AEB

AEB

Dakotako oliobidearen eraikitzea gelditu dute, protestei esker

Ipar Dakotako Standing Rock siuxen erreserban hilabeteak daramatzate protestan, AEBetako estatu horretatik Illinoiseraino eraikitzen ari diren Dakota Access petrolio-hodiaren kontra. Protesten eraginez, proiektua bukatzeko baimena ukatu dute igandean ingeniariek, The Guardian-en irakur daitekeenez.

Jokoz kanpo

Lagun batek, nire irakurle izateagatik eskerrak eman nizkionean, zera esan zidan, ea zergatik ez nuen idazten “lurreko” gauzei buruz, eta ez ideia abstraktuen inguruan. Beti uste izan dut lurrari loturik hausnartu izan dudala, baina, tira, errealitatera jaisten saiatuko nintzela...

If I win

Irabazten badut, hemendik aurrera, goxoki bana ekarri beharko didazue zuek guztiok egunero. (Galtzen badut, ordea, nik ez dizuet ezertxo ere ekarriko, eta zuen garaipena kolokan jarriko dut). Irabazten badut, neuk erabakiko dut hemendik aurrera zein jolasetan arituko garen parkean ematen ditugun...

AEBek Arnaldo Otegiri Fidel Castroren omenaldian egotea galarazi diote

Sortuko idazkari nagusi Arnaldo Otegik ezin izan du La Habanan Fidel Castroren omenez eginiko ekitaldira joan. Hartu beharreko hegazkinak AEBetako aire eremua zeharkatu behar zuen eta debekatu egin diote hegazkina hartzea. Estatubatuarrek terrorismo delituengatik zigortuta egon izana arrazoitu dute.  

CETA akordioa Europako Auzitegian aztertzeari ezetz esan dio Europarlamentuak

Europako Legebiltzarraren gehiengoak ezetz esan dio Europar Batasunaren eta Kanadaren arteko merkataritza eta inbertsio ituna (CETA) Europako Justizia Auzitegiak azter zezala eskatzeko aurkeztutako mozioari. 258 parlamentarik bozkatu dute proposamenaren alde, eta 419k aurka. Otsailean erabaki beharko du Europako Legebiltzarrak CETAri onespena ematen dion ala ez.

Kaliforniak independentziarako bide korapilatsua ireki du, helburua erreferenduma 2019an

Kaliforniaren independentziaren aldeko mugimenduak erreferendum bat egiteko eskaera aurkeztu du astelehenean. Estatuko fiskal nagusiari eramaniko eskakizunak Kalifornia estatu libre eta burujabea izan beharko litzatekeen galdetzea proposatzen du. Prozesua aurrera ateratzea zaila izango den arren, gogor lan egingo dutela ziurtatu dute.

Hedabide handiek zentsuratu zituzten eta bere garaipena azaltzen duten Trumpen zazpi proposamen

Ignacio Ramonetek artikulu mamitsua argitaratu du Donald Trumpek hauteskundeak irabazi berritan. Bertan azaltzen du hedabide nagusiek Trumpen hainbat adierazpen lau haizetara zabaldu dituztela, baina beste hainbat isilean pasarazi dituztela, AEBetatik kanpoko herritarrei ez jakinaraziz.

Ku Klux Klanen babesa duenak ordezkatu du AEBetako lehen presidente beltza

Donald Trump multimilionarioa bilakatu da Amerikako Estatu Batuetako 45. Presidente, askoren ezusterako. Trumpek ez du inoiz ardura publikorik izan, bere hautagaitzak alderdi barruan zatiketa eragin du, aho bilorik gabe mezu xenofobo argiak plazaratu ditu, sexu erasoak egiteagatik dozena bat emakume baino gehiagoren salaketak jaso ditu, nazioarteko eragile, alderdi eta herritar askok bere buruaren parodia gisa ikusi dute... baina bere garaipena argia izan da.

Ekonomia da, ergela

AEBetako hauteskunde biharamunean, Harvard unibertsitatean ospatutako mahai inguru batean David Laibson irakasleak esplikatu zuen ekonomiak garrantzia handia izan duela Donald Trumpek jaso duen babesa ulertzeko. Edison Research for the National Election Pool-ek hauteskunde egunean hautestontzietatik pasatako 24.537 pertsonari egin zien galdeketa. Inkestatuek lau aukeren artean identifikatu behar zuten hauteskundeetako gairik garrantzitsuena: %52ak ekonomia hautatu zuen gako nagusi gisa, %18ak terrorismoa, %13ak kanpo politika eta %13ak etorkinak.

AEBak guda krimenengatik epaituko dituzte Nazioarteko Zigor Auzitegian

Nazioarteko Zigor Auzitegiak azaldu duenez, AEBek itaunketa teknika bortitzak erabili zituen Afganistanen. Guztira 88 tortura kasu jaso ditu auzitegiak.

20 urte eta 576.000 milioi euro beharko lituzke Trumpek 11,3 milioi etorkin AEBetatik kanporatzeko

Hiru milioi etorkin inguru deportatu edo espetxeratuko dituela adierazi du Donald Trumpek. American Action Forumek (AFF) egindako ikerketa baten arabera, AEBetan dokumenturik gabe bizi diren etorkin guztiak kaleratzeko 20 urte eta 576.000 milioi euro inguru beharko lituzke Trumpek.

"Orduantxe ulertu nuen guztia; nire azal koloreagatik zen"

Azaroaren 14a, duela 56 urte: lehen aldia izan zen soilik zurientzako ikastetxe batean ume beltz bat eskolatzen zutena AEBetan. Neskatoak polizia federalak lagunduta joan behar izan zuen hasierako hilabeteetan, oihu, pankarta eta irain artean.

Nola jokatuko du Donald Trumpek klima aldaketarekiko?

Iaz Parisen egindako klimaren gailurrean lortutako akordioa ospatu zutenek akordio horretan AEBak sartu izana nabarmendu zuten ospatzeko arrazoien arte. Aurtengo gailurra hasi eta bigarren egunean, hara zer den bizitza, estatubatuarrek presidente aukeratu dute klima aldaketa existitzen denik ere ukatzen duen gizon bat.

Milaka lagun kalera atera dira Trumpen aurka 'Not My President' aldarrikatuz

Milaka lagun irten dira kalera AEBetako hiri ugaritan Donald Trumpek ordezkatzen ez dituela aldarrikatzeko. Isitiluak eta tiroketak ere izan dira zenbait tokitan.
AEB

Eskuin muturra pozik Donald Trumpen garaipenarekin

Mundu osoan erreakzioak eragin ditu Trumpen garaipenak. Bilduma bat egiten joango gara hemen.
AEB

Donald Trump hautatu dute AEBetako presidente

Trump izango da AEBetako presidente berria. Garaipena lortu du askorentzat txarraren eta ez hain txarraren artekoak izan diren hauteskunde hauetan. Beharrezko zituen 270 delegatuak pasa ditu alderdi errepublikarreko hautagaiak, 290 ditu jada, Hillary Clintonen 228en aurrean. Presidente berriak, garaipena ospatzeko diskurtsoan, bozkaturikoaz "harro" egongo direla esan die herritarrei.
AEB

Zergatik den Hillary Clinton Trump baino arriskutsuagoa

Diana Johnstone analista politikoa da, AEBetako eta Europako hainbat hedabidetan kolaboratzen du. Hillary Clinton: kaosaren erregina izeneko liburua kaleratu berri du, demokraten hautagaiaren ibilbide politikoari egindako azterketa zorrotza. La Marean elkarrizketatu dute eta pasarterik esanguratsuenak bildu ditugu.
AEB

AEBetako hauteskundeetan ez galtzeko jakin beharrekoak

AEBetako hauteskundeak azaroaren 8an egingo dira, asteartean. Hauteskunde sistema berezia dute estatubatuarrek eta horrek hainbat duda sortzen ditu. Hemen argibide batzuk.

Irakeko Daeshen bihotzaren aurkako gurutzada

Urriaren 17an Mosul hiria Estatu Islamikoaren 2 urteko morrontzatik askatzeko borrokari ekin zioten 35.000 bat militarrek. Irakeko armadak eta beste hainbat gerrillak, AEBetako militar eta zerbitzu sekretuen gidaritzapean, antolatutako eraso honek sortuko duen krisi humanitarioak txiki utz lezake Siriako Alepon gertatzen ari dena. Bitartean, Errusiak eta Siriak su etena ezarri dute Alepoko zeruetan, eta kezka azaldu dute Mosuletik ihesi doazen jihadistak Siriako Estatu Islamiarra indartzera doazelako. Irudian: Mosuletik 10 kilometrotara dagoen Ba´ashiqah herriko aldirietako bonbardaketei begira daude hainbat peshmerga –Irakeko Kurdistan autonomoko borrokalariak–.
AEB

Milioika lagunek ez dute Estatu Batuetako hauteskundeetan bozkatzeko aukerarik izango

Estatu Batuetan egun gutxi falta dira presidentea aukeratzeko. Bozkatu nahi duen orok printzipioz hiru baldintza bete behar ditu: AEBtako biztanle izatea, buru-ahalmen osoa izatea eta aurretik deliturik ez egin izana.

1929ko krakeko mito bat leihotik behera

1929ko urriaren 24an burtsak Wall Streeten lurra jo zuenean, inbertitzaile mordo batek beren burua etxe-orratzetako leihoetatik bota eta, literalki, lurra jo zuten haiek ere. Hori da, behintzat, gugana iritsi den irudia, plutokratak euri tantak bailiran erortzen zirela zerutik eta espaloiak gorpu...

TTIP, CETA, TiSA: gizakien hutsalkeria

Tom Friedman kazetari eta hiru aldiz Pulitzer sariaren irabazleak idatzi zuen artalde elektronikoak (lipar batean milaka milioi lekuz alda ditzaketen finantzari eta espekulatzaileak) estatuak behartzen dituela urrezko atorra hertsagarri bat janztera, arau finkoz ehundutako atorra: merkataritza askea, kapital askeen merkatua, enpresa askea, tamaina eta erregulazio txikiko sektore publikoa. Zure herrialdeari ez badiote oraindik neurririk hartu halako atorra bat egiteko, laster hartuko diote.  
AEB

Donald Trumpen aurkako 'trolleoak' ez du etenik

Asko saiatuta ere gutxitan ikusten da hain denbora tarte txikian hainbesteko kontrakotasuna bildu duen politikaririk, baina Donald Trump errepublikarrak lortu du. Aurkako kanpainetan, kritika zorrotzaz gain, umorerik ez da falta izan, Danimarkako autobusetan egindakoa, kasu.

Tour de Trump: Etxe Zurirako hautagaiak txirrindularitza lasterketa bat sortu zuenekoa

Aho bete hortz laga gaitu albisteak: Donald Trump AEBetako presidentetzarako hautagai errepublikarrak Tour de Trump lasterketa sortu zuen 1989an.

Drapetomania, ihesaren gaitza

New Orleans (AEB), 1851. Samuel A. Cartwright medikuak idatzitako Diseases and Peculiarities of the Negro Race (Arraza beltzaren gaixotasunak eta berezitasunak) artikulua argitaratu zen New Orleans Medical and Surgical Journal aldizkarian. Bertan, berak izendatutako gaixotasun baten berri jaso zuen: drapetomania edo gatibutzatik ihes egiteko gogoa. Ustezko gaitza esklabo beltzen artean oso zabalduta zegoela zioen, eta prebenitu eta sendatzeko aholkuak ematen zituen.  

Eraso matxistak direla medio, tentsio handiko eztabaida Trump eta Clintonen artean

Emakumeen kontra egindako adierazpenak aurpegiratu dizkio Hillary Clintonek Donald Trumpi. Honek, aldi berean, Bill Clintonek izandako sexu iskanbilak ekarri ditu gogora.
AEB

Mixeria eta kutsaduratan itota gaudenok zergatik maite dugun Trump?

Beti kontserbadore bozkatzen duten estatuetako herritarrak AEBetako beste estatuetakoak baino pobreagoak dira, gutxiago eskolatuak, osasun txarragoa dute, estatu liberalenetakoek baino 5 urte gutxiagoko bizi itxaropena. Estatu gorriak –errepublikarren kolorea– txapeldun dira industriak eragindako kutsaduratan ere. Zergatik bozkatuko dute ingurumena zaintzeko legeak ezabatuko dituen Donald Trumpen alde?

Azukre-lantegiek ikerketak ordaindu zituzten, bihotzeko gaixotasunak gantzei egozteko

Harvard unibertsitateko ikertzaile talde batek Azukrearen Elkarteko kideekin izandako harremanak aztertuz ondorioztatu dute 60ko hamarkadan ordainketak egin zituztela.
AEB

AEBetako historian presoen grebarik handiena, esklabotza modernoaren aurka

AEBetako 24 estatutako 40 kartzelatan, presoek greba egin dute joan den ostiralean, irailak 9, lan behartuaren, isolamendu egoeren, osasun zerbitzu eskasen eta eraso bortitzen aurka. AEBetako historiako presoen grebarik handiena izan dela nabarmendu dute askok eta kalean babes ekintza ugari egin dituzte asteburuan.
Multimedia

2016-07-29  |  AEB

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-06-10  |  AEB

Amerikanuak

Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elkon (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasunari buruzko lana. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati baten egoera erakusten da. Iraupena: 90 min Musika: Audience Ekoizpena: Berde Produkzioak

2016-02-09  |  AEB

"Internazionalismo berria ezinbestekoa da kapitalismo globalari aurre egiteko"

Angela Davis ekintzaile afroamerikarraren solasaldia Bilboko Guggenheim museoan. Maider Eizmendi 7k aldizkariko zuzendari berriak, David Fernandez kazetariak eta Laura Mintegi idazleak egin dizkiote galderak. Zuzeneko itzulpena Maria Colerak egin zuen. Oharra: (Bideo osoa euskaraz da, David...

2016-01-21  |  AEB

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-05-11  |  AEB

Biolentzia Baltimoren

AEBetako Baltimore hiriko biztanleak kalera atera dira poliziak Freddie Gray herritarra hil zuenetik. Egun hauetako giroa jaso dute bideoan Baltimoreko Lucas Alvarado-Farrar eta Simone Varanok

2014-12-19  |  AEB

Taxia alde ilunera

Afganistanen torturapean hildako taxi gidari errugabe baten kasua oinarri, Afganistan, Irak eta Guantanamon AEBetako armadak torturatzeko erabili duen sistemaren barrenak aztertzen ditu dokumental honek. Dokumental onenaren Oscar saria eskuratu zuen 2007an. [2007, 106 min] Jatorrizko...

2014-07-11  |  AEB

Amerikar erradikala - Norman Finkelsteinen nekeak

Film honetan Norman Finkelstein AEBko akademiko judu polemikoaren bizitza eta lana jasotzen dira. Haren gurasoak bizirik atera ziren Holokaustotik, eta Israelen kanpo-politika sutsuki kritikatzen du; hala, muturreko amerikar zientzialari eta egile politikazale honi eroa eta bere burua gorroto...

2014-06-27  |  AEB

On the line

Larunbata arrunt bat Californiako hegoaldean. Adam klase ertain baxuko estatubatuarra da. Asteroko zereginari ekin aurretik, emaztea eta seme-alabak agurtu ditu... Jon Garañok 2008an zuzendutako film laburra.

2014-04-11  |  AEB

Isilpeko Lana

2008ko munduko ekonomia krisiari buruzko dokumentala. Ikerketa zabal baten eta finantza, politika eta kazetariei eginiko elkarrizketen bidez, filmak erakusten du enpresarien gorakada eta politikaren eta hezkuntzaren zatarkeria. [2010 - 109 min ] Jatorrizko izena: Inside Job Zuzendaria:...

2014-01-24  |  AEB

Kapitalismoa, maitasun istorio bat

Michael Moore zinemagilearen 2009ko dokumentala. Filmak AEBetako 2007-2010 arteko finantza krisialdia hartzen du gai nagusitzat, eta kapitalismoaren ezaugarriak ditu aztergai. Jatorrizko izena: Capitalism: A Love Story Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2013-10-10  |  AEB

Detroit, hiri bat harian

Hustasuna eta bakardadea nabari dira Detroit (Michigan, AEB) zapaldu bezain laster. Hamabost pisuko etxebizitza-dorre hutsak Downtownaren sarreran. Haietariko baten goialdean graffiti aski handi bat, Zombieland. Kotxe bakan batzuk ere ikus daitezke errepide orain zabalegietan. Oinezkoak apenas....

2013-09-04  |  AEB

Green Valley Village, Kaliforniako Lakabe

Kaliforniako Sebastopol hiriko Green Valley Village herriak daraman bizitza erakusten du Kutxaren Ekoguneko Ekobidaiaria (Ortzi Akizu) blogaren bideo labur honek. Modurik ahalik eta jasangarrienean bizitzea erabaki dute bertan eta nekazaritza eta laborantzatik bizi dira hainbat komunitatetan...

2013-06-07  |  AEB

Gasaren lurraldea

Dokumentalak AEBetan fracking teknikaren errealitate gordina erakusten du. fracking zer den, ingurumenean dituen ondorioak, enpresen interesak, administrazioaren jokabidea... [2010 - 104 min] Zuzendaria: Josh Fox. Filmaren jatorrizko izena: Gasland Euskaratzea: Lima -...

2012-06-01  |  AEB

Nire bizi osoa espetxean

Mumia Abu-Jamal kazetaria eta Pantera Beltzetako militante ohia 1981eko abenduaren 9an atxilotua izan zen polizia bat ustez erailtzeagatik. Frogen desagertzea, lekukoei estortsioa… beharrezkoak izan ziren “ahotsik gabekoen ahotsa” bezala ezagutua zena heriotzera zigortzeko. Orduz...

2012-02-03  |  AEB

Ameriketan euskaraz

AEBetan bizi diren euskaldunak eta haren ondorengoek euskal kultura, nortasuna eta euskara nola bizi duten erakusten duen dokumentala. Ekoitzpena: EiTB Iturria: eitb.tv

2011-11-23  |  AEB

Poliziaren gehiegikeria erakusten duen bideo honek haserrea eragin du AEBtan

AEBetan, Kaliforniako UC Davis unibertsitatean protesta baketsua egiten ari ziren ikasleen aurka piper spraya erabiltzen du oso distantzia txikitik. Segurtasun indarretako kide hauen aurkako ikerketa abiatu dute eta Anonymous taldeak polizia hauen datuak sareratu ditu.

2011-10-07  |  AEB

Emakumeak far westaren bihotzean

Amerikara emigratu zuten emakume euskaldunen historia laburbiltzen du dokumental honek. Euskal Herritik joateko arrazoiak, bidaia luzearen nondik norakoak, amerikarrekin duten harremana eta euren seme-alaben bizipenak izango dituzte hizpide. Iturria: eitb.tv

2011-06-10  |  AEB

Johnny Kurutxet, sustraiak han dituena

Johnny Kurutxet ezterenzubiarra Kaliforniako San Franziskon bizi da 1966tik. Ameriketan diren bertsolari bakanetakoa, hara joan ondotik ekin zion bertso kantatzeari. Bere eskutik ezagutu dugu Euskal Herrira begira bizi den beste San Franzisko hori.

2011-04-18  |  AEB

Wichita hizkuntzaren azken hiztuna

Al Jazeerak egindako bideo honetan, Wichita hizkuntzan hezi zen azken emakumearen testigantza jasotzen da. Bideoa 'iratisarasua' erabiltzaileak itzuli du euskarara. Oharra: Euskarazko azpitituluekin ikusteko, irudiaren azpian 'Basque' jarri behar du. Ez balu jarriko,...

2010-08-03  |  AEB

Jaialdi 2010 Boisen

Bost urtean behin ospatzen da Boisen (Idaho, AEB) euskal diasporaren festa nagusia. Milaka eta milaka pertsona biltzen dira bertan astebetez euskal nortasunaz harro. Jon C. Hogson argazkilariaren lana da hemen ikusgai dagoena.

2010-07-09  |  AEB

Basque Boulevard

1848ko urtarrilean aurkitu zuten urrea Kalifornian. Martxoa orduko hasia zen urrearen lasterketa. Sukarraren deiari erantzunez Kalifornian bildu ziren meatzariek laster hondatu zituzten bertako lur-azala eta erreka bazterrak. 1864an amaitu zen urrearen karrera ero hura, eta beste bat hasi:...

2008-02-28  |  AEB

Abu Ghraib

Wired News aldizkariak Abu Ghraibeko (Irak) kartzelako torturen argazki argitaragabeak paratu ditu gaur bere webgunean. 2006ko martxoan eskandalua eragin zuten presondegi horretan egindako torturen argazkiek, baina antza, egia guztia azaleratu gabe zegoen. Argazki galeria batean jarri ditugu...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys