubatuarra da. Asteroko zereginari ekin aurretik, emaztea eta seme-alabak agurtu ditu... Jon Garañok 2008an zuzendutako film laburra.

2014-04-11  |  AEB

Isilpeko Lana

2008ko munduko ekonomia krisiari buruzko dokumentala. Ikerketa zabal baten eta finantza, politika eta kazetariei eginiko elkarrizketen bidez, filmak erakusten du enpresarien gorakada eta politikaren eta hezkuntzaren zatarkeria. [2010 - 109 min ] Jatorrizko izena: Inside Job Zuzendaria:...

2014-01-24  |  AEB

Kapitalismoa, maitasun istorio bat

Michael Moore zinemagilearen 2009ko dokumentala. Filmak AEBetako 2007-2010 arteko finantza krisialdia hartzen du gai nagusitzat, eta kapitalismoaren ezaugarriak ditu aztergai. Jatorrizko izena: Capitalism: A Love Story Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2013-10-10  |  AEB

Detroit, hiri bat harian

Hustasuna eta bakardadea nabari dira Detroit (Michigan, AEB) zapaldu bezain laster. Hamabost pisuko etxebizitza-dorre hutsak Downtownaren sarreran. Haietariko baten goialdean graffiti aski handi bat, Zombieland. Kotxe bakan batzuk ere ikus daitezke errepide orain zabalegietan. Oinezkoak apenas....

2013-09-04  |  AEB

Green Valley Village, Kaliforniako Lakabe

Kaliforniako Sebastopol hiriko Green Valley Village herriak daraman bizitza erakusten du Kutxaren Ekoguneko Ekobidaiaria (Ortzi Akizu) blogaren bideo labur honek. Modurik ahalik eta jasangarrienean bizitzea erabaki dute bertan eta nekazaritza eta laborantzatik bizi dira hainbat komunitatetan...

2013-06-07  |  AEB

Gasaren lurraldea

Dokumentalak AEBetan fracking teknikaren errealitate gordina erakusten du. fracking zer den, ingurumenean dituen ondorioak, enpresen interesak, administrazioaren jokabidea... [2010 - 104 min] Zuzendaria: Josh Fox. Filmaren jatorrizko izena: Gasland Euskaratzea: Lima -...

2012-06-01  |  AEB

Nire bizi osoa espetxean

Mumia Abu-Jamal kazetaria eta Pantera Beltzetako militante ohia 1981eko abenduaren 9an atxilotua izan zen polizia bat ustez erailtzeagatik. Frogen desagertzea, lekukoei estortsioa… beharrezkoak izan ziren “ahotsik gabekoen ahotsa” bezala ezagutua zena heriotzera zigortzeko. Orduz...

2012-02-03  |  AEB

Ameriketan euskaraz

AEBetan bizi diren euskaldunak eta haren ondorengoek euskal kultura, nortasuna eta euskara nola bizi duten erakusten duen dokumentala. Ekoitzpena: EiTB Iturria: eitb.tv

2011-11-23  |  AEB

Poliziaren gehiegikeria erakusten duen bideo honek haserrea eragin du AEBtan

AEBetan, Kaliforniako UC Davis unibertsitatean protesta baketsua egiten ari ziren ikasleen aurka piper spraya erabiltzen du oso distantzia txikitik. Segurtasun indarretako kide hauen aurkako ikerketa abiatu dute eta Anonymous taldeak polizia hauen datuak sareratu ditu.

2011-10-07  |  AEB

Emakumeak far westaren bihotzean

Amerikara emigratu zuten emakume euskaldunen historia laburbiltzen du dokumental honek. Euskal Herritik joateko arrazoiak, bidaia luzearen nondik norakoak, amerikarrekin duten harremana eta euren seme-alaben bizipenak izango dituzte hizpide. Iturria: eitb.tv

2011-06-10  |  AEB

Johnny Kurutxet, sustraiak han dituena

Johnny Kurutxet ezterenzubiarra Kaliforniako San Franziskon bizi da 1966tik. Ameriketan diren bertsolari bakanetakoa, hara joan ondotik ekin zion bertso kantatzeari. Bere eskutik ezagutu dugu Euskal Herrira begira bizi den beste San Franzisko hori.

2011-04-18  |  AEB

Wichita hizkuntzaren azken hiztuna

Al Jazeerak egindako bideo honetan, Wichita hizkuntzan hezi zen azken emakumearen testigantza jasotzen da. Bideoa 'iratisarasua' erabiltzaileak itzuli du euskarara. Oharra: Euskarazko azpitituluekin ikusteko, irudiaren azpian 'Basque' jarri behar du. Ez balu jarriko,...

2010-08-03  |  AEB

Jaialdi 2010 Boisen

Bost urtean behin ospatzen da Boisen (Idaho, AEB) euskal diasporaren festa nagusia. Milaka eta milaka pertsona biltzen dira bertan astebetez euskal nortasunaz harro. Jon C. Hogson argazkilariaren lana da hemen ikusgai dagoena.

2010-07-09  |  AEB

Basque Boulevard

1848ko urtarrilean aurkitu zuten urrea Kalifornian. Martxoa orduko hasia zen urrearen lasterketa. Sukarraren deiari erantzunez Kalifornian bildu ziren meatzariek laster hondatu zituzten bertako lur-azala eta erreka bazterrak. 1864an amaitu zen urrearen karrera ero hura, eta beste bat hasi:...

2008-02-28  |  AEB

Abu Ghraib

Wired News aldizkariak Abu Ghraibeko (Irak) kartzelako torturen argazki argitaragabeak paratu ditu gaur bere webgunean. 2006ko martxoan eskandalua eragin zuten presondegi horretan egindako torturen argazkiek, baina antza, egia guztia azaleratu gabe zegoen. Argazki galeria batean jarri ditugu...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys